1.2 Overzeese expansie (Deel 1)
Leerdoel
In deze paragraaf leer je:
- Hoe de handel tussen alle werelddelen groeide in de 17e eeuw.
- Hoe Europeanen hun activiteiten in Azië uitbreidden.
- Hoe Europeanen hun activiteiten in Amerika en Afrika uitbreidden.
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Leerdoel
In deze paragraaf leer je:
- Hoe de handel tussen alle werelddelen groeide in de 17e eeuw.
- Hoe Europeanen hun activiteiten in Azië uitbreidden.
- Hoe Europeanen hun activiteiten in Amerika en Afrika uitbreidden.
Wat weet jij eigenlijk van de VOC?
Noem 2 oorzaken van het ontstaan van een wereldeconomie.
Handel op de hele wereld
1492: Columbus ontdekt Amerika.
1500: Spanjaarden en Portugezen beginnen met veroveren van Amerika. Handel komt opgang tussen Europa en Amerika.
Handel op de hele wereld
Eind 16de eeuw: Engelse, Franse en Nederlandse handelaren rustten schepen uit om ook te handelen met Amerika en Zuidoost-Azië.
Begin 17de eeuw: Vraag in thee, suiker, koffie en tabak in Europa neemt toe. Europeanen vergroten hun plantages in Amerika en Azië.
Handel op de wereld
Oorzaak: Vraag naar tabak, koffie, thee en suiker groeit.
Gevolg: handel tussen alle continenten groeit.
Gevolg: Er ontstaat voor het eerst een Wereldeconomie: Economisch systeem van wereldwijde handelscontacten.
Leg uit waarom de VOC werd opgericht.
Europese expansie in Azie
Nederlandse handel voor 1602: Verschillende handelaren richtten verschillende compagnieën op voor de handel met Oost-Indië. Concurreerde tegen elkaar, waardoor er weinig winst werd behaald.
Nederlandse handel na 1602: Verenigde Oost-Indische Compagnie( VOC) wordt opgericht. De VOC had in Nederland een monopolie op de handel met Oost-Indië.
Europese Expansie in Azie
De VOC was op een gegeven moment het grootste bedrijf te wereld.
In Nederland was het de grootste werkgever. Had meer dan 20.000 werknemers in dienst.
Europese expansie in Europa
VOC vergrootte zijn invloed door:
Handelsposten en pakhuizen langs de kust van Azie te vestigen.
Producten niet alleen naar Europa, maar ook tussen Aziatische landen.
Gebruikte geweld tegen de bevolking om voordelige handelsverdragen te krijgen.
Toestemming van inheemse vorsten krijgen van inheemse volken om handel te drijven.
Leg uit wat de Europese expansie met de zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis te maken heeft.
Europese Expansie in Azie
Zwarte bladzijde:
Jan Pieterszoon Coen.
Oorzaak: Bewoners van Ambon wilde niet alleen handelen met de Nederlanders.
Gevolg: Hij laat alle inwoners van het eilandje Banda vermoorden, verhongeren of wegvoeren als slaaf.
Doel van de VOC:
monopolie op de specerijenhandel!
Leg uit wat kolonialisme is en noem 2 Nederlandse voorbeelden.
Leg uit wat kolonialisme is en noem 2 Britse voorbeelden.
Leg uit wat kolonialisme is en noem 2 Franse voorbeelden.
Europese expansie in Azie
Naast de VOC stichtte ook andere Europese handelscompagnieen handelposten en kleine kolonies in Azie.
Het overheersen van een kolonie en aan deze kolonie verdienen het Kolonialisme.
Europese expansie in Azie
Belangrijkste Kolonien VOC:
Zuid-Afrika: Kaap de Goede Hoop.
Ceylon (Sri Lanka)
Batavia (Indonesie)
Nagasaki (Japan)
Taiwan. (China)
Aantekening
In de 17e eeuw gingen Nederlandse schepen naar Azië om handel te drijven. In 1602 werd de VOC opgericht. De VOC kreeg een monopolie: alleen de VOC mocht in bepaalde gebieden namens Nederland handel drijven.
De VOC handelde vooral in specerijen en bouwde handelsposten. Batavia werd het belangrijkste handelscentrum in Azië. Vanuit Batavia werd de handel georganiseerd.
De gouverneur-generaal was de hoogste bestuurder van de VOC in Azië. Hij leidde de VOC en beschermde de Nederlandse handelsbelangen. De VOC gebruikte soms geweld om haar monopolie en handel te behouden.
Begrippen uit deze les
Compagnie
Kolonialisme
Monopolie
Oost-Indië
VOC
Werkgever
Werknemer
Huiswerk
Maken 1.3 Europa en de wereld!
Opdrachten 1 t/m 5.