Deze slide heeft geen instructies
Pedagogische studiedag
Effectieve didactiek
Deze slide heeft geen instructies
Goed lesgeven is vakmanschap
Wat betekent goed lesgeven voor jou?
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent goed lesgeven voor jou?
Deze slide heeft geen instructies
ONZE FOCUS VANDAAG
Deze slide heeft geen instructies
Goed lesgeven is vakmanschap
Podcast "Wijze lessen" (Tim Surma & relevante gast)
=> 12 bouwstenen voor effectieve didactiek.
Wetenschappelijk onderzoek
=> conclusies = welke handelingen bijdragen tot goed
lesgeven
Voor elke leraar relevant
Beginner: kader lesvoorbereiding
Ervaren: veel (h)erkenning, waarom werkt iets (niet)?
Alles is wetenschappeljik onderbouwd (langdurig onderzoek van in de jaren 60)
De bouwstenen die we zullen aanreiken, zijn niet bedoeld als een verplichting om het anders te gaan doen. We zeggen niet “je doet het fout”.
Veel leraren zullen in hun eigen lespraktijk en handelen de bouwstenen herkennen. Zeker ervaren mensen zullen denken, ja zo doe ik het.
De stenen zijn de fundamenten om te weten waarom iets werkt of net niet werkt, omdat uit deze onderzoeken het gedrag is beschreven van de beste leerkrachten.
Wees dus een reflectieve praktijkbeoefener, doe jij ook wat de meest succesvolle leraren doen? Deze informatie geeft je achtergronden om tot goed onderwijs te komen. Het is dus zeker niet beperkend bedoeld, maar wel handige kennis om te gebruiken zodat bij het voorbereiden van komende lessen je niet alleen op buikgevoel of ervaring effectieve lessen kan bekomen, maar ook omdat je weet hoe het leren in elkaar zit
Deze slide heeft geen instructies
Activeer relevante voorkennis
Leer de onderstaande reeks cijfers uit je hoofd in 10 seconden
1914191819401945
second
samen met de reeks moet een timer verschijnen die aftelt – daarna verdwijnt de reeks)
Wisbordje
Noteer wat je gezien/onthouden hebt.
Deze slide heeft geen instructies
Activeer relevante voorkennis
“Ze zullen het vergeten zijn”.
5 à 7 minuten
Alle leerlingen aan het denken zitten
Beperkt werkgeheugen
Geef je leerlingen een kapstok voor nieuwe leerstof
Werk misconcepties weg
Jouw les, voorkennis voor de volgende lessen
Natuurlijke reflex moet zo zijn, de eerste 24u vergeet je het meest; dus zet in je les klaar wat je nodig hebt. (<-> “we hebben het al behandeld”)
Werkgeheugen is beperkt (4 a 5 nieuwe dingen tegelijk) t.o.v. langetermijngeheugen is in principe onbeperkt (cfr voorbeeld logica – frigo - beeld)
(cfr cijferreeks: alle cijfers los van elkaar t.o.v. 4 jaartallen)
Activeer relevante voorkennis
Hoe kan je op een analoge manier de relevante voorkennis activeren?
OLG
Wisbordjes
Peerteaching
Flitstoets
Bordschema vorige les
Braindump
Entryticket
Peerteaching: leerling lesgever (voor de klas/per 2: schrijver + uitlegger)
Flitstoets: vorige les = voorkennis
Bordschema: terughalen op digitale borden, vertellen hoe het was
Entryticket (exitticket is beter bekend, vb woordenschatpot – vragenpot uit exitticket)
Activeer relevante voorkennis
Hoe kan je dit digitaal doen?
Preteaching: vraag/aanbod
lessonUp
Wooclap
Mentimeter
Entryticket met BookWidget
NIET met Kahoot
Preteaching = mogelijkheid om gemeenschappelijke basiskennis te hebben, differentiatie mogelijk zo.
Let op het werkgeheugen, ken de tool/gebruik steeds dezelfde
Wooclap: digitaal stemsysteem dat verschillende mogelijkheden bevat om (anonieme) interactie te creëren voor, tijdens of na de les. Wooclap is een digitale tool die interactie toevoegt aan lesmethoden door leerlingen actieve deelnemers te maken. Het stelt docenten in staat om vragen of stellingen te stellen aan het publiek, en de ontvangen antwoorden worden live weergegeven. Dit helpt docenten om de betrokkenheid van leerlingen te vergroten en hun kennis beter te onthouden. Wooclap kan worden gebruikt voor verschillende doeleinden, zoals het activeren van kennis, het uitvragen van meningen of het matchen van informatie.
Mentimeter wordt vooral gebruikt om de stemming van het publiek te peilen, ideeën te inventariseren en deelnemers te betrekken tijdens live-evenementen of zakelijke presentaties. Het richt zich op een gestroomlijnde, professionele ervaring GEEN NADRUK OP COMPETITIE of scores.
Werktijd activeer relevante voorkennis
Hoe activeer jij voorkennis in de les?
Zoek 2 concrete voorbeelden van hoe jij dit nu doet.
Wissel goede voorbeelden uit.
Noteer minimum 1 inspirerend voorbeeld van een collega
Welke concrete acties onderneem je om in de komende les(sen) voorkennis te activeren?
Plan in minimum 2 lessen expliciet activatie van voorkennis in.
Collegiale visitatie: aanbevolen.
Nodig een collega uit..
Blad voorzien per cursist
Wissel goede voorbeelden uit; eerst per 2, dan even luisteren naar elkaar
Welke concrete acties onderneem je om in de komende les(sen) voorkennis te activeren?
Collegiale visitatie
Graag! Nodig elkaar uit.
Deze slide heeft geen instructies
Duidelijke, gestructureerde en uitdagende instructie
Theoretische achtergrond: instructie
Duidelijk
Gestructureerd
Uitdagend
IK - WIJ - JIJ principe
Is alles wat lesgeven is, niet alleen instrueren om iets te doen
4 woorden: 95-98% begrijpen: activeer voorkennis/let op “curse of knowledge”, bewustzijn is voldoende
kader ( bvb hier terugkeren naar start overzicht, doel opnieuw expliciteren) en herkenbaarheid <-> chaos,
Tempo hoog genoeg, hoge verwachtingen, deficit denken
IK ( doe: leraar modelleert)
Wij ( doen ,leraar begeleidt, ondersteunt,)
JIJ: (doet, leraar monitort)
Duidelijke, gestructureerde en uitdagende instructie
Een voorbeeld van duidelijke, gestructureerde en uitdagende instructie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Duidelijke, gestructureerde en uitdagende instructie
• En nu… een voorbeeld van 'hoe het niet moet'
(ITC Publications)
Wat loopt fout op het vlak van instructie?
Welke concrete instructie zou jij geven om het beter te doen?
Opdracht: “Neem notitie tijdens het filmpje”, daarna plenair verwoorden. Mijn observaties:
Het weer: Geen expliciteren van het doel; zegt alleen de titel van het nieuwe hoofdstuk, geen duiding, geen kapstok in voorkennis
Opdracht wordsearch: hij checkt niet of de lln de opdracht begrijpen, maakt de lln niet enthousiast voor het nieuwe onderwerp, híj besteedde er veel tijd aan (itt verbinding en empathie met de lln, verwacht hij wel het omgekeerde)
Tijdens opdracht: leest hij een ts (ziet de ll zijn hand niet, loopt niet door de klas, ll spreekt hem aan: “wat is er”= gestoord door de vraag; “we hebben hier een lage basis” = oordeel over de klas, negatief, ze moeten nog beginnen leren)
Vraag over aurora borealis gelinkt met het noorderlicht: blijft zitten voor de uitleg (is iedereen aan het luisteren?), toont geen beeld hiervan, heel mooi natuurverschijnsel (interesse en motivatie wekken, kans verkeken); probeer dit te onthouden (moeten ze dit dan niet noteren? Alweer een latent oordeel) + waar kadert dit in het hoofdstuk, komt dat nog terug?
Timing zit fout: tijd is voorbij – zegt bij het begin 20 min, maar er zijn geen 20 min voorbij, ze moeten verder dus moeten dit als taak malen – hoe moeten ze dit ‘s avonds nog weten?? (zelf noteren – hij in Planner of een bericht)
Toont “notities aan het bord”: lln moeten gewoon kopiëren, hij geeft geen les/uitleg maar leest de notities af – zelfs in telegramstijl, niet in volzinnen. Intussen noteren leerlingen maar wat, hoe zij denken dat het moet. Dit was bovendien voorkennis, want hebben ze al gezien in wetenschap (beginsituatie niet goed onderzocht, kans om vakoverschrijdend te werken kwijt, kapstop niet gebruikt). Link met woordsearch bvb transpiration zat erin, ipv met hemd schudden, waarom moesten ze dat anders maken?
“Nu genoeg voor mij (gewerkt), nu is het aan jullie” zegt hij, wat heeft hij al gedaan? Hij vraagt ze een lijst te maken met 5 dingen die ze zelf ervaren door het weer (geen afbakening – mogen ze per 2, een debatje zou leuk zijn, niet over wat ze inhet weekend deden) Hij blijft weer zitten, lln vinden het echt saai (is het ook).
Vraagt dan wat ze vonden, de antwoorder heeft een vlieger in de hand (geen opmerking); origineel antwoord over “persoonlijke hygiëne-bedrijven”; een hele industrie rond effecten van het weer, wordt niet geprezen, hij had er duidelijk zelf niet aan gedacht (dus beperkte kennis én beperkte doordachte voorbereiding) => reactie “dat was niet zo slecht”, hier zijn mijn notities, neem ze over, geen link met wat ze net antwoordden of met olg naar ontbrekende zaken werken.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Spreid oefening met leerstof in de tijd
Werkgeheugen – langetermijngeheugen
Tussentijds oefenen = de vergeetcurve onderbreken
In de les toets voorbereiden: 2 dagen voor de toets oefenen
Stampen t.o.v. verschillende leer- en oefenmomenten
Werk “spiraalgewijs”
Niet meer (langere tijd) oefenen
Oefeningen worden over de tijd verdeeld
We vergeten het meest in de eerste uren – dagen; curve onderbreken én minder steil maken.
Deze slide heeft geen instructies
Spreid oefening met leerstof in de tijd
• Durf de volgorde van je boek te doorbreken
• Valkuil:
Volgorde boek: niet 1 oefening volledig, maar van elk oef a maken, dan b, …
Spreid oefening in de tijd
Hoe organiseren?
Creatief door werken met lesuren
Een taak pas na een aantal dagen
Gebruik Planner in SMT
Leer leerlingen Planner gebruiken
LWB: “ken je klassiekers”; apps: pushberichten
Spreid oefening in de tijd
Hoe organiseren?
Werk met de Planning voor de examens in
VISI-Life en alle examenvakken
Gebruik Sjabloon leerstofoverzicht
Aanbod van LWB
Gebruik apps zoals DuoLingo
Deze slide heeft geen instructies
Spreid oefening met leerstof in de tijd
Tips
Probleem van de week
Klassiekers voor basisvaardigheden in je vak
Korte bijkomende vragen op toetsen (voor een bonuspunt?)
Actuavragen, opgesteld door de leerlingen zelf
Werkwoorden vervoegen (Explio)
Woordtrainer (Pelckmans Portaal)
Quizlet (Flashcards voor definities – woordenschat)
Lesstart: Entryticket met "vragenpot"
Klassieker in geschiedenis = tijdslijn
Werktijd spreid oefeningen in de tijd
Hoe wil jij dit concreet aanpakken in je lessen?
Zoek 2 bonusvragen om toe te voegen aan je toetsen
Doel: verworven vaardigheden onderhouden
Neem je lesfiches erbij
Plan in 2 lesfiches een oefening/een vraag over een vorige les.
Organisatie, per 2? Vakgerelateerd?
Werktijd spreid oefeningen in de tijd
Hoe wil jij dit concreet aanpakken in je lessen?
voorstel groepsverdeling
wetenschappen: Stein en Annelore
economie 1: Els, Ward, Gert
economie 2: Beyza, Marie en Lotte
Nederlands: Emma, Steven, Laura
SAVA+: Liesbeth, Lena
Zoek 2 bonusvragen om toe te voegen aan je toetsen
Doel: verworven vaardigheden onderhouden
Neem je lesfiches erbij
Plan in 2 lesfiches een oefening/een vraag over een vorige les.
Organisatie, per 2? Vakgerelateerd?
Exitticket
Eerste twee laten noteren op “kaartjes” voor in de pot?