hoofdzin/bijzin en voegwoorden 6 tm 9

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo t, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-3

Introductie

Les over zinnen en zinsstructuur.

1.7 hoofdzin, bijzin & voegwoorden

Lesdoelen

Na deze les: 

- weet je dat samengestelde zinnen kunnen bestaan uit hoofdzinnen en bijzinnen.

- kun je hoofdzinnen en bijzinnen onderscheiden. 

- weet je wat voegwoorden zijn en kun je die benoemen.

Hoofdzin en bijzin

Tip:

In een hoofdzin staan onderwerp en persoonsvorm naast elkaar en kan het niet los van elkaar staan

In de bijzin staat de persoonsvorm vaak achteraan in de zin. 

Een samengestelde zin 

Deze kan bestaan uit:

• 
  twee of meer samengevoegde hoofdzinnen (hoofdzin + hoofdzin);

              Evelien werkt bij de bakker, want zij bakt graag koekjes.

• een hoofdzin met een of meer bijzinnen erin (bijzin + hoofdzin); 

              Omdat Evelien graag koekjes bakt, werkt zij bij de bakker.

• een of meer hoofdzinnen met een of meer bijzinnen erin (hoofdzin + hoofdzin + bijzin).

             Evelien werkt bij de bakker, want zij bakt graag koekjes, omdat ze die zo lekker vindt.

Voorbeelden hoofdzinnen

In een hoofdzin staat de persoonsvorm helemaal vooraan of direct na het eerste zinsdeel.

            - Heb jij de keuken gestofzuigd?

            - Ik wil dat broodje eten.

            - Die man is gek geworden.

Voorbeelden bijzinnen

In een bijzin staat de persoonsvorm niet vooraan, maar juist achteraan (helemaal achteraan of als een van de laatste woorden). 

... , omdat ze de loterij gewonnen heeft. 

..., zodat ik lekker uitgerust ben. 

... hoewel ik nog geen honger heb.

Wat is de bijzin? De poes heeft honger omdat haar bakje vandaag niet bijgevuld is.

A

De poes heeft honger

B

omdat haar bakje vandaag niet bijgevuld is.

C

D

Wat is de hoofdzin? Mijn moeder zei dat ik als baby altijd aan het lachen was.

A

Mijn moeder zei

B

dat ik als baby altijd aan het lachen was.

C

D

Wat is de bijzin? Omdat ik nog niet gegeten heb, barst ik van de honger.

A

Omdat ik nog niet gegeten heb,

B

barst ik van de honger

C

D

Wat is de indeling van de zin? Mijn moeder hielp mij altijd met Engels, omdat ik dat erg moeilijk vond.

A

hoofdzin + bijzin

B

bijzin + hoofdzin

C

hoofdzin + hoofdzin

D

Voegwoorden

Voegwoorden zijn een soort cement.
Je kunt met voegwoorden zinnen aan elkaar plakken.

Is deze zin goed of fout? Omdat het regent, heb ik een paraplu.

A

GOED

B

FOUT

C

D

Ik hou van muziek omdat

A

muziek mij altijd heel blij maakt.

B

altijd muziek mij heel blij maakt.

C

muziek maakt mij altijd heel blij.

D

Ik denk dat...

A

morgen ik ga met de hond wandelen.

B

ik morgen met de hond ga wandelen.

C

ik ga morgen met de hond wandelen

D

met de hond ik morgen wandelen ga.

Hans weet niet of ...

A

hij dit weekend kan voetballen.

B

dit weekend hij kan voetballen.

C

hij kan dit weekend voetballen.

D

voetballen kan hij dit weekend.

Ik ben te laat op school want mijn fiets kapot is.

A

GOED

B

FOUT

C

D

Maria gaat niet naar buiten omdat heel hard het regent.

A

GOED

B

FOUT

C

D

Ik doe de afwas terwijl ik naar muziek luister.

A

GOED

B

FOUT

C

D

Morgen ga ik stagelopen, omdat ...

Ik heb gisteren op school gewacht, totdat ...

Ik vind de les leuk, als ...

Huiswerk

Maak opdracht

blz 6 tm 9 blz 73 tm 75