OMSV HG &KM- les 6

• Pedagogisch werk
• MBO
• Studiejaar 2

Omgaan met sociale vraagstukken

LES 6

Mensenhandel en uitbuiting

(Huiselijk) geweld en (kinder) mishandeling

Check in

“Wanneer is hulp of liefde niet meer veilig?”

Mensenhandel en uitbuiting

Laat studenten kort reageren (denk aan controle, dwang, afhankelijkheid).

Verbind dit aan eerdere lessen:

“Net als bij partnergeweld of eergerelateerd geweld, is ook hier sprake van machtsmisbruik.”

Lesdoelen

- Vat samen wat mensenhandel is 

- Leg de verschillende vormen van mensenhandel uit
en benoem voorbeelden hierbij

- Je beschrijft kwetsbare doelgroepen  

- Leg de rol van een SW-er/ MZ-er uit bij
(vermoedens van) mensenhandel

 

-

Wat is mensenhandel?

Mensenhandel is een ernstig misdrijf 

waarbij mensen worden uitgebuit. 

Het tast de vrijheid, waardigheid en gezondheid 

van slachtoffers aan. 

In Nederland zijn er naar schatting 5000 slachtoffers. 

In 2023 zijn er 868 slachtoffers in beeld gekomen bij CoMensha. 

Slechts 1 op de 5 slachtoffers komt in beeld bij politie of hulpverlening.

CoMensha: coördinatiecentrum tegen mensenhandel

Vormen van mensenhandel

Arbeidsuitbuiting

Seksuele uitbuiting

Gedwongen criminaliteit

Arbeidsuitbuiting

Mensen moeten lange dagen werken onder
slechte en/of onveilige omstandigheden

voorbeelden?

Olympische spelen Qatar

Plaatje shein

Fruitkwekers

Au pair

Seksuele uitbuiting

Gedwongen seks tegen betaling
(geld gaat deel/ helemaal naar iemand anders). 

Niet alleen voor geld (ook voor spullen zoals drugs)
Seksuele uitbuiting is in Nederland
de meest voorkomende vorm van mensenhandel.
Bij seksuele uitbuiting van minderjarigen hoeft er geen dwang in het spel te zijn om te kunnen spreken van mensenhandel.

Criminele uitbuiting

Een slachtoffer wordt onder druk gezet om stafbare dingen 

te doen (drugshandel, diefstal, oplichting).
Geld gaat deel/ helemaal naar iemand anders

voorbeelden?

Voorbeelden?

• Drugs (wegbrengen of verhandelen), 
• Financiële delicten, zoals de bankrekening van een jongere
   gebruiken om geld wit te wassen of over te maken
• Stelen/ diefstal (zakkenrollen, woninginbraak) 
• Het afdwingen van abonnementen/producten op afbetaling

Andere vormen van uitbuiting

Gedwongen orgaandonatie

Gedwongen draagmoeder

Gedwongen huwelijk

Gedwongen bedelen

Kwestbare groepen

Kwetsbare doelgroepen

Dit zijn groepen mensen die extra risico lopen op uitbuiting

Minderjarigen

Migranten en asielzoekers

Mensen in armoede of schulden

Dak- en thuislozen

Mensen met een verstandelijke beperking of psychische problemen

Jongeren uit problematische thuissituaties

LHBTIQ+

Slachtoffers van eerdere mishandeling

- Minderjarigen

Hebben minder weerbaarheid en zijn wettelijk afhankelijk van volwassenen.

- Migranten en asielzoekers

Vaak taalproblemen, geen netwerk, onzekere verblijfsstatus.

- Mensen in armoede of schulden

Financiële nood maakt hen vatbaar voor valse beloften.

- Dak- en thuislozen

Afhankelijk van anderen voor onderdak of basisbehoeften.

- Mensen met een verstandelijke beperking of psychische problemen

Kunnen situaties minder goed inschatten of grenzen aangeven.

- Jongeren uit problematische thuissituaties

Zoeken erkenning, veiligheid of affectie.

Jongeren in onveilige thuissituaties

- Slachtoffers van eerdere mishandeling

- LHBTIQ+

SW/MZ en mensenhandel

Signaleren: signalen zien bij cliënten die wijzen op uitbuiting

Ondersteunen en doorverwijzen: hulp bieden aan slachtoffers, advies geven en verwijzen door naar gespecialiseerde hulp, zoals het Centrum tegen Mensenhandel (CTM) of de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) voor arbeidsuitbuiting.

Preventie: voorlichting geven om zo bewustwording bij kwetsbare groepen te vergroten ter voorkoming dat mensen in uitbuitingssituaties belanden.