Griekse steden, een Romeins rijk
2
vmbo-th
Griekse steden, een Romeins rijk
2
vmbo-th
Oriëntatie op het hoofdstuk
Een vaas uit Athene uit ongeveer 480-470 v.C. Je ziet een stukje uit een beroemd Grieks verhaal. Een zeeman heeft zich aan de mast van het schip vast laten binden. Zo wil hij voorkomen dat halfgodinnen, de vogels met vrouwenhoofden, hem verleiden met hun gezang.
Lees het bijschrift en bekijk de afbeelding.
Kijkvraag:
Wat denk je,
- hadden de Grieken ambachtslieden;
- bestond er een Griekse cultuur?
Leg je antwoord telkens uit.
Wat weet je over …
Griekse verhalen? Ken je nog een ander Grieks verhaal?
Oriëntatie in de tijd
Bij welke tijd hoort de vaas?
Oriëntatie op de kaart
Waar is de vaas gemaakt?
Oriëntatie op de kaart
Wat is er na 201 v.C. gebeurd met Griekenland?
Overzicht van het hoofdstuk
Historisch denken
Continuïteit en verandering
Leerdoelen:
Je kunt de volgende aanduidingen van tijd gebruiken: jaren, eeuwen, tijdvakken en periodes.
Je kunt gebeurtenissen uit het verleden ordenen met behulp van een tijdbalk.
Je kunt de christelijke jaartelling gebruiken en uitleggen.
Toepassen
De Atheense en de Nederlandse democratie
Leerdoelen:
Je kunt je kennis uit een basisparagraaf toepassen.
Je onderzoekt welk bestuur het meest democratisch is, de Atheense of de Nederlandse democratie.
Het raadsel van de gouden helm
Leerdoelen:
Je kunt je kennis uit een basisparagraaf toepassen.
Je onderzoekt hoe een Romeinse helm in de Peel terecht kwam.
De Grieken basis
§2.1
Ga naar de online Ontdekkingsplaat
Wat waren belangrijke gebouwen en plekken in de stadstaat Athene? Noem er drie.
De Grieken basis
Leerdoel:
Je kunt drie kenmerken noemen van Griekse stadstaten.
§2.1
Stadstaat Athene
Leerdoel:
Je kunt uitleggen hoe en door wie de Griekse stadsstaat Athene bestuurd werd.
Godenverhalen en wetenschap
Leerdoel:
Je kunt uitleggen welke rol godenverhalen en wetenschap hadden in de Griekse cultuur.
Begrippen:
burgerrecht
democratie
burger
volksvergadering
ongelijkheid
Begrippen:
mythe
wetenschap
oudheid
Stadstaten
Begrippen:
stadstaat
politiek
Begrippen:
stadstaat
politiek
De Grieken basis
Leerdoel:
Je kunt drie kenmerken noemen van Griekse stadstaten.
§2.1
Bron 2 De stad Athene is gebouwd rond een heuvel. Op de heuvel staan de belangrijkste tempels. Helemaal bovenop staat de tempel voor Athene, de godin van de stad.
Stadstaten
De Grieken basis
§2.1
Begrippen:
burgerrecht
democratie
burger
volksvergadering
ongelijkheid
Leerdoel
Je kunt uitleggen hoe en door wie de Griekse stadsstaat Athene bestuurd werd.
Bron 3 Atheense burgers komen bij elkaar op een heuvel om politieke beslissingen te nemen.
Stadstaat Athene
De Grieken basis
§2.1
Begrippen:
mythe
wetenschap
oudheid
Leerdoel:
Je kunt uitleggen welke rol godenverhalen en wetenschap hadden in de Griekse cultuur.
Bron 4 Een stukje uit een tekst van de Griekse wiskundige Euclides van Alexandrië (ca. 300 v.C.). Bijna alle Griekse teksten over wiskunde zijn verloren gegaan
Godenverhalen en wetenschap
Memory game van paragraaf 2.1 basis
Antwoorden van Memory game van paragraaf 2.1 basis
Differentiëren
Vind je paragraaf 1 moeilijk?
Dit kun je doen:
Kennis
Maak de herhalingsvragen (docentmateriaal).
Oefen begrippen en jaartallen met de Flitskaarten (leerlingmateriaal).
Kennis en toepassen
Maak online de Test jezelf bij deze paragraaf (leerlingmateriaal).
Maak de paragraaf Toepassen (leerlingmateriaal).
Beheers je de stof van paragraaf 1?
Dit kun je doen:
Maak één van de twee steropdrachten voor extra uitdaging (docentmateriaal).
Het Romeinse Rijk basis
§2.2
Ga naar de online Ontdekkingsplaat
Welk deel van Nederland werd Romeins? Wanneer gebeurde dat? En welke gevolgen had het voor de mensen die hier leefden?
Het Romeinse Rijk basis
Leerdoel:
Je kunt uitleggen hoe Rome van een klein dorp uitgroeide tot een wereldrijk.
§2.2
Het Romeinse leger
Leerdoel:
Je kunt twee redenen noemen waarom de Romeinen in hun grote rijk zo lang de baas konden blijven.
Het ontstaan van een wereldrijk
De Germanen
Leerdoel:
Je kunt uitleggen wat de gevolgen waren van de Romeinse veroveringen voor de Germanen.
Begrippen:
Romeinse Rijk
Begrippen:
beroepsleger
bondgenootschap
Begrippen:
Germanen
Het Romeinse Rijk basis
§2.2
Begrippen:
Romeinse Rijk
Leerdoel:
Je kunt uitleggen hoe Rome van een klein dorp uitgroeide tot een wereldrijk.
Bron 2 In een Romeinse stad woonden veel mensen en stonden flatgebouwen, net als in steden in onze tijd. Dit is een model van een flat die in de stad Ostia stond.
Het ontstaan van een wereldrijk
Het Romeinse Rijk basis
§2.2
Leerdoel:
Je kunt twee redenen noemen waarom de Romeinen in hun grote rijk zo lang de baas konden blijven.
Bron 3 Dit is een tekening van het Romeinse fort dat rond 150 n.C. stond op de plek waar nu Den Haag ligt. De Romeinen bouwden langs de grenzen van hun rijk sterke forten.
Het Romeinse leger
Begrippen:
beroepsleger
bondgenootschap
Het Romeinse Rijk basis
§2.2
Leerdoel:
Je kunt uitleggen wat de gevolgen waren van de Romeinse veroveringen voor de Germanen.
De Germanen
Bron 4 Deze ‘gouden helm’ is gevonden op de grens van Noord-Brabant en Limburg. Het is een ijzeren kap, die met leer is gevoerd.
Begrippen:
Germanen
Memory game van paragraaf 2.1 en 2.2 basis
Paragraaf 1 = WIT, Paragraaf 2 = GROEN
Antwoorden van Memory game van paragraaf 2.1 en 2.2 basis
Paragraaf 1 = WIT, Paragraaf 2 = GROEN
Differentiëren
Vind je paragraaf 2 moeilijk?
Dit kun je doen:
Kennis
Maak de herhalingsvragen (docentmateriaal).
Oefen online begrippen en jaartallen met de Flitskaarten (leerlingmateriaal).
Kennis en toepassen
Maak online de Test jezelf bij deze paragraaf (leerlingmateriaal).
Maak de paragraaf Toepassen (leerlingmateriaal).
Beheers je de stof van paragraaf 2?
Dit kun je doen:
Maak één van de twee steropdrachten voor extra uitdaging (docentmateriaal).
De Romeinse samenleving basis
§2.3
Ga naar de online Ontdekkingsplaat
Wat kun je ontdekken over de cultuur van de Romeinen? Denk aan: bouwkunst, geloof, eetcultuur, mode en schilderkunst.
De Romeinse samenleving basis
Leerdoel:
Je kunt uitleggen wie de macht hadden in de Romeinse Republiek en wie in het Romeinse Keizerrijk.
§2.3
Vijf sociale lagen
Leerdoel:
Je kunt vijf sociale lagen in de Romeinse samenleving beschrijven.
Van republiek naar keizerrijk
De Grieks-Romeinse cultuur
Leerdoel:
Je kunt twee voorbeelden noemen van de Grieks-Romeinse cultuur.
Geen begrippen
Begrippen:
Grieks-Romeinse cultuur
Begrippen:
republiek
senaat
consul
keizer
keizerrijk
De Romeinse samenleving basis
§2.3
Begrippen:
republiek
senaat
consul
keizer
keizerrijk
Leerdoel:
Je kunt uitleggen wie de macht hadden in de Romeinse Republiek en wie in het Romeinse Keizerrijk.
Bron 2 Een standbeeld van keizer Augustus uit de 1e eeuw v.C. Het beeld heeft heel veel details en ziet er net echt uit.
Van republiek naar keizerrijk
De Romeinse samenleving basis
§2.3
Geen begrippen
Leerdoel:
Je kunt vijf sociale lagen in de Romeinse samenleving beschrijven.
Bron 3 Een huis van een rijke Romein op het platteland.
Vijf sociale lagen
De Romeinse samenleving basis
§2.3
Begrippen:
Grieks-Romeinse cultuur
Leerdoel:
Je kunt twee voorbeelden noemen van de Grieks-Romeinse cultuur.
Bron 4 De Grieken maakten beelden van mensen die eruitzagen als goden. Ze moesten volmaakt zijn en schoonheid uitstralen. Bij de Romeinen was dat anders. Zij wilden ‘machtig’ en ‘sterk’ afgebeeld worden.
De Grieks-Romeinse cultuur
Memory game van paragraaf 2.1 t/m 2.3 basis
Paragraaf 1 = WIT, Paragraaf 2 = GROEN, Paragraaf 3 = BLAUW
Antwoorden van Memory game van paragraaf 2.1 t/m 2.3 basis
Paragraaf 1 = WIT, Paragraaf 2 = GROEN, Paragraaf 3 = BLAUW
Differentiëren
Vind je paragraaf 3 moeilijk?
Dit kun je doen:
Kennis
Maak de herhalingsvragen (docentmateriaal).
Oefen online begrippen en jaartallen met de Flitskaarten (leerlingmateriaal).
Kennis en toepassen
Maak online de Test jezelf bij deze paragraaf (leerlingmateriaal).
Beheers je de stof van paragraaf 3?
Dit kun je doen:
Maak één van de twee steropdrachten voor extra uitdaging (docentmateriaal).
Maak de Verdiepingsparagraaf (leerlingmateriaal).
Het christendom ontstaat basis
§2.4
Ga naar de online Ontdekkingsplaat
Waarom moesten christenen in het geheim bij elkaar komen in de ondergrondse gangen?
Het christendom ontstaat basis
Leerdoel:
Je kunt uitleggen hoe het christendom ontstond.
§2.4
Het christendom groeit
Leerdoel:
Je kunt beschrijven hoe het christendom zich verspreidde over het Romeinse Rijk.
Joden en christenen
Romeinen en het christendom
Leerdoel:
Je kunt uitleggen hoe de Romeinen omgingen met het christendom.
Geen begrippen
Begrippen:
jood
jodendom
monotheïsme
christendom
christen
Begrippen:
Bijbel
kerk
Het christendom ontstaat basis
§2.4
Begrippen:
jood
jodendom
monotheïsme
christendom
christen
Leerdoel:
Je kunt uitleggen hoe het christendom ontstond.
Bron 2 Het leven van Jezus, afgebeeld op een grafkist.
Joden en christenen
Het christendom ontstaat basis
§2.4
Begrippen:
Bijbel
kerk
Leerdoel:
Je kunt beschrijven hoe het christendom zich verspreidde over het Romeinse Rijk.
Bron 3 De christenen namen veel teksten uit de heilige boeken van de joden op in de Bijbel. Deze teksten zijn ongeveer tussen 250 v.C. en 50 n.C. geschreven.
Het christendom groeit
Geen begrippen
Leerdoel:
Je kunt uitleggen hoe de Romeinen omgingen met het christendom.
Bron 4 De Romeinse keizer Nero liet de christenen op gruwelijke wijze doden. Hij liet hen aan het kruis slaan, verbranden of voor de leeuwen gooien. (Mozaïek uit de 2e eeuw n.C.)
§2.4
Het christendom ontstaat basis
Romeinen en het christendom
Memory game van paragraaf 2.1 t/m 2.4 basis
Paragraaf 1 = WIT, Paragraaf 2 = GROEN, Paragraaf 3 = BLAUW, Paragraaf 4 = ORANJE
Antwoorden van Memory game van paragraaf 2.1 t/m 2.4 basis
Paragraaf 1 = WIT, Paragraaf 2 = GROEN, Paragraaf 3 = BLAUW, Paragraaf 4 = ORANJE
Differentiëren
Vind je paragraaf 4 moeilijk?
Dit kun je doen:
Kennis
Maak de herhalingsvragen (docentmateriaal).
Oefen online begrippen en jaartallen met de Flitskaarten (leerlingmateriaal).
Kennis en toepassen
Maak online de Test jezelf bij deze paragraaf (leerlingmateriaal).
Beheers je de stof van paragraaf 4?
Dit kun je doen:
Maak één van de twee steropdrachten voor extra uitdaging (docentmateriaal).
Maak de Verdiepingsparagraaf (leerlingmateriaal).