Les 3 | Rijmschema's en sonnet
Lezen
10
m
00
s
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Lezen
10
m
00
s
Lesplanning
- Leesduo's maken
-HW: kortverhaal + Poëzieopdr.4
Poëzie -
Rijmschema's
Sonnet - opdracht 5 in Exam.net 20'
-
Belangrijke data
22 september 3hi: je krijgt alle spullen mee naar huis voor je dossier
25 september 3hi: inleveren poëziedossier
Poëzie opdracht 4 (Teams)
Boekenoverzicht (Teams)
DONDERDAG ! 28 mei 8.00 uur: INLEVEREN LEESDOSSIER
Vrijdag 29 mei: 45' les en 45' MO boekgesprekken (2 trio's)
Vrijdag 5 juni MO Boekgesprekken (6 duo's)
INLEVEREN POËZIEDOSSIER
Rijmschema's
Paren van zinnen waarin het eindrijm op een vaste manier wordt herhaald. De rijmklanken geef je aan met letters (bv: aabb)
Gepaard rijm
- Twee regels rijmen telkens op elkaar
De nacht is stil en koud (a)
De maan schijnt zacht en goud (a)
De sterren staan zo klein (b)
Alsof ze dromen zijn (b)
Gekruist rijm (abab):
Regel 1 rijmt op 3, regel 2 rijmt op regel 4
Er waren eens drie meneren (A)
heel deftig en heel oud. (B)
Die wilden gaan kamperen, (A)
kamperen in het woud. (B)
Omarmend rijm
Buitenste regels rijmen, binnenste ook
Een tijdlang heb ik zelf gedacht dat het zo hoorde, (a)
dat je elkander mist om bij elkaar te zijn; (b)
na jaren, in de herfst, weer in dezelfde trein, (b)
denk ik alleen maar dat we niet zo erg goed spoorden. (a)
Binnenrijm
- Rijm binnen één regel
Voorbeeld: De man liep snel met fel gekwel
1. Maak het rijmschema
2. Hoe heet het rijmschema in de 1e en 2e strofe?
Tekst
Sonnet
Gedicht van veertien regels, verdeeld over vier strofes
4, 4, 3, 3
Opgebouwd uit een octaaf (twee strofen van 4 regels) en een sextet (twee strofen van 3 regels)
Traditioneel rijmschema: abba, abba, cdc dcd. (ook andere varianten mogelijk in sextet: cde, cde)
Tussen de eerste twee strofes en de laatste twee zit een chute (=wending/omwenteling) , vaak is dat een tegenstelling.
Modern sonnet: soms afgeweken van rijmschema
Opdracht 5 in Exam.net
Schrijf je eigen sonnet.
Houd je aan de volgende regels:
14 regels verdeeld over 4 strofen: 4, 4, 3, 3.
Zorg voor een omwenteling.
Rijmschema abba, abba, cdc dcd. of abba, abba, cde, cde
onderwerpkeuze is vrij
>Inspiratiehulp op de volgende dia
Geen inspiratie? Schrijf een sonnet over uitsluiting.
- Neem een fictief personage in gedachten waarover veel mensen vooroordelen hebben.
- Brainstorm eerst over eigenschappen, kenmerken, gedachten, gedrag, uiterlijk bij dit personage.
-Gebruik deze woorden in de eerste twee strofen (2x 4 regels). Je roept hiermee zo beeldend mogelijk het beeld op zoals veel mensen jouw personage zien. Gebaseerd op de mogelijke vooroordelen dus. Je kunt ook de reactie van anderen/ het buitensluiten hierbij betrekken.
- Hierna kantel je dit beeld. Je gebruikt de laatste twee strofen (2 x 3 regels) om een heel andere kant van dit personage te laten zien (de chute, omwenteling!). De lezer leert hier jouw personage echt kennen. De vooroordelen vallen weg.
-tip: beschrijf geen emoties maar probeer deze wel op te roepen. Show don't tell.
Enjambement
Bij een enjambement wordt een versregel afgebroken op een plaats waar geen vanzelfsprekend einde van de versregel is, bijvoorbeeld omdat er geen leesteken staat.
Door enjambement krijgen woorden voor en na het afbreken nadruk.
De regels worden middenin een zin afgebroken.
Is hier sprake van enjambement? Zo ja, waar?
Poëziedossier inleveren 5 juni
Wat komt er in je dossier?
1. Startopdracht Poëzie bij gekozen gedicht (teams)
2. Haiku met je eigen afbeelding (Exam.net)
3. Analyse van gedicht Bommen (Schrift)
4. Nederlandstalige popsong met analyse stijlfiguren (TEams.net)
5. Sonnet (Exam.net)
6. Optioneel: eigen gedicht
Je dossier telt mee voor je eindcijfer
Opdrachten gemist? Inhalen vrijdag 29 mei in de les.
Leesdossier 28 mei!