Democratische rechtsstaat/verkiezingen en partijen

België

  • een democratische rechtsstaat
  • verkiezingen en partijen
1 / 34
volgende
Slide 1: Tekstslide
GasvBuitengewoon secundair onderwijs

In deze les zitten 34 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 4 videos.

time-iconLesduur is: 120 min

Onderdelen in deze les

België

  • een democratische rechtsstaat
  • verkiezingen en partijen

Slide 1 - Tekstslide

Omdat ik het zeg!
Vul de tekst in het ballonnetje hiernaast aan.
Welk gevoel krijg jij als iemand je een bevel geeft zonder dat te motiveren? En hoe zou je reageren?
Waarom vallen zulke uitspraken meestal niet in goede aarde? Waarom protesteren kinderen tegen hun ouders of leraren, of jongeren tegen hun vrienden als ze met dergelijke uitspraken worden geconfronteerd?

Slide 2 - Tekstslide

Democratie - inspraak in het bestuur
De democratie bestaat nog niet zo lang. In de middeleeuwen had de adel het hier voor het zeggen. Dat was een kleine groep en moest zijn macht alleen delen met de kerk. Het overgrote deel van de bevolking had totaal geen inspraak.
In de 18de eeuw werden de handelaars in de steden steeds rijker en dus ook machtiger. In de 19de eeuw kende de industrie een enorme bloei en kregen de eigenaars van de fabrieken steeds meer rijkdom en macht.
De adel moest beetje bij beetje de macht uit handen geven.

Slide 3 - Tekstslide


Maar het bleef nog altijd een klein groepje mensen die de regels bepaalde. Het overgrote deel van de bevolking (de gewone werklieden, de arbeiders in de fabrieken, de boeren) had nog altijd niets te zeggen.
Toch verminderde stilaan ook de macht van de rijke burgerij en moest ze die beginnen delen met andere bevolkingsgroepen. Het duurde vele eeuwen en er ging een lange strijd aan vooraf, voordat (bijna) alle groepen in de samenleving mee mochten beslissen over de regels en het bestuur. Wie aan de macht was, deelde die namelijk niet graag met een andere groep.

Slide 4 - Tekstslide


De meeste mensen vinden dat de democratie het beste systeem is om de bevolking invloed te geven op het bestuur en om zoveel mogelijk mensen bij de politiek te betrekken. 
Wij leven in een democratie
Dat betekent dat de inwoners van ons land inspraak hebben in het bestuur.

Slide 5 - Tekstslide

Slide 6 - Link

Hoe hebben de mensen dan inspraak?
Vanaf 16 jaar (Europees) of 18 jaar (federaal en regionaal) mogen Belgen gaan stemmen. Als ze gaan stemmen, dan zeggen de kiezers daarmee wat ze belangrijk vinden voor de samenleving en welke partijen of welke kandidaten ze het meest geschikt vinden om hen te vertegenwoordigen.

In een democratie mogen mensen hun mening geven en kritiek hebben op de regering of het gemeentebestuur. Ze mogen ook betogen of zelfs een staking houden om hun ongenoegen te tonen. Ze kunnen daarvoor niet gestraft worden. 

 In een democratie is iedereen vrij en gelijk voor de wet. Maar we moeten ons wel houden aan de regels die de meerderheid bepaalt.

Slide 7 - Tekstslide

1. De politieke en burgerlijke vrijheden van alle burgers worden gerespecteerd. Dat houdt in dat er respect is voor de mensenrechten, dat minderheden wettelijk worden beschermd, dat iedereen recht heeft op een eerlijk proces, recht heeft op het uiten van zijn mening, het recht heeft op zich vrij te verenigen, etc. 
2. De regels worden door de meerderheid vastgelegd. 
3. De regels worden toegepast zonder enige vorm van willekeur, iedereen is gelijk voor de wet. 
4. De burgers kunnen controleren of de regels toegepast worden. Iedereen moet zich kunnen informeren en controleren of de regels worden toegepast en iedereen moet er vrij zijn mening over kunnen geven. 
5. De burgers kunnen eisen voor een onpartijdige en onafhankelijke rechtbank dat de regels worden toegepast. 

Slide 8 - Tekstslide

De Grondwet
Om van een democratische rechtsstaat te kunnen spreken, moet die aan een aantal minimale voorwaarden voldoen.
Die voorwaarden beantwoorden aan het rechtvaardigheidsgevoel van alle mensen. De laatste 2 eeuwen is over die voorwaarden eensgezindheid gegroeid, althans in de meeste westerse landen. Daarom zijn ze ook terug te vinden in de grondwet van al die landen. Dat is ook in België het geval. 

Surf eens naar www.senate.be en ga op zoek naar de Grondwet.

Slide 9 - Tekstslide

Wat staat in de Grondwet?
In de Grondwet worden 2 fundamentele zaken vastgelegd:
  • De democratische rechten en vrijheden van de burgers (vrijheid van meningsuiting, godsdienstvrijheid, recht op sociale zekerheid, persvrijheid...).
  • De staatsstructuur, of hoe het land georganiseerd en bestuurd moet worden (de taken van de federale overheid en van de gemeenschappen en gewesten, wat de gemeenten en provincies moeten doen, hoe wetten gemaakt worden...).

Slide 10 - Tekstslide

Ons land zit ingewikkeld in elkaar

Slide 11 - Tekstslide

Slide 12 - Video

De verdeling van de macht

Slide 13 - Tekstslide

Federaal niveau

Slide 14 - Tekstslide

Slide 15 - Video

Stemmen is voor mij een stap naar volwassenheid.
0100

Slide 16 - Poll

Politiek is iets voor, door en over volwassenen. Wat jongeren interesseert, staat daarbuiten.
0100

Slide 17 - Poll

Ik weet erg weinig over de verschillende partijen, het zal nog moeilijk worden.
010

Slide 18 - Poll

Ik vind het belangrijk dat mensen gaan stemmen. Dat is het minste wat je kunt doen als burger.
0100

Slide 19 - Poll

Het is heel moeilijk om uit te zoeken waar partijen voor staan en waarin ze van elkaar verschillen.
0100

Slide 20 - Poll

De verpakking wordt alsmaar belangrijker dan de inhoud. Slogans, mooie woorden en een tv-optreden trekken mij niet over de streep. Ik wil gewoon informatie.
0100

Slide 21 - Poll

Ik hoef niet achter het volledige programma van een partij te staan om ervoor te stemmen.
0100

Slide 22 - Poll

Slide 23 - Video

Ga naar de websites van de verschillende partijen en noteer wie de huidige partijvoorzitter is.
www.cdenv.be
www.groen.be
www.n-va.be
www.openvld.be
www.vooruit.org
www.vlaamsbelang.be







Slide 24 - Open vraag

Naar de stembus

In ongeveer de helft van de Vlaamse gemeenten kun je elektronisch stemmen, in de andere helft gebeurt dat met potlood en papier. Hoe je moet stemmen, hangt dus af van je gemeente. Maar of je nu elektronisch of op papier stemt, dezelfde regels gelden.

Slide 25 - Tekstslide

Slide 26 - Link

Ben ik verplicht om te gaan stemmen? En wat als ik niet ga?

Slide 27 - Open vraag

Help, ik ben mijn oproepingsbrief kwijt! Wat nu?

Slide 28 - Open vraag

Mag mijn kleine broertje mee in het stemhokje?

Slide 29 - Open vraag

Ik wil eigenlijk op niemand stemmen… mag dat?

Slide 30 - Open vraag

Ik ben op vakantie aan de kust, en woon in Limburg. Moet ik dan helemaal naar daar gaan om te gaan stemmen?

Slide 31 - Open vraag

Mag ik een foto van mijn stembiljet posten op sociale media?

Slide 32 - Open vraag

Coalitievorming
Na de verkiezingen spelen de partijen weer een andere rol. Als geen enkele partij een meerderheid heeft behaald, moeten ze ervoor zorgen dat er een coalitie komt die kan regeren of besturen. Dat wil zeggen dat twee of meer partijen afspreken om samen te regeren of besturen. Dat is in ons land heel dikwijls het geval. De partijen onderhandelen met elkaar over een mogelijke coalitie. Het resultaat van die onderhandelingen wordt vastgelegd in een regeerakkoord. Zo'n regeerakkoord is een heel belangrijk document. Het is enerzijds een opsomming van wat de regering of het bestuur wil realiseren. Anderzijds is het een soort contract tussen de coalitiepartners. In de regering wordt er nauwlettend op toegekeken of iedereen zich daaraan wel houdt.

Slide 33 - Tekstslide

Slide 34 - Video