AARDE · EXOGENE PROCESSEN
Quiz
Terugblik: Exogene processen en gesteenten
AARDE · EXOGENE PROCESSEN
Quiz
Terugblik: Exogene processen en gesteenten
Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Wilson44691 / Wikimedia Commons, CC0
Wat is het verschil tussen verwering en erosie?
Erosie breekt af, verwering voert het materiaal weg
Verwering breekt af, erosie voert het materiaal weg
Verwering gebeurt door ijs, erosie door water
Verwering is snel, erosie gaat heel langzaam
Verwering op de plek zelf, erosie is wegvoeren. Verwachte fout: de twee omdraaien.
Water bevriest in een spleet en drukt die open. Welke verwering is dit?
Mechanische verwering door vorst
Chemische verwering door water
Chemische verwering door zuur
Mechanische verwering door wortels
Vorstverwering is mechanisch: de samenstelling verandert niet. Verwachte fout: chemisch kiezen omdat er water bij is.
Waar overheerst chemische verwering?
In een koud gebergte met vorst en dooi
In een hete, droge woestijn
In een warm en vochtig tropisch gebied
In een koud en droog poolgebied
Warmte en water versnellen chemische reacties. Verwachte fout: de woestijn kiezen omdat het daar heet is.
Vul in: transport
Hoe sneller het water stroomt, hoe grover het materiaal dat mee kan. Neemt de stroomsnelheid af, dan wordt eerst het grove materiaal afgezet.
Sneller, grove. Verwachte fout: denken dat fijn materiaal als eerste bezinkt.
Waardoor ontstaat een delta?
Een gletsjer laat bij het smelten puin achter
Een rivier remt af bij de monding en zet sediment af
Een beek remt af waar hij uit een bergdal komt
Zee en golven slijten de kust langzaam af
Delta: afzetting bij de monding in zee of meer. De tweede afleider beschrijft een morene, de derde een puinwaaier.
Welke landschapsvorm bestaat uit ongesorteerd materiaal van een gletsjer?
Een delta
Een puinwaaier
Een zandduin
Een morene
IJs sorteert niet. Verwachte fout: puinwaaier, omdat daar ook grof puin ligt.
Wat is een puinhelling?
Puin dat een gletsjer langs zijn rand afzet
Puin dat een beek op een vlakte achterlaat
Een helling die in één keer naar beneden glijdt
Losgevallen stenen aan de voet van een rotswand
Puinhelling: massabeweging door de zwaartekracht, vaak na vorstverwering. De laatste afleider is een aardverschuiving.
Zet op volgorde: van graniet naar zandsteen
Verwering, erosie en transport, sedimentatie, verkitting. Verwachte fout: sedimentatie voor transport zetten.
Wat doen endogene en exogene processen vooral met het reliëf?
Exogeen bouwt op, endogeen breekt af
Endogeen bouwt op, exogeen breekt af
Allebei bouwen ze het reliëf vooral op
Allebei breken ze het reliëf vooral af
Letterlijk uit de syllabus 7a.3. Verwachte fout: omdraaien.
Uit welk gesteente ontstaat marmer?
Uit graniet, door snelle afkoeling
Uit klei, onder hoge druk en temperatuur
Uit kalksteen, onder hoge druk en temperatuur
Uit basalt, door verwering en afzetting
Marmer komt uit kalksteen; uit klei ontstaat leisteen. Verwachte fout: klei kiezen omdat de rest van het antwoord klopt.
Donker gesteente met kristallen die je niet kunt zien. Wat is dit?
Basalt, een stollingsgesteente
Graniet, een stollingsgesteente
Leisteen, een metamorf gesteente
Zandsteen, een sedimentgesteente
Basalt stolt snel uit lava: te weinig tijd voor grote kristallen. Graniet heeft juist grote kristallen.
Geef een reden waarom er na zware regen meer aardverschuivingen zijn.
Goed: het water maakt de grond zwaarder en vermindert de wrijving tussen de lagen, waardoor de massa door de zwaartekracht gaat glijden. Verwachte fout: 'het water spoelt de berg weg', wat erosie is en geen massabeweging.
Hoe zeker voel je je over exogene processen en gesteenten?
Heel zeker
Redelijk zeker
Niet zo zeker
Helemaal niet zeker
Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.
AARDE · EXOGENE PROCESSEN
Goed gedaan!
Kijk de vragen na die je fout had en zoek het onderdeel op in les 1: verwering, transport en afzetting of de gesteentekringloop.
Deze slide heeft geen instructies