Op ontdekkingstocht door de democratie havo/vwo
Op ontdekkingstocht door de democratie
Lesduur is: 90 minOnderdelen in deze les
Op ontdekkingstocht door de democratie
Wat weet je al over democratie?
Lesdoel
Aan het einde van de les kun je uitleggen wat democratie is, waar het vandaan komt en hoe het werkt in Nederland.
Wat is een kenmerk van democratische verkiezingen?
Alleen de Eerste Kamer wordt gekozen.
De regering bepaalt je stemkeuze.
Je moet vertellen op wie je stemde.
Je mag je stem geheim houden.
Wie is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de wetten?
de rechters
de regering
de media (de kranten en televisie)
de volksvertegenwoordiging (parlement)
Wat geldt voor de vrijheid van meningsuiting?
Je mag alles zeggen wat je wilt.
De overheid bepaalt jouw mening.
Je mag je eigen mening hebben.
Vrijheid geldt alleen voor media.
Wat is waar over de Grondwet?
De Grondwet kan alleen door de rechter worden aangepast.
Het is een verzameling regels voor burgers.
Het is een lijst met meningen.
Het is de basis van alle andere wetten.
Wie moet zich aan de Grondwet houden?
Alleen de burgers.
Alleen de overheid.
Alleen de rechterlijke macht.
Zowel burgers als de overheid.
Wat bevat de Grondwet?
Alleen rechten van de burgers.
Basisregels voor de samenleving.
Meningen van de overheid.
Enkel regels voor de overheid.
Wie kan de Grondwet aanpassen?
Alleen de rechterlijke macht.
Alle burgers samen.
De wetgevende macht.
De uitvoerende macht.
Wat is democratie?
Democratie is een bestuursvorm waarin het volk invloed heeft op besluiten van de regering.
Oorsprong van democratie
Democratie ontstond in het oude Athene, waar burgers samen beslisten over het bestuur.
Wat was de belangrijkste hervorming van Solon?
Hij schafte de schuldslavernij af.
Hij gaf alle inwoners van Athene stemrecht.
Hij voerde het schervengericht in.
Hij verbande alle tirannen uit de stad.
Waarop werd de indeling in klassen gebaseerd?
Je afkomst (familienaam).
Je leeftijd.
Je inkomen/vermogen.
Je militaire prestaties.
Wie had stemrecht in de volksvergadering?
Alle inwoners van Athene, inclusief vrouwen en metoiken.
Alleen de 500 leden van de Raad van 500.
Alleen de rijkste 40.000 inwoners.
Alle mannelijke burgers van 20 jaar en ouder.
Wat was de belangrijkste taak van de Raad van 500?
Het voorbereiden van wetsvoorstellen.
Het leiden van het leger.
Jaarlijks verbannen van een burger.
Het rechtspreken bij moordzaken.
Wat hield het 'ostracisme' precies in?
Een methode om wetten goed te keuren.
Een manier om een burger te verbannen.
Een lotingsysteem voor de Raad van 500.
Een belastingstelsel voor buitenlanders.
Belangrijke principes
Vrijheid, gelijkheid en inspraak zijn kernwaarden van de democratie.
Directe en indirecte democratie
Bij directe democratie beslissen burgers zelf. Bij indirecte democratie kiezen zij vertegenwoordigers.
De grondwet als basis
De Nederlandse grondwet legt de spelregels voor onze democratie vast.
Wie maken de keuzes?
Het parlement
De ministers en staatssecretarissen voeren de wetten uit.
Het kabinet
Eerste en Tweede Kamer maken samen de wetten.
Maak de kijkvragen tijdens het bekijken van het filmpje
De rol van de koning
De koning is het staatshoofd, maar heeft vooral een ceremoniële rol.
Verkiezingen in Nederland
Burgers kiezen politieke partijen die hen vertegenwoordigen in de Tweede Kamer.
Campagnes en partijen
Politieke partijen proberen kiezers te overtuigen om op hen te stemmen.
Wie mogen stemmen?
Iedere Nederlander van 18 jaar of ouder mag stemmen bij de parlementaire verkiezingen.
Stemmen: hoe werkt het?
In het stemhokje kruis je jouw keuze aan op het stembiljet. Je stem blijft geheim.
Controle op de macht
Rechters zorgen ervoor dat wetten en regels worden gevolgd.
Journalisten informeren het volk en controleren de regering.
Onafhankelijke rechters
De media
Waarom is democratie belangrijk?
Democratie beschermt vrijheid en rechten van mensen tegen machtsmisbruik.
Wat als er geen democratie is?
Zonder democratie kan één persoon of een kleine groep te veel macht krijgen.
Voorbeelden van andere landen
Niet elk land is een democratie. In sommige landen hebben burgers weinig invloed.
Jouw stem telt
Door te stemmen en mee te denken draag ook jij bij aan de democratie.
Democratie is nooit af
Democratie ontwikkelt zich steeds. Nieuwe vraagstukken vragen steeds om inspraak en samenwerking.
Samenvatting
Je weet nu wat democratie is, waar het vandaan komt en hoe het in Nederland werkt.
Reflectie
Hoe zou Nederland eruitzien zonder democratie? Bespreek jouw mening.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
