Rollenspel in zorg en dienstverlening
Rollenspel in zorg en dienstverlening
Deze lesreeks bereidt leerlingen stap voor stap voor op een eenvoudig rollenspel. Houd de uitleg concreet en koppel steeds aan herkenbare situaties uit zorg en dienstverlening.
Dit ga ik leren
Ik kan in een eenvoudig rollenspel laten zien hoe ik netjes praat, goed luister en passend help in zorg en dienstverlening.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord past bij netjes helpen?
Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Denk aan woorden zoals vriendelijk, luisteren, rustig, helpen, beleefd.
Wat is een rollenspel?
Een rollenspel is een oefensituatie.
Je doet een situatie na uit de praktijk.
Je oefent hoe je praat, luistert en helpt.
Leg uit dat fouten maken hier mag, omdat het oefenen is. Gebruik een simpel voorbeeld, zoals een klant begroeten.
Waarom oefenen met een rollenspel?
Met een rollenspel leer je:
rustig praten
vriendelijk reageren
goed luisteren
passend helpen
samenwerken met een ander
Deze slide heeft geen instructies
Situaties uit de praktijk
In zorg en dienstverlening kom je vaak zulke situaties tegen:
iemand welkom heten
hulp aanbieden
iets uitleggen
een vraag beantwoorden
netjes afscheid nemen
Benadruk dat het niet alleen om woorden gaat, maar ook om houding en gedrag.
Wat laat je zien?
In een rollenspel laat je zien dat je:
respectvol bent
duidelijk praat
luistert naar de ander
rustig blijft
hulp geeft die past bij de situatie
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een rollenspel?
een oefensituatie
een toetsgesprek
een vrij spel
een pauzemoment
Sluit aan bij slides 2-5. Foute opties zijn bewust herkenbaar maar onjuist.
Vul de goede woorden in
In een rollenspel oefen je een situatie uit de praktijk. Je praat duidelijk en je luistert naar de ander.
Woorden komen direct uit de eerste subtopic: rollenspel, praktijk, duidelijk, ander.
Netjes beginnen
Een goed gesprek begint met een nette start.
Gebruik bijvoorbeeld:
Goedemorgen
Kan ik u helpen?
Waarmee kan ik u helpen?
Laat leerlingen het verschil horen tussen informeel praten met vrienden en netjes praten in werk of stage.
Duidelijk praten
Praat rustig en duidelijk.
Let op:
niet te zacht
niet te snel
korte zinnen
vriendelijke toon
Deze slide heeft geen instructies
Goed luisteren
Goed luisteren betekent:
de ander laten uitpraten
kijken naar de spreker
horen wat de vraag is
rustig antwoorden geven
Noem dat luisteren ook belangrijk is om misverstanden te voorkomen.
Netjes afsluiten
Sluit een gesprek vriendelijk af.
Gebruik bijvoorbeeld:
Fijn dat ik kon helpen.
Heeft u nog een vraag?
Dag, nog een fijne dag.
Deze slide heeft geen instructies
Houding en gedrag
Je lichaam laat ook iets zien.
rechtop staan
rustig blijven
vriendelijk kijken
aandacht bij de ander
beleefd blijven
Maak duidelijk dat lichaamstaal vaak net zo belangrijk is als woorden.
De rollen in een rollenspel
Bij een rollenspel heeft iedereen een taak.
Je kunt zijn:
medewerker
klant
cliënt
bezoeker
helper
Gebruik woorden die passen bij de leeromgeving van de klas. Kies rollen die leerlingen kennen.
Wat doe je bij goed luisteren?
doorpraten
wegkijken
uit laten praten
harder praten
Gebaseerd op slide 8.
Maak het gesprek compleet
Je begint netjes met een groet. Daarna praat je rustig en luister je goed. Aan het einde sluit je het gesprek vriendelijk af.
Controleert kernwoorden uit slides 6-11.
Wat doet de medewerker?
De medewerker:
begroet de ander
luistert naar de vraag
denkt mee
geeft passende hulp
blijft netjes en rustig
Deze slide heeft geen instructies
Wat doet de klant of cliënt?
De klant of cliënt:
stelt een vraag
legt iets uit
vraagt om hulp
reageert op het antwoord
geeft aan of het duidelijk is
Leg uit dat deze rol ook serieus gespeeld moet worden, zodat de medewerker goed kan oefenen.
Samen het gesprek maken
Een goed rollenspel lukt samen.
Belangrijk is:
op elkaar reageren
niet door elkaar praten
de situatie echt naspelen
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld van rollen
Voorbeeld:
Medewerker - helpt bij een vraag.
Klant - vraagt waar iets ligt.
Cliënt - vraagt om ondersteuning.
Bezoeker - wil informatie.
Gebruik deze slide als opstap naar eigen klassensituaties voor een later rollenspel.
Eenvoudige oefensituaties
Geschikte situaties om te oefenen:
iemand welkom heten
de weg wijzen
een afspraak uitleggen
hulp aanbieden
afscheid nemen
Deze slide heeft geen instructies
Welke rol lijkt jou het makkelijkst?
medewerker
klant
cliënt
bezoeker
Deze slide heeft geen instructies
Wat doet de medewerker?
om hulp vragen
netjes helpen
door elkaar praten
de situatie stoppen
Sluit aan bij slides 12-16 over rollen en samenwerken.
Wat doet een goede medewerker eerst?
Bespreek antwoorden klassikaal. Goede elementen: begroeten, luisteren, rustig praten, hulp geven, netjes afsluiten.
Situatie 1: welkom heten
Je oefent hoe je iemand ontvangt.
Denk aan:
groeten
vriendelijk kijken
vragen wat iemand nodig heeft
Koppel aan stageplekken zoals receptie, balie of opvang.
Situatie 2: hulp aanbieden
Je ziet dat iemand hulp nodig heeft.
Dan kun je:
vragen of je kunt helpen
rustig uitleg geven
stap voor stap helpen
Deze slide heeft geen instructies
Situatie 3: iets uitleggen
Soms moet je iets duidelijk maken.
Belangrijk:
gebruik makkelijke woorden
praat rustig
controleer of de ander het begrijpt
Benadruk dat eenvoudige taal in zorg en dienstverlening vaak heel belangrijk is.
Situatie 4: netjes afronden
Aan het einde van het gesprek:
vat kort samen
vraag of alles duidelijk is
neem vriendelijk afscheid
Deze slide heeft geen instructies
Waar let je op bij beoordelen?
Bij een rollenspel kijk je naar:
netjes praten
goed luisteren
vriendelijk gedrag
passende hulp
goede afsluiting
Gebruik dit als eenvoudige succescriteria. Houd de beoordeling positief en overzichtelijk.
Wat gaat al goed?
Goed werk zie je als iemand:
rustig blijft
beleefd praat
aandacht heeft voor de ander
duidelijk helpt
Deze slide helpt leerlingen begrijpen wat gewenst gedrag is vóórdat ze gaan oefenen.
Veelgemaakte fouten
Fouten die vaak gebeuren:
te zacht praten
lachen om de situatie
niet luisteren
te snel klaar zijn
geen nette afsluiting
Benoem fouten zonder leerlingen persoonlijk aan te spreken. Maak er leerpunten van.
Zo wordt het beter
Van fout naar beter:
te zacht → duidelijker praten
niet luisteren → eerst uit laten praten
te snel → rustiger reageren
De pijlen mogen hier gebruikt worden omdat de verbetering direct zichtbaar wordt gemaakt.
Hoe leg je iets goed uit?
met moeilijke woorden
heel snel
met makkelijke woorden
zonder te kijken
Gebaseerd op slide 19.
Vul de woorden in
Als je iemand helpt, kun je eerst vragen of je kunt helpen. Daarna geef je rustig uitleg. Aan het einde neem je vriendelijk afscheid en vraag je of alles duidelijk is.
Sluit aan bij oefensituaties en beoordelen uit slides 17-24.
Welke fout wil jij beter doen?
Bespreek vooral concrete verbeterpunten uit de slides: duidelijker praten, eerst laten uitpraten, rustiger reageren, netjes afsluiten.
Wat heb jij geleerd van deze les?
Reflectie zonder goed of fout. Laat leerlingen één simpel leerpunt noemen.
Wat hielp jou het beste vandaag?
Reflectie op aanpak. Mogelijke antwoorden: voorbeeldzinnen, samen oefenen, luisteren, duidelijke uitleg.
Hoe zeker voel jij je over het rollenspel?
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent dit?
rollenspel - een oefensituatie waarin je een praktijkmoment nadoet
zorg - helpen en ondersteunen van mensen
dienstverlening - mensen netjes en goed helpen
medewerker - iemand die helpt of werkt
cliënt - iemand die hulp of ondersteuning krijgt
beleefd - netjes en vriendelijk in woorden en gedrag
afsluiten - een gesprek netjes beëindigen
Deze slide heeft geen instructies