De Eerste Wereldoorlog
Ga stil en rustig zitten en leg je spullen op tafel
1.1 Europa onder spanning
De Eerste Wereldoorlog
Ga stil en rustig zitten en leg je spullen op tafel
1.1 Europa onder spanning
Open de les met een korte persoonlijke introductie: 24 jaar, uit Zwolle, 2 jaar ervaring. Houd het kort en warm, zodat leerlingen weten wie er voor de klas staat.
De planning van vandaag
Leerdoelen en tijdvak
Europa in 1900 + oorzaken
Opdracht: geheim agent in Europa
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je kunt met voorbeelden uitleggen dat nationalisme de eenheid in een land zowel kan versterken als verzwakken
1.1 Europa onder spanning
Je kunt uitleggen waardoor er rond 1900 twee bondgenootschappen ontstonden en wat daarvan de belangrijkste leden waren
Je kunt het Duitse aanvalsplan beschrijven en verklaren
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Ottomaanse rijk
Er is veel welvaart in 1900 in steden als Berlijn, Londen, Parijs, Wenen en St. Petersburg
De welvaart steeg, de rijke burgers genoten van het theater, arbeiders kregen eindelijk een beetje vrije tijd en iedereen was ontzettend optimistisch over de toekomst
Maar... achter dit mooie plaatje, tikte er een tijdbom die Europa zou verwoesten..
Europa in 1900
Deze slide heeft geen instructies
Ottomaanse rijk
De naam 'Eerste Wereldoorlog' werd pas voor het eerst rond 1920 gebruikt.
Veelgebruikte namen voor de oorlog zijn (nu nog steeds): The Great War (En.), Der Grosse Krieg (Dld.), La Grande Guerre (Fr.) of De Groote Oorlog (Bel.)
Eerst de naam...
Deze slide heeft geen instructies
"De oorlog die alle
oorlogen zou beëindigen"
Deze slide heeft geen instructies
De Frans-Duitse Oorlog
1870-1871
Frankrijk verliest de oorlog
Wat de Duitsers toen deden, was zo'n enorme vernedering, dat Frankrijk direct begon te broeden op wraak. Wat ze precies deden en wat Frankrijk kwijtraakte? Dat gaan jullie zo zelf opsporen
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaak 1
Frankrijk raakt
Elzas-Lotharingen kwijt
Zorgt voor wraakgevoelens bij Frankrijk
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaak 2
Duitsland ontstaat
1871
In één keer komt er een groot nieuw land bij
Deze slide heeft geen instructies
Het machtsevenwicht wordt nu verstoord
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaak 3
Wapenwedloop
Vooral tussen Engeland en Duitsland ontstaat
een felle strijd om wie de sterkste en meeste wapens heeft
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaak 5
Modern imperialisme
De Europese landen willen hun macht uitbreiden in Azië en Afrika.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaak 6
Nationalisme
Extreme trots op het eigen volk en land: 'Ons land is het beste!'
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaak 7
Militarisme
Trots op alles wat met het eigen leger te maken heeft
Vertrouwen in de kracht van het eigen leger
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaak 8
Bondgenootschappen
Economische en militaire afspraken tussen de landen: Wij helpen elkaar!
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Oorzaak 9
Het Ottomaanse Rijk valt uit elkaar
Het oude rijk stond in Europa
bekend als: de zieke man van Europa
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: geheim agent in Europa
Jullie missie: werk in duo's samen als geheime inspecteurs in 1913
Het doel: ontrafel de 5 brandhaarden in Europa voor de bom barst
Het onderzoek: gebruik blz 9-10-11 in je leerboek
Het eindrapport: beslis aan het eind welk land de grootste bedreiging vormt in Europa
Tijd voor deze missie: 15 minuten in duo's
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
SPOOR 1: De Pruisische Sabel en de Franse Wraak
Van 39 staten naar één reus: Duitsland ontstaat in 1871 onder leiding van kanselier Otto von Bismarck.
Snelle groei: Explosieve bevolkingsgroei en razendsnelle industrialisatie.
Militarisme: Enorme trots op het eigen leger; wapenfabrieken (zoals Krupp) draaien overuren
Spoor 1
Noem deze afspraken expliciet als basis voor het werken in geschiedenis, waar luisteren, vertellen en verschillende perspectieven belangrijk zijn.
SPOOR 1: De Pruisische Sabel en de Franse Wraak
Trauma van 1871: Frankrijk verliest de oorlog van Pruisen (Duitsland).
De dubbele vernedering:
Duitsland roept hun nieuwe Keizerrijk uit in de Franse Spiegelzaal van Versailles.
Frankrijk raakt de rijke grensprovincie Elzas-Lotharingen kwijt.
Het resultaat: Frankrijk wil maar één ding: wraak en hun gebied terug
Spoor 2
Noem deze afspraken expliciet als basis voor het werken in geschiedenis, waar luisteren, vertellen en verschillende perspectieven belangrijk zijn.
SPOOR 3: Koloniale Jaloezie ('Plek onder de zon')
Modern Imperialisme: Europese landen vechten om kolonies in Afrika en Azië.
Wilhelm II eist zijn plek op: De nieuwe Duitse keizer (vanaf 1888) wil ook een 'plek onder de zon'.
De vlootbouw: Duitsland bouwt een enorme oorlogsvloot om kolonies te veroveren en te beschermen.
Resultaat: Groot-Brittannië (de absolute heerser op zee) voelt zich direct bedreigd
Spoor 3
Noem deze afspraken expliciet als basis voor het werken in geschiedenis, waar luisteren, vertellen en verschillende perspectieven belangrijk zijn.
SPOOR 4: De Wapenwedloop en het Tweefronten-Dilemma
De nachtmerrie: Duitsland ligt ingeklemd tussen Frankrijk (west) en Rusland (oost).
Het Schlieffenplan:
Val Frankrijk snel aan via het neutrale België en Luxemburg.
Schakel Frankrijk binnen een paar weken uit.
Reis snel met de trein naar het oosten om de Russen aan te pakken (die dachten 40 dagen nodig te hebben om te mobiliseren).
Spoor 4
Noem deze afspraken expliciet als basis voor het werken in geschiedenis, waar luisteren, vertellen en verschillende perspectieven belangrijk zijn.
SPOOR 5: De Kettingreactie van de Allianties
Nationalisme als breekijzer: In plaats van eenheid zorgde nationalisme in grote rijken (zoals Oostenrijk-Hongarije) juist voor verbrokkeling.
De Balkan: Verschillende volkeren (zoals de Serviërs) eisen hun eigen, onafhankelijke staat.
De ruzie: Servië wil uitbreiden, maar Oostenrijk-Hongarije pikt dit niet en annexeert Bosnië. Rusland steunt Servië
Spoor 5
Noem deze afspraken expliciet als basis voor het werken in geschiedenis, waar luisteren, vertellen en verschillende perspectieven belangrijk zijn.
Welk land droeg in 1913 de grootste schuld aan de spanningen?
EINDRAPPORT: DE GROOTSTE BEDREIGING
Noem deze afspraken expliciet als basis voor het werken in geschiedenis, waar luisteren, vertellen en verschillende perspectieven belangrijk zijn.
De Zijderoute
Af hebben alle opdrachten van 1.1
We gaan verder met 1.2 de volgende les
Voor de volgende les
Deze slide heeft geen instructies