Fictie en non-fictie
Fictie en non-fictie
Onderdelen in deze les
Fictie en non-fictie
Open als korte start van het schooljaar: leerlingen kennen boeken al uit de lagere school, maar nu leren ze er bewuster naar kijken in Nederlands.
Ons lesdoel
Ik kan het verschil uitleggen tussen fictie en non-fictie.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past voor jou bij fictie of non-fictie?
Gebruik dit als startactivatie na het lesdoel. Verwachte woorden: verhaal, echt, fantasie, feiten, boeken, spannend, leren. Pik enkele woorden eruit en verbind ze met wat op de volgende slides komt.
Waarom kijken we naar soorten teksten?
Aan het begin van het schooljaar bouwen we verder op wat je al kent.
In Nederlands lees je verschillende soorten boeken en teksten.
Als je het soort tekst herkent, weet je beter wat je mag verwachten.
Koppel aan de start van het jaar: in deze klas gaan leerlingen zowel verhalen als informatieve teksten lezen.
Wat is fictie?
Fictie is een verzonnen verhaal. De schrijver gebruikt fantasie om personages, gebeurtenissen of plaatsen te bedenken. Een fictietekst kan wel lijken op de echte wereld, maar het verhaal is niet bedoeld als een verzameling feiten.
Benadruk dat 'verzonnen' niet betekent 'kinderachtig': ook spannende, grappige of realistische romans zijn fictie.
Voorbeelden van fictie
romans
strips
sprookjes
fantasyverhalen
kortverhalen
Je kunt hier kort meegeven dat fictie vaak gelezen wordt om mee te leven, te genieten of te ontspannen.
Wat is non-fictie?
Non-fictie is een tekst met echte informatie. De schrijver wil vooral uitleg geven, iets tonen of feiten delen. Bij non-fictie verwacht je dus dat de inhoud controleerbaar en waarheidsgetrouw is.
Gebruik consequent de term 'non-fictie'. De gebruiker schreef 'nog-fictie', maar inhoudelijk gaat het om non-fictie.
Voorbeelden van non-fictie
een krantenartikel
een kookboek
een handleiding
een informatief boek over dieren
een biografie
Wijs erop dat non-fictie in het dagelijks leven vaak een praktisch doel heeft: informeren, uitleggen of helpen.
Welke tekstsoort is vooral verzonnen?
handleiding
fictie
biografie
krantenartikel
Controleert het kernverschil uit de slides over fictie en non-fictie. De foute opties zijn allemaal voorbeelden van non-fictie uit de les.
Vul de juiste woorden in
Een fictietekst is verzonnen en vertelt een verhaal. Een non-fictietekst geeft echte informatie. In een verhaal komt vaak een personage voor. Een biografie vertelt over iemands leven.
Alle doelwoorden komen letterlijk uit de behandelde slides en uit de begrippenlijst in wording. Laat leerlingen kort verwoorden waarom elk woord precies daar past.
Hoe herken je het verschil?
Fictie: verzonnen verhaal, personages, plot, spanning
Non-fictie: feiten, uitleg, informatie, echte onderwerpen
Kijk naar de titel, de kaft, de inhoud en de bedoeling van de tekst.
Laat zien dat leerlingen niet alleen op het uiterlijk mogen afgaan: ook de bedoeling van de schrijver helpt om het verschil te zien.
Fictie en non-fictie naast elkaar
Non-fictie
echt en informatief
geeft uitleg of feiten
wil de lezer iets leren
verzonnen
vertelt een verhaal
wil de lezer laten meeleven
Fictie
Deze vergelijking is de kern van het lesje. Houd het eenvoudig en functioneel als introductie aan het begin van het schooljaar.
Belangrijk om mee te nemen
In de les Nederlands kom je beide soorten teksten tegen. Daarom is het handig dat je snel kunt zien of een tekst fictie of non-fictie is. Zo lees je gerichter en begrijp je beter wat voor tekst je voor je hebt.
Rond af met een blik vooruit naar het schooljaar: verhalen lezen, informatie zoeken en teksten begrijpen horen allemaal bij Nederlands.
Waar let je best ook op om het verschil te herkennen?
de bladkleur
de prijs
de bedoeling
de dikte
Sluit aan bij slide 7: niet alleen uiterlijk, maar ook de bedoeling van de schrijver helpt.
Wat helpt jou het meest om snel te kiezen?
titel
kaft
inhoud
bedoeling
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag geleerd?
Reflectievraag zonder juiste of foute antwoorden. Let op elementen zoals: verzonnen verhaal tegenover echte informatie, voorbeelden noemen, bedoeling van de tekst, hoe dit helpt in Nederlands dit schooljaar.
Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?
Reflectievraag zonder juiste of foute antwoorden. Mogelijke antwoorden: titel, voorbeelden, vergelijking naast elkaar, uitleg over bedoeling, of juist verwarring tussen fictie en non-fictie.
Begrippen
fictie - een verzonnen verhaal
non-fictie - een tekst met echte informatie
personage - iemand die voorkomt in een verhaal
plot - wat er gebeurt in een verhaal
feit - iets dat echt zo is
biografie - een boek over iemands leven
handleiding - een tekst die uitlegt hoe iets werkt
Deze slide heeft geen instructies
