Miniles Werking van het geheugen 30-10-2025 (1)


De werking van het geheugen

Wilmie Willemssen en Kim Vos

30-10-2025

1 / 27
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 27 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


De werking van het geheugen

Wilmie Willemssen en Kim Vos

30-10-2025


Leerdoelen

  • De student kan uitleggen hoe het geheugen werkt.

  • De student kan het verschil beschrijven tussen de werking van het geheugen bij kinderen van middelbare schoolleeftijd en volwassenen.

  • De student kan didactische keuzes onderbouwen met kennis over de werking van het geheugen. 

2


Vraagje

Wat onthouden leerlingen beter: losse feiten of informatie in een verhaalvorm?


En waarom?

3


Werking van het geheugen

  • Sensorisch geheugen

  • Werkgeheugen (kortetermijngeheugen)

  • Codering/verwerking

  • Langetermijngeheugen

  • Ophalen/herinneren 


6


  • Sensorisch geheugen

    • Informatie komt binnen via onze zintuigen.

    • Milliseconden tot paar seconden

    • Gaat verloren als we er geen aandacht aan besteden

    • Selectieve aandacht


Werking van het geheugen

7


  • Sensorische waarneming

  • Werkgeheugen (kortetermijngeheugen)

    • Sub-componenten:

      • Centrale uitvoerder: sturen en aandacht verdelen

      • Fonologische lus: verbale informatie

      • Visuospatiale kladblok: beelden en ruimtelijke info

    • Beperkte capaciteit: 5 tot 9 stukjes tegelijk actief in je hoofd houden (afhankelijk van de taak)

    • 15-20 seconden opslaan, daarna > langetermijngeheugen, herhaald in werkgeheugen of vergeten. 


Werking van het geheugen

8


  • Sensorische waarneming

  • Werkgeheugen (kortetermijngeheugen)

  • Codering/verwerking > lange termijn geheugen.

    • Verbinden aan mentale kapstok, koppelen aan bestaande voorkennis, coderen. (braam = fruit, hond = dier)

    • Herhalen, visualiseren, betekenis geven

    • Hoe meer je met de informatie doet, hoe groter de kans dat het in het langetermijngeheugen komt

Werking van het geheugen

9


  • Sensorische waarneming

  • Werkgeheugen (kortetermijngeheugen)

  • Codering/verwerking

  • Langetermijngeheugen

    • Opslagplaats van kennis, ervaringen, vaardigheden en overtuigingen

    • Enorme opslagcapaciteit

    • Typen geheugen:

      • Expliciet geheugen: feiten en gebeurtenissen

      • Impliciet geheugen: vaardigheden 

    • Informatie niet altijd goed bereikbaar (ligt op het puntje van je tong)

Werking van het geheugen

10


  • Sensorische waarneming

  • Werkgeheugen (kortetermijngeheugen)

  • Codering/verwerking

  • Langetermijngeheugen

  • Ophalen/herinneren 

    • Informatie vanuit het langetermijngeheugen naar het werkgeheugen halen

    • Vaak doen voor een snelle verbinding, waardoor je informatie beter kunt terughalen

    • Soms verwarring met gelijkwaardige herinnering (interferentie)

Werking van het geheugen

11


Antwoord vraagje

  • Wat onthouden leerlingen beter: losse feiten of informatie in een verhaalvorm? En waarom?


Verhaalvorm

  • Context

  • Structuur

  • Emoties

  • Actieve betrokkenheid

12



Verschil in werking geheugen: middelbare scholieren en volwassenen

Middelbare scholieren

Hersenen in ontwikkeling;

Minder capaciteit om irrelevante informatie te onderdrukken;

Grote plasticiteit: vatbaar voor herhaling, visuele cues, associatief leren.

Volwassenen

Efficiëntere executieve functies als plannen en selecteren van informatie;

Grotere kennisbasis met grotere mentale kapstok;

Leerstrategieën al beter ontwikkeld.

13


Chunk it! (Deel 1)

14



Chunk it!



15


Chunk it! (Deel 1)



16


Chunk it! (Deel 2)

17



Chunk it!



18


Chunk it! (Deel 2)



19


Chunk it! (Deel 2)

  • Wat is het verschil met de eerste keer chunken?

  • Chunking en betekenisvolle ordening versterken het geheugen

  • Middelbare scholieren ontwikkelen deze strategie nog

20


Suggesties voor tijdens de les

21


Zo krijg jij een super geheugen!

  • Filmpje!

22

23


Afsluiting

  • Wat neem je mee uit deze miniles? 




24


Terugkoppeling naar de doelen

  • De student kan uitleggen hoe het geheugen werkt.

  • De student kan het verschil beschrijven tussen de werking van het geheugen bij kinderen van middelbare schoolleeftijd en volwassenen.

  • De student kan didactische keuzes onderbouwen met kennis over de werking van het geheugen. 

25


Koppeling aan de LUK'S

26



Bedankt voor jullie aandacht!

27


Filmpjes

  • AVROTROS. (2019, 10 oktober). Zo krijg jij een super geheugen! | MINDFCK 4* [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=OBYavHFuscE

  • Universiteit van Nederland. (2018, 19 maart). Hoe werkt je geheugen? [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=pKe1Sf_Dv4o


Chunk it!

  • Baddeley, A. (2012). Working memory: Theories, models, and controversies. Annual Review of Psychology, 63, 1–29. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-120710-100422

  • Miller, G. A. (1956). The magical number seven, plus or minus two: Some limits on our capacity for processing information. Psychological Review, 63(2), 81–97. https://doi.org/10.1037/h0043158


Theoretische kader

  • Luna, B., Padmanabhan, A., & O'Hearn, K. (2010). What has fMRI told us about the development of cognitive control through adolescence? Brain and Cognition, 72(1), 101–113. https://doi.org/10.1016/j.bandc.2009.08.005

  • Craik, F. I. M., & Lockhart, R. S. (1972). Levels of processing: A framework for memory research. Journal of Verbal Learning and Verbal Behavior, 11(6), 671–684. https://doi.org/10.1016/S0022-5371(72)80001-X

  • Roediger, H. L., & Butler, A. C. (2011). The critical role of retrieval practice in long-term retention. Trends in Cognitive Sciences, 15(1), 20–27. https://doi.org/10.1016/j.tics.2010.09.003


Literatuurlijst

28