Kennis: het skelet, beenderen en gewrichten
Kennis: het skelet, beenderen en gewrichten
Programma Anatomie
Terugblikken op de vorige les
leerdoelen over skelet, gewrichten & beenderen
opdrachten en filmpjes
quiz
Het bewegingsstelsel
leerdoelen kennis
- je beschrijft de functie van het Skelet, soorten Beenderen , gewrichten
- Je kent de anatomie van het skelet (NL)
Het bewegingsstelsel
Het bewegingsstelsel bestaat uit botten (het skelet), gewrichten en spieren.
Het bewegingsstelsel zorgt voor de vorm van het lichaam, houding en beweging, en beschermt inwendige organen.
Functie skelet:
Houding
Beweging
Bescherming
Opslag van mineralen (Calcium)
Aanhechting spieren
Botweefsel
Botweefsel
Bevat botcellen, kalkzouten en lijmstoffen.
Kalkzouten zorgen voor hardheid en stevigheid.
Lijmstoffen (vooral collageen) geven enige buigzaamheid en trekvastheid.
Kraakbeenweefsel
Bevat kraakbeencellen en soepele tussenstof.
Bevat normaal gesproken geen kalkzouten.
Is stevig én buigzaam en helpt schokken opvangen in gewrichten
platte beenderen, onregelmatige/korte beenderen en pijpbeenderen
Gewricht
Wat is een gewricht?
Een gewricht is een verbinding tussen twee of meer botten die beweging mogelijk maakt.
Kraakbeen: zorgt voor soepel bewegen en vangt schokken op.
Gewrichtsvocht: vermindert wrijving tussen de botten.
Gewrichtskapsel: omsluit het gewricht.
Gewrichtsbanden: zorgen voor stevigheid en stabiliteit.
Voorbeelden: knie, elleboog en schouder.
Spieren
Spieren - pezen - botten
Door samen te trekken (contractie) ontstaat een beweging in het gewricht tussen de twee botten.
Tonus = spierspanning in rust
Bevestiging van de spieren
Spieren zitten meestal met pezen aan botten vast.
Oorsprong (origo)
Het bevestigingspunt dat bij een beweging meestal het minst beweegt.
Aanhechting
Het bevestigingspunt dat bij een beweging meestal het meest beweegt.
Bij het samentrekken trekt de spier de aanhechting naar de oorsprong.
Voorbeeld:
De oorsprong ligt aan het schouderblad en de aanhechting aan het spaakbeen in de onderarm. Als de biceps samentrekt, buigt de elleboog.
Bij mimische spieren: deze hechten vaak aan de huid aan
Dwarsgestreept spierweefsel
Heeft zichtbare dwarsstreping onder de microscoop.
Skeletspieren werken willekeurig: je stuurt ze bewust aan.
Voorbeelden: armspieren en mimische spieren, waarmee je gezichtsuitdrukkingen maakt.
Glad spierweefsel
Heeft geen dwarsstreping.
Werkt onwillekeurig: automatisch, zonder bewuste aansturing.
Zit onder andere in de darmen, bloedvaten en haarspiertjes die kippenvel veroorzaken.
Let op: hartspierweefsel is ook dwarsgestreept, maar werkt onwillekeurig.
Spierfuncties
Spierinnervatie: zenuwen geven signalen aan de spier om samen te trekken.
Spierstofwisseling: de spier gebruikt voedingsstoffen, zoals glucose, om energie (ATP) vrij te maken.
Spiertonus: de lichte basisspanning in een spier, ook in rust.
Hypertonisch: de spierspanning is te hoog.
Hypotonisch: de spierspanning is te laag.
Spiercontractie: de spier trekt samen en levert kracht, met of zonder beweging.
Schouder en rugspieren
Monnikskapspier (m. trapezius)
Loopt van de nek over de bovenrug naar de schouders. Beweegt en stabiliseert de schouderbladen en helpt het hoofd bewegen.
Deltaspier (m. deltoideus)
Ligt rondom het schoudergewricht. Heft de arm zijwaarts en helpt de arm naar voren en achteren bewegen.
Brede rugspier (m. latissimus dorsi)
Ligt aan de zijkanten van de midden- en onderrug. Trekt de bovenarm naar het lichaam en naar achteren en draait deze naar binnen.
Ruggenstrekkers (m. erector spinae)
Liggen langs de wervelkolom. Strekken de rug en helpen het lichaam rechtop houden
Borst en buikspieren
Grote borstspier (m. pectoralis major)
Ligt aan de voorkant van de borstkas. Beweegt de bovenarm naar voren en naar het lichaam toe en draait deze naar binnen.
Middenrif (diafragma)
Ligt tussen de borst- en buikholte. Is de belangrijkste ademhalingsspier: bij inademing trekt het samen en zakt het omlaag.
Rechte buikspier (m. rectus abdominis)
Loopt aan de voorkant van de buik, van het schaambeen naar het borstbeen en de ribben. Buigt de romp naar voren en helpt de buikinhoud ondersteunen.
Schuine buikspieren
Liggen aan de zijkanten van de buik. Draaien de romp, buigen deze zijwaarts en helpen de romp stabiliseren
Zijn de leerdoelen behaald?
• Je weet wat de functies zijn van het:
- Skelet, Spieren, Beenderen, gewrichten
• Je kunt voorbeelden van de soorten gewrichten benoemen
Tijd voor een test......
schedel
bovenkaak
onderkaak
nekwervels
Sleutelbeen
Schouderblad
Borstbeen
ribben
spaakbeen
bekken
ellepijp
borstwervels
lendewervels
zitbeen
schaambeen
handbeentjes
knieschijf
dijbeen
voetbeentjes
kuitbeen
scheenbeen
Bedankt!
Slide tekst