Gerundium - Gerundivum
Gerundium - Gerundivum
Doelen:
Je herhaalt het gerundium (herkennen en vertalen)
Je leert het gerundivum herkennen en vertalen
Werkwoord: infinitivus
Zowel gerundium- als gerundivumvormen zijn vormen van de infinitivus
Al bekend gebruik:
infinitivus als onderwerp of als lijdend voorwerp
onderwerp: errare humanum est
lijdend voorwerp: Lucia dormire cupit
Discere bonum est. Hé, een infinitivus is dus...
mannelijk
vrouwelijk
onzijdig
Gerundium
Infinitivus als zelfstandig naamwoord, rijtje: alleen onzijdig enkelvoud
Vormen infinitivus/gerundium:
nom: agere
gen: age-nd-i
dat: age-nd-o
acc: agere / ad age-nd-um
abl: age-nd-o
Alleen de -nd-vormen:
NB: afwijkende vorming:
ferre --> ferendi en ire --> eundi
Gerundium in de genitivus
Artem legendi disco
Ik leer de kunst van het lezen
Werkwoordsvorm, dus kan aanvullingen hebben:
Artem legendi libros disco
Ik leer de kunst van het boeken lezen/ van het lezen van boeken
Gerundium in de dativus
(komt weinig voor)
bijv na ww + dat, zoals studeo
scribendo studeo
Voor schrijven doe ik mijn best
scribendo litteras studeo
Voor het brieven schrijven/het schrijven van brieven doe ik mijn best
Gerundium in de accusativus
alleen na voorzetsels + acc! vaak: ad + acc
vertaling: om te ...
Ad legendum epistulam capio
Om te lezen pak ik een brief
NB: als de inf het lijdend voorwerp is, is het gewoon de inf.vorm!
Volo legere: Ik wil lezen
Gerundium in de ablativus
Docendo discimus
Door te/met onderwijzen leren we
Voorbeeld met aanvulling:
Legendo semper multos libros diem ago
Door altijd veel boeken te lezen breng ik de dag door
Welke naamval komt niet voor in het rijtje van het gerundium?
nom.
gen.
acc.
dat. / abl.
minute
second
Van het leren
door het leren
om te leren
voor het leren
discendi
discendo
ad discendum
discendo
Gerundivum
Infinitivus als bijvoeglijk naamwoord, congrueert
rijtjes: zoals bonus, bona, bonum
Gebruik gerundivum
twee manieren:
- in een gerundivumwoordgroep/dominant gerundivum
- gerundivum van verplichting
Gerundivumwoordgroep
Congruerend, vertaling net als gerundium
Ook genoemd: dominant gebruik
Libris legendis diem ago
Ik breng de dag door met het boeken lezen/het lezen van boeken
(dominant vertaald: het lezen van ...)
Gerundivum van verplichting
met een vorm van esse: naamwoordelijk deel
vertaling: moet(en) worden ....
epistula legenda est
de brief moet gelezen worden
libri legendi sunt
de boeken moeten gelezen worden
Ontkenning
Vertaling: mag/kan/hoef niet te worden .....
Epistulae non legendae sunt
De brieven hoeven niet gelezen te worden
Let op de tijd
Libri legendi sunt
De boeken moeten gelezen worden
Libri legendi erant
De boeken moesten gelezen worden
Dativus auctoris
Degene die handelt staat in de dativus auctoris
Nobis epistulae legendae sunt
Door ons moeten brieven gelezen worden
Regi liber scribendus est
Door de koning moet een boek geschreven worden
Gerv. van verpl.: onpersoonlijk
Zonder onderwerp: onzijdige uitgang
Nunc bibendum est:
Nu moet er gedronken worden/men moet nu drinken
Militibus pugnandum est:
Er moet door de soldaten gevochten worden
In het Nederlands
addendum iets wat toegevoegd moet worden
agenda dingen die gedaan moeten worden
amanda een vrouw die liefgehad moet worden
legenda dingen die gelezen moeten worden
memorandum iets wat herinnerd moet worden
miranda een vrouw die bewonderd moet worden
propaganda dingen die verspreid moeten worden
referendum iets wat gerapporteerd moet worden
Bijvoeglijk
Gerundium
Gerundivum
Vaak vertaald met 'om te'
Gerundium
Gerundivum
Salutandis
Gerundium
Gerundivum
Eundas
Gerundium
Gerundivum
Delendi
Gerundium
Gerundivum
Carthago delenda est
Gerundium
Gerundivum
Vertaal 'Carthago delenda est'
Veni in scholam ad discendum
Gerundium
Gerundivum
Vertaal 'veni in scholam ad discendum'
Ars epistulas scribendi
Gerundium
Gerundivum
Ars epistulae scribendae
Gerundium
Gerundivum
Vertaal 'ars epistulam scribendi'
Vertaal 'ars epistulae scribendae'
Ars scribendi epistulam wat is scribendi?
Gerundium
Gerundivum
Epistula scribenda wat is scribenda?
ppa
ppp
gerundium
gerundivum
Het Nederlandse woord 'agenda' is in het Latijn een
infinitivus
gerundium
gerundivum van verplichting
gerundivumwoordgroep
Nog vragen over gerundium/gerundivum? Stel ze hier!