KD Digitale vaardigheden - les 5

• newEditor
• Digitale vaardigheden
• MBO
• Studiejaar 2

Digitale vaardigheden

Les 5 - Fake news & fabeltjesfuik

Inhoud

keuzedeel

Eindopdracht/afronding

keuzedeel

Presenteren van de poster

Leerdoelen van deze les

Jij:

• Kunt nepnieuws en misleidende informatie herkennen; 

• Kunt feiten checken d.m.v. betrouwbare bronnen en signalen; 

• Kunt via social media bronnen vermelden bij gemaakte content.

Wat vind je van deze post?

• Wat vind je van de informatie op deze post?

• Welke vragen komen er in jou op over deze post?

• Hoe check je de betrouwbaarheid van de post?

• Waar let je op?

Wat vind je van deze post?

• Wat vind je van de informatie op deze post?

• Welke vragen komen er in jouw op over deze post?

• Hoe check je de betrouwbaarheid van de post?

• Waar let je op?

Website

https://www.nu.nl/161092/video/redirect.html

Opdracht 1

Werk de volgende vragen uit over de betrouwbaarheid van social media:

• Waar denk je aan bij betrouwbaarheid?

• Wat is nepnieuws?

• Wat zijn signalen van niet betrouwbare content?

• Feiten checken: hoe doe je dat?

Betrouwbaarheid 

• Kloppende informatie die controleerbaar is;

• Afkomstig van een deskundige bron;

• Geen misleiding of overdreven claims;

• Informatie is te achterhalen bij andere betrouwbare bronnen. 

Redenen om onjuiste informatie te verspreiden

1. Geld verdienen --> Advertenties leveren geld op. Hoe meer mensen op jouw site komen, hoe meer geld dit oplevert. Denk aan clickbait.

2. Meningen beïnvloeden --> Om iets voor elkaar te krijgen: verkiezingen winnen, iemand in kwaad daglicht stellen, iets verkopen, etc.

Nepnieuws

https://www.mediawijsheid.nl/nepnieuws/ 

Wat is nepnieuws (fake news)

• Er worden bestaande foto's gebruikt bij nepberichten en deze worden massaal verspreid.

• Soms ziet fake news er uit als "echt nieuws" en hierdoor kun je in een fake news "fuik" terecht komen.

• Een voorbeeld van fake news is:"Je kunt Covid-19 krijgen van 5G"

• Covid-19 is een virus, 5G heeft niets te maken met een virus.

• Maar er zijn mensen die dit nieuws geloven en dat maakt het gevaarlijk.

Deep fake

Manipulatie: bewust iemand anders overtuigen of overhalen, zodat je er zelf voordeel van hebt.

Signalen van onbetrouwbare content

• Geen bronvermelding of vage bron ("onderzoe wijst uit..." zonder details);

• Overdreven beloftes of extreem resultaat in korte tijd;

• Alleen persoonlijke verhalen ("het werkte voor mij, dus voor iedereen");

• Veel gebruik van emotionele taal of  clickbait titels (zijn bedoeld om je aandacht te trekken: bijv. "Je gelooft nooit wat er gebeurt als je elke dag een banaan eet!");

• Informatie wordt niet gegeven door betrouwbare organisaties 

• Persoon is geen professional

Feiten checken: hoe doe je dat?

• Zoek de bron: wie heeft het geschreven/gepost? Is het een expert of influencer zonder opleiding? 

• Zoek bevestiging: Kijk of meerdere betrouwbare bronnen hetzelfde zeggen

• Gebruik betrouwbare sites: bijvoorbeeld Voedingscentrum, RIVM, EFSA, WHO of wetenschappelijke artikelen;

• Check de datum: Is de informatie actueel?

• Kritisch blijven: Klinkt het te mooi om waar te zijn, dan is dat vaak ook zo. 

Zondag met Lubach - De fabeltjesfuik

Kijkvragen:

• Wat is de fabeltjesfuik?

• Wat hebben algoritmes hiermee te maken?

• Waarom werkt social media zo?

• Waarom zou het gevaarlijk kunnen zijn dat mensen in een 'fabeltjesfuik' komen?

Portfolio opdracht 9

• Maak een social media post in Canva (bijvoorbeeld voor Instagram of Tiktok) over een leefstijlfeit (voeding-, beweging- of ontspanning)

• Zorg ervoor dat de informatie betrouwbaar is en deze ook voor anderen zo oogt

• Je moet minimaal één betrouwbare bron vermelden: hoe doe je dat?