H6 - §6.3
Evenwichtsreacties
H6 - §6.3
Evenwichtsreacties
Planning
Vorige les (practicum) bespreken
Leerdoelen
Uitleg §6.3 - chemisch evenwicht
Aan de slag
Practicum reactiesnelheid
Proef 1
Proef 2
Proef 3
Proef 4
Proef 5 - Demo
Leerdoelen
Aan het einde weet je:
wat wordt bedoeld met een chemisch evenwicht
3 verschillende 'soorten' evenwichtsreacties
Aan het einde kan je:
grafieken schetsen/begrijpen waarbij de concentratie of reactiesnelheid is uitgezet tegen de tijd voor evenwichtsituaties.
Chemische reacties
Chemische reacties zijn voornamelijk aflopen, bijv.
CH4 + 2 O2 -> CO2 + 2 H2O
Maar soms zijn reacties ook omkeerbaar:
2 H2O -> 2 H2 + O2 (ontleding van water)
2 H2 + O2 -> 2 H2O (vorming van water)
Chemische reacties
Wanneer een omkeerbare reactie 'tegelijkertijd' plaatsvind, dan spreken we van een evenwichtsreactie
Evenwichtsreacties
A + B C + D
Heen- en teruggaande reactie tegelijkertijd (dynamisch).
Dubbele reactiepijl.
Reactie is omkeerbaar.
Aflopende reacties
A + B -> C + D
Reactie in 1 richting.
Enkele reactiepijl.
Niet omkeerbare reactie, bijv. verbranding van een kaars.
Chemisch evenwicht - Kernpunten
Voorwaarden:
De chemische reactie is omkeerbaar
De omkeerbare reacties vinden plaats in 1 afgesloten omgeving
Na een tijdje verandert er op macro-niveau niets meer
Op micro-niveau verandert er dus wel wat!
(Je kunt dit goed uitleggen met het botsende deeltjesmodel.)
Evenwichtsreacties
Als de snelheid van de reacties zodanig is dat de hoeveelheden van de stof niet meer veranderen spreken we van chemisch evenwicht
Insteltijd = Tijd die nodig is om evenwicht te bereiken
Instellen van evenwicht
S1 geeft snelheid van de
heengaande reactie weer.
S2 geeft snelheid van de
teruggaande reactie weer.
Op t2 is het evenwicht
ingesteld. Dit noemen we de
insteltijd (tev).
Welke reactie verloopt het snelst op tijdstip t1?
Heengaande reactie
Teruggaande reactie
Evenwicht - Soorten op een rij
Homogeen evenwicht: alle stoffen in dezelfde fase
Heterogeen evenwicht: alle stoffen in verschillende fasen
Chemisch evenwicht = Dynamisch evenwicht
Natuurkundig evenwicht = Statisch evenwicht
Chemisch evenwicht
Homogeen evenwicht:
Alle stoffen die betrokken zijn bij het evenwicht hebben dezelfde fase
Bijv.:
N2 (g) + 3 H2 (g) ⇆ 2 NH3 (g)
Chemisch evenwicht
Heterogeen evenwicht:
Hierbij hebben de stoffen die betrokken zijn verschillende fases
Altijd een grensvlak
Bijv.: C (s) + H2O (g) ⇆ H2 (g) + CO2 (g)
Als zich een evenwicht heeft ingesteld dan:
zijn de reactiesnelheden heen en terug even groot
is de hoeveelheid beginstof gelijk aan de hoeveelheid product
verloopt er geen reactie meer
alle 3 aspecten zijn waar
Sleep de punten voor de reactie naar het juiste vak.
Heterogeen
reactiemengsel
Homogeen
reactiemengsel
In frisdranken zit CO2 'opgelost'. Het CO2 evenwicht in frisdranken is een ...
heterogeen evenwicht
homogeen evenwicht
verdelingsevenwicht
Heterogeen
Homogeen
Antwoord op vorige vraag/dia
Dynamisch evenwicht - Heterogeen
Verdelingsevenwicht (= géén chemisch evenwicht)
verdeling van dezelfde stof in verschillende medium
Bijv.: CO2 (aq) ⇆ CO2 (g)
Bijv.: I2 (water) ⇆ I2 (wasbenzine)
Dynamisch evenwicht - Heterogeen
Oplosevenwicht (= géén chemisch evenwicht)
slecht oplosbare zouten lossen deels op
Bijv.
CaCO3 (s) ⇆ Ca2+ (aq) + CO32- (aq)
Uitspraken, waar of niet waar?
Hierna volgen een vier uitspraken over het chemisch evenwicht. Geef aan of de uitspraken waar of niet waar zijn.
"Hoeveelheden van alle stoffen zijn gelijk in evenwicht."
Waar
Niet waar
"De reactiesnelheid van de reactie naar rechts en links is gelijk als er chemisch evenwicht is."
Waar
Niet waar
"Concentraties van alle stoffen zijn gelijk in evenwicht."
Waar
Niet waar
"Als een reactie het evenwicht heeft bereikt, veranderen de concentraties van de stoffen niet meer."
Waar
Niet waar
Aan de slag
Bestuderen 6.3 in je boek
Maak de volgende opdrachten:
H6.3 opdr.: 27, 28, 29, 33, 34
Klaar? Lees H6.4
Afmaken H6.2: opdr. 12, 13, 14, 15, 22, 23