3.3 Tussenklank in samenstellingen

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

3H spelling 

Tussenklank in samenstellingen

Deze les:

1. 'Tussenklank in samenstellingen'

2. Oefenen met de spelling

3. Zakelijk lezen meningen en argumenten

Spelling: tussenletters in samenstellingen

Hoe maak je een samenstelling? 

Huis + dier

Dier + dag

Rijst + vla

Tevredenheid + onderzoek

Hoe maak je een samenstelling?

Huis + dier                                         

Dier + dag

Rijst + vla

Tevredenheid + onderzoek

• Huisdier

• Dierendag

• Rijstevlaai

• Tevredenheidsonderzoek  
  

• Tussen-s, tussen-e en tussen-en in samenstellingen.
  Maar wat zijn de regels? 

Hoe maak je een samenstelling?

Huis + dier                                         

Dier + dag

Rijst + vla

Tevredenheid + onderzoek

• Huisdier

• Dierendag

• Rijstevlaai

• Tevredenheidsonderzoek  
  

• Tussen-s, tussen-e en tussen-en in samenstellingen.
  Maar wat zijn de regels? 

Want is het nou
groentesoep of groentensoep ?

stationchef of stationschef ?

Tussen-s

1. Je schrijft de tussen-s als je hem hoort.
   Snelheidslimiet, landschapsarchitect

2.  Als het tweede deel van de samenstelling met een s-klank begint, is de tussen-s lastig te horen: station + chef 

3. Vervang dan het tweede deel en schrijf de -s- als je die in vergelijkbare samenstellingen hoort: stationschef, want station + klok > stationsklok

4. Soms zijn twee manieren goed: tijd(s)verschil / voorbehoed(s)middel

Tussen-en of -e
(Zie ook theorie in Learnbeat )

In deze gevallen schrijf je een tussen-e:

1. als het linkerdeel geen zelfstandig naamwoord is
   Wel een zn: gekkenhuis, beestenbende, spinnenweb
   Geen zn: spinnewiel (want linkerdeel=werkwoord) 
                   rodekool (want linkerdeel=bijvoeglijk naamwoord)

2. als het linkerdeel een meervoud op -s (of -s en -n) heeft
   Rijstevla (rijst heeft geen meervoud) secondewijzer (secondes) groentesoep (groentes)

Tussen-en of -e
(Zie theorie in Learnbeat )

In deze gevallen schrijf je een tussen-e:

1. als er van het linkerdeel maar één in zijn soort is
   zon, maan, hel, koningin
   zonnebril, maneschijn, hellevuur, koninginnedag

2. als het linkerdeel een bijvoeglijk naamwoord versterkt
   beresterk, stekeblind, reuzeleuk

3. als de delen niet (meer) herkenbaar is als los woord
   elleboog, klerelijer, bolleboos, apegapen, dageraad, bakkebaard
   

Oefenen

Maken learnbeat opdrachten:

Hoofdstuk 3.3 onderdeel B Deel 1: Samenstellingen met -s, -e, -en

Gebruik het stappenplan op learnbeat!!