Exogene processen en gesteenten (Aardrijkskunde havo), les 3: Terugblik quiz

AARDE · EXOGENE PROCESSEN

Quiz

Terugblik: Exogene processen en gesteenten

1 / 15
volgende
Slide 1: Slide
newEditorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4,5

In deze les zitten 15 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 30 min
Dit is niet oké

Introductie

Terugblik met een quiz van twaalf vragen over exogene processen, landschapsvormen en gesteenten.

Onderdelen in deze les

AARDE · EXOGENE PROCESSEN

Quiz

Terugblik: Exogene processen en gesteenten

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Wilson44691 / Wikimedia Commons, CC0

Wat is het verschil tussen verwering en erosie?

A

Erosie breekt af, verwering voert het materiaal weg

B

Verwering breekt af, erosie voert het materiaal weg

C

Verwering gebeurt door ijs, erosie door water

D

Verwering is snel, erosie gaat heel langzaam

Verwering op de plek zelf, erosie is wegvoeren. Verwachte fout: de twee omdraaien.

Water bevriest in een spleet en drukt die open. Welke verwering is dit?

A

Mechanische verwering door vorst

B

Chemische verwering door water

C

Chemische verwering door zuur

D

Mechanische verwering door wortels

Vorstverwering is mechanisch: de samenstelling verandert niet. Verwachte fout: chemisch kiezen omdat er water bij is.

Waar overheerst chemische verwering?

A

In een koud gebergte met vorst en dooi

B

In een hete, droge woestijn

C

In een warm en vochtig tropisch gebied

D

In een koud en droog poolgebied

Warmte en water versnellen chemische reacties. Verwachte fout: de woestijn kiezen omdat het daar heet is.

Vul in: transport

Hoe sneller het water stroomt, hoe grover het materiaal dat mee kan. Neemt de stroomsnelheid af, dan wordt eerst het grove materiaal afgezet.

sneller
grove
langzamer
fijne

Sneller, grove. Verwachte fout: denken dat fijn materiaal als eerste bezinkt.

Waardoor ontstaat een delta?

A

Een gletsjer laat bij het smelten puin achter

B

Een rivier remt af bij de monding en zet sediment af

C

Een beek remt af waar hij uit een bergdal komt

D

Zee en golven slijten de kust langzaam af

Delta: afzetting bij de monding in zee of meer. De tweede afleider beschrijft een morene, de derde een puinwaaier.

Welke landschapsvorm bestaat uit ongesorteerd materiaal van een gletsjer?

A

Een delta

B

Een puinwaaier

C

Een zandduin

D

Een morene

IJs sorteert niet. Verwachte fout: puinwaaier, omdat daar ook grof puin ligt.

Wat is een puinhelling?

A

Puin dat een gletsjer langs zijn rand afzet

B

Puin dat een beek op een vlakte achterlaat

C

Een helling die in één keer naar beneden glijdt

D

Losgevallen stenen aan de voet van een rotswand

Puinhelling: massabeweging door de zwaartekracht, vaak na vorstverwering. De laatste afleider is een aardverschuiving.

Zet op volgorde: van graniet naar zandsteen

1

samenpersen en verkitten tot zandsteen

2

verwering van graniet tot korrels

3

sedimentatie van zand in zee

4

erosie en transport door een rivier

Verwering, erosie en transport, sedimentatie, verkitting. Verwachte fout: sedimentatie voor transport zetten.

Wat doen endogene en exogene processen vooral met het reliëf?

A

Exogeen bouwt op, endogeen breekt af

B

Endogeen bouwt op, exogeen breekt af

C

Allebei bouwen ze het reliëf vooral op

D

Allebei breken ze het reliëf vooral af

Letterlijk uit de syllabus 7a.3. Verwachte fout: omdraaien.

Uit welk gesteente ontstaat marmer?

A

Uit graniet, door snelle afkoeling

B

Uit klei, onder hoge druk en temperatuur

C

Uit kalksteen, onder hoge druk en temperatuur

D

Uit basalt, door verwering en afzetting

Marmer komt uit kalksteen; uit klei ontstaat leisteen. Verwachte fout: klei kiezen omdat de rest van het antwoord klopt.

Donker gesteente met kristallen die je niet kunt zien. Wat is dit?

A

Basalt, een stollingsgesteente

B

Graniet, een stollingsgesteente

C

Leisteen, een metamorf gesteente

D

Zandsteen, een sedimentgesteente

Basalt stolt snel uit lava: te weinig tijd voor grote kristallen. Graniet heeft juist grote kristallen.

Geef een reden waarom er na zware regen meer aardverschuivingen zijn.

Goed: het water maakt de grond zwaarder en vermindert de wrijving tussen de lagen, waardoor de massa door de zwaartekracht gaat glijden. Verwachte fout: 'het water spoelt de berg weg', wat erosie is en geen massabeweging.

Hoe zeker voel je je over exogene processen en gesteenten?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

AARDE · EXOGENE PROCESSEN

Goed gedaan!

Kijk de vragen na die je fout had en zoek het onderdeel op in les 1: verwering, transport en afzetting of de gesteentekringloop.

Deze slide heeft geen instructies