Immuunsysteem
Immuunsysteem
Paragraaf 2.6
PS: de toets gaat over 2.2, 2.3, 2.4, 2.6 en het opdrachtenboekje symposium
Leerdoelen:
Je kunt de functie van verschillende onderdelen van het immuunsysteem beschrijven.
Je kunt verschillende soorten ziekteverwekkers noemen.
Je legt uit hoe te handelen bij ongevallen zoals brandwonden.
Je kunt beschrijven hoe natuurlijke en kunstmatige immuniteit ontstaan.
Je kunt omschrijven hoe een vaccinatie je kan beschermen tegen sommige ziektes.
Je kunt de oorzaken en gevolgen noemen van een allergie en auto-immuunziektes.
Text
Onderdelen in deze les
Immuunsysteem
Paragraaf 2.6
PS: de toets gaat over 2.2, 2.3, 2.4, 2.6 en het opdrachtenboekje symposium
Leerdoelen:
Je kunt de functie van verschillende onderdelen van het immuunsysteem beschrijven.
Je kunt verschillende soorten ziekteverwekkers noemen.
Je legt uit hoe te handelen bij ongevallen zoals brandwonden.
Je kunt beschrijven hoe natuurlijke en kunstmatige immuniteit ontstaan.
Je kunt omschrijven hoe een vaccinatie je kan beschermen tegen sommige ziektes.
Je kunt de oorzaken en gevolgen noemen van een allergie en auto-immuunziektes.
Text
Ziekteverwekkers
Bacterien
Virussen
Schimmels
Immuunsysteem eerste linie
Huid
Slijmvliezen
Maagzuur
De hele dag door wordt je blootgesteld aan allerlei lichaamsvreemde stoffen en micor-organismen.
De eerste linie houdt het meeste tegen.
Komt een lichaamsvreemd iest toch je lichaam binnen dan treedt je immuunsysteem in je lichaam in werking.
Immuunsysteem tweede linie
Witte bloedcellen die alles wat ze tegenkomen "opvreten". Ze werken "niet-specifiek".
Vouwen zich om ziekteverwekkers heen en verteren deze.
Deze witte bloedcellen worden ook wel macrofagen genoemd.
Soms is het nodig om veel gerichter ziekteverwekkers op te
sporen en op te ruimen.
Immuunsysteem derde linie
Antistoffen hechten zich aan specifieke ziekteverwekkers (je lichaam kan dat leren!) waardoor ziekteverwekkers niet meer kunnen functioneren. Uiteindelijk "vreten" macrofagen de samengeklonterde ziekteverwekkers op.
Waaruit bestaat de eerste verdediginslinie tegen ziekteverwekkers?
Maag, huid en slijmvliezen
Het Pentagon
Witte bloedcellen
antistoffen
Welke soorten ziekteverwekkers zijn er?
Bacterien, virussen en fagen
antistoffen
witte en rode bloedcellen
slijm en bloed
Zet in de goede volgorde: van eerste verdedigingslinie naar derde verdedigingslinie van je immuunsysteem
De huid
Je huid bestaat uit een aantal lagen:
De opperhuid is de buitenste laag van je huid, met aan de buitenkant dode huidcellen, de hoornlaag. Daaronder zit een laagje cellen dat de hele dag deelt, de kiemlaag.
De lederhuid. In deze laag zitten de uitlopers van zenuwcellen en een hele hoop bloedvaten.
Het onderhuids bindweefsel wat bestaat uit vetcellen.
Hier vandaan groeien ook de haartjes. Ook vinden zweet- en talgklieren hun oorsprong in het onderhuids bindweefsel.
Brandwonden
Bij een brandwond beschadigd een deel van de eerste verdegingslinie: de huid.
Er zijn 3 typen:
eerstegraads verbranding: opperhuid beschadigd. Je huid is rood en opgezwollen.
tweedegraads verbranding: opperhuid en de lederhuid beschadigd. Heel pijnlijk met soms blaren.
derdegraads verbranding: opperhuid, lederhuid en het onderhuids bindweefsel beschadigd. Doordat zenuwen ook verbrand zijn, is dit niet pijnlijk.
Welke hoort hier niet thuis
lederhuid
haarvaten
opperhuid
onderhuids bindweefsel
Wat is er niet beschadigd bij een tweede graads brandwond?
lederhuid
opperhuid
onderhuids bindweefsel
Immuun worden
Je lichaam kan immuun worden tegen ziekteverwekkers door zelf te leren ze te bestrijden.
Daarvoor moet je wel een keer in contact komen met een ziekteverwekker. Dat kan door:
blootstelling aan ziekteverwekker (en er ziek van worden): natuurlijke immunisatie
blootstelling aan delen van een/ dode ziektverwekker middels vaccinatie: kunstmatige immunisatie
Natuurlijke immunisatie
Bij een infectie gaan sommige witte bloedcellen antistoffen aanmaken. Deze antistoffen maken de ziekteverwekkers onschadelijk.
Het duurt even voor er genoeg witte bloedcellen zijn die antistoffen maken. Daarom word je vaak eerst wat zieker voordat je beter wordt.
Speciale witte bloedcellen ‘onthouden’ met welke ziekteverwekkers ze te maken hebben gehad.
Als je later nog eens met deze ziekteverwekker wordt besmet, dan kunnen ze meteen in actie komen. De witte bloedcellen maken snel antistoffen aan zodat je niet ziek wordt.
Kunstmatige immunisatie
In een vaccin zitten dode of verzwakte ziekteverwekkers, deze worden in je lichaam gespoten. De ziekteverwekkers kunnen je een beetje ziek maken, maar zijn niet gevaarlijk genoeg om schade aan te richten.
De witte bloedcellen van je lichaam reageren op de antigenen van de ziekteverwekkers door antistoffen te maken.
De witte bloedcellen ‘onthouden’ vervolgens de antigenen van deze ziekteverwekkers. Als je later nog eens wordt geïnfecteerd dan kun je onmiddellijk antistoffen maken.
Autoimmuunziektes
Soms vallen afweercellen eigen lichaamscellen aan.
Dan spreek je van auto immuunziektes.
BV:
Bij diabetes 1 worden de cellen die insuline produceren aangevallen (suikerziekte)
Bij reume worden kraakbeen cellen aangevallen (pijnlijke gewrichten)
Wat is kunstmatige immunisatie
Immuniteit die ontstaat door blootstelling aan dode ziektverwekkers of delen van ziekteverwekkers
Het inspuiten van levende, ziekmakende ziekteverwekkers
Blootstelling aan levende ziektverwekkers waar je eerst ziek van wordt
de eerste verdedigingslinie
