2.3 Onrust in de Nederlanden
Hervorming en Opstand
Geschiedenis
Klas 2HV
LES 1
2.3 Onrust in de Nederlanden
Hervorming en Opstand
Geschiedenis
Klas 2HV
LES 1
2.3 Onrust in de Nederlanden
Lesplan
Klassikale uitleg
Zelfstandig werken
Belangrijke data
ET:
Leertekst 2.1, 2.2, 2.3, 2.4
Begrippen
Geschiedenis
Klas 2HV
Leerdoelen
Ik kan uitleggen hoe Karel V de Nederlanden bestuurde en waarom dat ingewikkeld was.
Ik kan uitleggen wat centralisatie inhield en waarom zowel edelen als steden zich daartegen verzetten.
Ik kan uitleggen hoe het beleid van Filips II tegen protestanten leidde tot groeiende onrust in de Nederlanden.
Ik kan uitleggen wat de Beeldenstorm was en hoe Filips II daarop reageerde.
Herhaling 2.1
Personen
Erasmus
Geschiedenis
Klas 2HV
Leerdoelen
Ik kan uitleggen hoe kunstenaars in de Renaissance zich lieten inspireren door de klassieke Oudheid.
Ik kan het humanistische mensbeeld uitleggen.
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
Ik kan uitleggen hoe humanisten zoals Erasmus kritisch keken naar de kerk.
Begrippen
Humanisten
Herhaling 2.2
Personen
Luther
Calvijn
Geschiedenis
Klas 2HV
Leerdoelen
Ik kan uitleggen waarom mensen aan het einde van de Middeleeuwen hun vertrouwen in de katholieke kerk verloren.
Ik kan uitleggen waarom Luther de kerk hervormde en wat zijn belangrijkste ideeën waren.
Ik kan uitleggen hoe Luthers kritiek leidde tot de Reformatie en de oprichting van de protestantse kerk.
Ik kan de belangrijkste verschillen uitleggen tussen de ideeën van Luther en Calvijn.
Begrippen
Predikant
Protestants
2.3 Onrust in de kerk
De Nederlanden
Karel V werd in 1506 de baas in de Nederlanden.
Landsheer der Nederlanden
Keizer van Duitse Rijk
Koning van Spanje
Hij liet het gebied besturen door een landvoogd.
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
Keizer Karel V
1500-1558
2.3 Onrust in de Nederlanden
Leerdoel
Ik kan uitleggen hoe Karel V de Nederlanden bestuurde en waarom dat ingewikkeld was.
De Nederlanden
Karel V werd in 1506 de baas in de Nederlanden.
Landsheer der Nederlanden
Keizer van Duitse Rijk
Koning van Spanje
Hij liet het gebied besturen door een landvoogd.
Elk gewest had zijn eigen taal, regels, wetten, gewoontes.
Veel edelen, geestelijken en steden hadden hun eigen rechten gekregen: privileges.
Hierdoor was het lastig om er een eenheid van te maken.
De Nederlanden ten tijden van Karel V
2.3 Onrust in de Nederlanden
Centralisatie van het bestuur
Keizer Karel wilde centraliseren, alles vanuit Brussel besturen
Hiervoor richtte hij diverse onderdelen op:
Staten-Generaal.
Een overleg met alle afgevaardigden van de verschillende gewesten.
Speciale rechtbank
Hiermee kon hij beslissingen van stadsbesturen en plaatselijke rechtbanken terugdraaien.
Adviesraden
Voor advies op financieel en politiek vlak.
Naast de adel kregen ook burgers een rol in deze raden.
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
De Staten-Generaal
2.3 Onrust in de Nederlanden
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat centralisatie inhield en waarom zowel edelen als steden zich
Reactie van de adel
2.3 Onrust in de Nederlanden
Er kwam protest tegen de centralisatiepolitiek.
De adel was bang dat ze macht en inkomsten kwijt zouden raken.
Burgers waren gewend zelf hun stad te besturen en wilden dat graag zou houden.
De centralisatiepolitiek zou in strijd zijn met de privileges
De strijd tegen de protestanten
Keizer Karel wilde dat zijn hele rijk katholiek was.
Protestanten werden ketters genoemd die zware straffen verdienden. De stadsbesturen moesten de straffen uitvoeren.
De stadsbesturen vonden de regels te streng. Ook wilden ze niet naar de keizer luisteren. Van de vervolging gebeurde maar weinig.
Ik kan uitleggen wat renaissance betekent en waarom deze periode zo wordt genoemd.
De Staten-Generaal
2.3 Onrust in de Nederlanden
Leerdoel
Ik kan uitleggen hoe het beleid van Filips II tegen protestanten leidde tot groeiende onrust in de Nederlanden.
In 1555 volgende zoon FIlips II zijn vader op.
Hij liet Nederland besturen door zijn halfzus Margaretha van Parma.
2.3 Onrust in de Nederlanden
Margaretha van Parma
Landvoogdes der Nederlanden
Filips eiste dat de wetten tegen de protestanten werden uitgevoerd. Zo kreeg de inquisitie steeds meer macht.
Er was ook hongersnood. Hierdoor nam de ontevredenheid alleen maar toe.
Filips II
1527 - 1598
Filips II
2.3 Onrust in de Nederlanden
Smeekschrift
Op 5 april 1566 overhandigen de edelen een smeekschrift aan Margaretha.
Hierin staan alle problemen van het volk.
Vooral vragen ze de protestanten minder streng aan te pakken.
Margaretha belooft haar best te doen. De protestanten werden minder vervolgd.
Hendrik van Brederode biedt Margaretha van Parma het Smeekschrift der Edelen aan
2.3 Onrust in de Nederlanden
Leerdoel
Ik kan uitleggen wat de Beeldenstorm was en hoe Filips II daarop reageerde.
De Beeldenstorm
2.3 Onrust in de Nederlanden
Protestanten hadden geen eigen kerkgebouwen.
Sommige predikanten zeiden dat ze de katholieke kerk in moesten nemen. De beelden moesten weg.
Gevolg: De beeldenstorm
Door het hele land werden katholieke kerken vernield.
Soms ging dit samen met plunderingen van kloosters en geweld tegen geestelijken
Reactie Filips II op de Beeldenstorm
De Hertog van Alva
2.3 Onrust in de Nederlanden
Filips is woest.
Hij stuurt zijn beste generaal: de hertog van Alva.
Alva volgde Margaretha op als Landvoogd.
Duizenden deelnemers van de Beeldenstorm werden ter dood veroordeeld.
Alva bracht de orde terug. Hij kreeg de bijnaam: Ijzeren hertog
Zelfstandig werken
Wat
2.3 Opdr 2, 3, 4, 8, 9, 10
LB blz 41. WB blz 46
Met wie
Zelfstandig
Tijd
Tot 5 minuten voor de bel
Hulp
Boek → buur → docent
Eerder klaar
Maak een samenvatting
Noteer in je agenda🖊️
1 juni: ET H5 (5.1 t/m 5.4 + begrippen)
minute
second
Afsluiting
Personen
Karel V
Filips II
Hertog van Alva
Belangrijke data
ET:
Leertekst
2.1, 2.2, 2.3, 2.4
Begrippen
Geschiedenis
Klas 2HV
Begrippen
Gewest
Inquisitie
Landsheer
Landvoogd
Privileges
Leerdoelen
Ik kan uitleggen hoe Karel V de Nederlanden bestuurde en waarom dat ingewikkeld was.
Ik kan uitleggen wat centralisatie inhield en waarom zowel edelen als steden zich daartegen verzetten.
Ik kan uitleggen hoe het beleid van Filips II tegen protestanten leidde tot groeiende onrust in de Nederlanden.
Ik kan uitleggen wat de Beeldenstorm was en hoe Filips II daarop reageerde.