Signaleren en Observeren
Signaleren en Observeren
Wat is het verschil tussen signaleren en observeren?
Lesduur is: 120 minOnderdelen in deze les
Signaleren en Observeren
Wat is het verschil tussen signaleren en observeren?
Lesdoelen
1. je kan het belang van observaties in de zorg toelichten
2. je kan drie verschillende observatiemethoden benoemen
3. je kan minimaal 3 verschillende meetinstrumenten benoemen die je inzet bij het observeren
Wat is ......?
Objectief - Subjectief
Wat is observeren?
Observeren = het waarnemen van een persoon en het beschrijven van wat je ziet.
Wanneer je observeert doe je dit doelgericht en volgens een bepaalde methode
Je formuleert dus altijd vooraf het doel van je observatie
Je beschrijft wie, wat, waar en wanneer je gaat observeren
Objectief en subjectief observeren
-> Wanneer je observeert, is het van belang dat je niet interpreteer. Je blijft dus zo objectief mogelijk
-> Bij objectief observeren mag je je niet laten beïnvloeden door je eigen mening, ervaring, betrokkenheid (dit noem je subjectief)
DUS;
Objectief: op feiten gebaseerd
Subjectief: op eigen mening gebaseerd
Methode - vrije observatie (ongestructureerd)
1. Geen observatieformulier of afspraken waarop je observeert
2. beleving van de observator staat centraal
3. Mogelijk beantwoord je een vraag die je hebt, zoals: 'Wat doet de bewoner in zijn vrije tijd?'
Wat zijn voordelen?
Wat zijn de nadelen?
Methode - event sampling
1. 'turven' hoelang of hoevaak een bepaalde situatie zich voordoet
Wat zijn voordelen?
Wat zijn de nadelen?
Registratiesysteem (gestructureerde observatie)
1. Doelbewust kijken naar een situatie
2. Je weet;
- wie observeer ik?
- wanneer?
- waarop?
- hoelang?
3. Gegevens in een systeem zetten (turven/tellen/beschrijven etc.)
4. Zuiverste vorm = video opname/audio/foto. Waarom?
Methode - niet participerend
1. De observator neemt géén deel aan de situatie die geobserveerd wordt
Wat zijn voordelen?
Wat zijn de nadelen?
Methode - participerend
1. De observator neemt wél deel aan de situatie
Wat zijn voordelen?
Wat zijn de nadelen?
Hulpmiddelen
pen en papier
videoapparatuur
observatieplan
gestructureerde observatieschalen (DOS-schaal, SNAQ, Braden-schaal)
bloeddrukmeter/thermometer
Even oefenen..
Zijn de volgende zinnen objectief of subjectief?
Zij was erg slordig gekleed.
Het meisje komt de winkel binnen en loopt naar de winterjas
Toen het Joost voor de derde keer niet lukte, gooide hij de puzzel op de grond
Die lamp is waanzinnig duur
De jongen kijkt op zijn horloge
5
minute
00
second
Hoe beschrijf je emoties?
Zo concreet mogelijk.
Wat heb je nodig voor een goede observatie?
Geen haast, hoofd leeg
Kijk als een ander denkt dat je niet kijkt
Observeer meerdere keren in verschillende situaties
Bedenk/ bespreek jouw interpretatie
Valkuilen
Vooroordelen positief en negatief
Interesse
Emoties
Eerder opgedane ervaringen
Vermoeidheid
Je checkt je observaties niet
Observatieplan
Een observatieplan stel je op, omdat je niet zomaar kunt observeren. Dit overleg je vooraf bijvoorbeeld met je begeleider
Observeren is dus doelgericht!
Om doelgericht te werken, moet je precies weten wat je moet doen.
Dit beschrijf je in een observatieplan
Stappenplan
de aanleiding voor de observatie;
wie je observeert en met welk doel, en de vraagstelling;
Inventariseer het concrete gedrag;
Kies de observatie methode en bepaal de werkwijze;
Bepaal de plaats, situatie, data, tijdstippen en uitvoerders van de observatie
beschrijf de algemene gegevens
Stap 1: aanleiding
Aanleiding voor observatie, dus waarom observeren
Mogelijke onderwerpen:
klachten, vermoedens?
Voorbeeld: J. gedraagt zich anders dan voorheen. Ze is stiller en heeft minder contact met de andere kinderen
Stap 2: Wie? Waarom? Hoe?
Wat weet je al over de cliënt of de situatie?
Cliëntgegevens: leeftijd, geslacht, medicijngebruik?
Woon/werksituatie: reden opname/ dagbesteding. Fysieke mogelijkheden cliënt/mate van ondersteuning die nodig is
Gedrag: beschrijf kort gedrag van cliënt
Stap 2: Observatie doelgroep + doel
Observatiedoelgroep:
wie ga je observeren?
Observatiedoel:
Wat wil je te weten komen?
observatiedoel beginnen met: 'Ik wil weten..' ' Ik wil weten hoe het komt dat..'
Stap 2: observatievragen
Op welk gedrag en welke activiteiten ga je precies letten?
Op welke vragen wil je na de observatie antwoord op hebben?
Vragen sluiten aan bij het doel!
Voorbeeld:
- Tijdens welke activiteit wordt de cliënt boos?
- Hoe gaat het lopen van de cliënt vandaag?
- Wat kan de cliënt nog zelf bij de ochtend wasbeurt?
Stap 3: Inventariseer het concrete gedrag
Beschrijf objectief het concrete gedrag van je zorgvrager zonder daar een oordeel aan te koppelen.
Wat zie je?
Wat hoor je?
Wat ruik je?
Wat voel je?
Stap 4 bepaal observatie methode
Is er een bestaande observatieschaal voor het observatiedoel?
Nee? -> dan moet je er mogelijk zelf een maken. Haal inspiratie op uit bestaande observatieschalen (bijv. DOS, SNAQ, Valrisico, pijn)
Stap 5: bepaal de plaats, situatie, datum, tijd en uitvoerders voor de observatie
- kies de ruimte waar de observatie plaats vindt
- kies de datum en het tijdstip
- kies wie gaat observeren; soms zijn meerdere personen nodig voor het observeren bij bijvoorbeeld een groepsactiviteit. Of bij het observeren van onbegrepen gedrag. Maak dan wel duidelijke afspraken wie wat doet.
Stap 5: Observatiemoment
Op welk moment?
- Datum, tijdstip en plaats
Hoe lang. Hou rekening met observatiedoel
Voorbeeld: ik ga cliënt X observeren op 2 april tussen 12:00 uur en 12:15 uur tijdens het gezamenlijk eten in de huiskamer.
Stap 6: algemene gegevens
1. Persoonsgegevens
2. Gegevens over gezinssituatie/woonsituatie
3. Gegevens gezondheidstoestand die van belang zijn voor de observatie
4. persoonlijke indruk van de cliënt
Voeg alle voorgaande samen tot een conclusie
Wat heb je geobserveerd?
Wat kun je uit deze observatie concluderen?
Technologie om te observeren
Wat kun je bedenken?
Google?
Digitaal ziekenhuis
App voor blinden
GPS tracker
SMART watch
Disney
Toekomst of nu?
Evaluatie: wat vond je van deze les?
Leerzaam
Onnodig
Interessant
Totaal niet interessant
Moeilijke stof
Makkelijke stof