Nigeria ligt aan de kust van West-Afrika:
- verschillende landschappen
- geschikt en minder geschikt landbouw
• Zuiden: vochtig klimaat.
1 mangroven
2 tropisch regenwoud
veel is gekapt voor plantages.
tropische gewassen als cacao
en tabak
Landschap en landbouw
• Midden: klimaat met een droge periode.
3 savanne
graangewassen en wortel- en
knolgewassen als yams en cassave
• Uiterste noorden: droog klimaat.
4 steppe
alleen wat veeteelt
Landschap en landbouw
Nigeria heeft de grootste bevolking van Afrika.
203 miljoen inwoners.
ongelijke bevolkingsspreiding en verdeling
van de welvaart.
• Zuiden:
- hoogste bevolkingsdichtheid
- rijkste deel van het land
- veel werk in de industrie en dienstensector (tertiaire sector)
- waardevolle landbouwproducten cacao
- winning aardolie
Bevolking en welvaart
• Hoe noordelijker, hoe:
- lager de bevolkingsdichtheid
- lager het bnp per inwoner
- minder een werkplaats, winkel of boerderij oplevert
Uitzonderingen: Abuja (hoofdstad) en Kano (handelsstad).
Bevolking en welvaart
Nigeria is een multiculturele samenleving.
ongeveer 250 verschillende bevolkingsgroepen!
• Voormalige Britse kolonie:
- koloniale grenzen na onafhankelijkheid (1960)
- al die verschillende volken in één land.
• Culturele verschillen tussen de bevolkingsgroepen zie je aan:
- de taal
ongeveer 500 talen!
pidgin Engels (mix van Engels en lokale talen)
- de godsdienst
noorden: moslims, zuiden: christenen,
midden: traditionele godsdiensten
Cultuurverschillen
Om aan de verschillen tegemoet te komen: deelstaten
met enige autonomie.
Deelstaat = gebied in een land dat voor een deel
zelfbestuur heeft.
Autonomie = zelfbestuur.
Cultuurverschillen
Er zijn regelmatig conflicten tussen de volken
in Nigeria.
Diverse en ingewikkelde oorzaken:
• Strijd om de macht.
wie heeft het in een deelstaat voor het zeggen?
• Strijd om natuurlijke hulpbronnen.
olie, vruchtbare landbouwgrond
• Strijd tussen religieuze groepen.
radicale moslims en christenen
ook: bevolkingsgroepen tegen elkaar opgezet
• Strijd vanwege regionale ongelijkheid.
mensen in gebieden met veel armoede voelen
zich achtergesteld.
Verscheurd land
Verklaren doe je met twee soorten factoren:
- natuurlijke factoren
- menselijke factoren
• Voorbeeld aardbevingen in Japan.
natuurlijke factor: ligging op breuklijn
• Voorbeeld bootvluchtelingen Middellandse Zee.
menselijke factor: met het vliegtuig word je niet toegelaten
• Voorbeeld wintersport in de Alpen.
natuurlijke factoren: door klimaat en reliëf ligt er sneeuw.
menselijke factoren: door kapitaal, kennis en politieke beslissingen
is dit gebied ingericht op toerisme.
B5 Natuurlijke en menselijke factoren
Multiculturele samenleving: veel mensen uit verschillende culturen
leven met elkaar samen.
etnische groep
• Meestal is één cultuur overheersend.
de andere etnische groepen: culturele minderheden of
etnische minderheden.
B167 Multiculturele samenleving
Nigeria heeft het hoogste bruto nationaal product (bnp)
van Afrika.
Belangrijkste reden is aardolie:
- 9% bnp
- ruim 90% jaarlijkse export
- ongeveer 80% overheidsinkomsten
Hoeveel aardolie jaarlijks precies oplevert, hangt af van:
- de vraag naar olie
- het aanbod van olie
- de olieprijs
Spannende oliehandel
• De vraag naar olie:
- veel vraag door wereldwijde economische groei = veel export = veel inkomsten
veel productie, veel transport = veel brandstof (en dus olie) nodig.
- weinig vraag naar olie door wereldwijde economische crisis = weinig export = weinig inkomsten
weinig productie, weinig transport = weinig brandstof (en dus olie) nodig.
• Het aanbod van olie:
kan door conflicten tussen lokale bevolking en oliebedrijven minder zijn.
minder export, minder inkomsten.
• De olieprijs:
- stijgt bij wereldwijde economische groei.
- daalt bij wereldwijde economische crisis.
ook andere invloeden (zie figuur 8).
Spannende oliehandel
Spannende oliehandel
Nigeria verdient miljarden aan olie, maar meeste mensen in extreme armoede ter wereld!
• Weinig werkgelegenheid in de olie-industrie.
winst naar buitenlandse bedrijven, de overheid en kleine groep werknemers.
ook: veel corruptie (€ 50 miljard per jaar!)
• Slechte investeringen van het oliegeld door de overheid:
Landbouw: boeren hebben geen geld voor investeringen.
machines, goede zaden, bestrijdingsmiddelen
gevolg: lage landbouwopbrengst
van zelfvoorzienend naar afhankelijkheid import van voedsel
Industrie: veel verwaarloosde fabrieken.
lage productie en minder werkgelegenheid
Olie en armoede
Is diversificatie de oplossing voor:
- het terugdringen van de afhankelijkheid van olie
- én de armoede?
= meer verschillende inkomstenbronnen waardoor de
economie minder eenzijdig wordt.
• Succes: meer dan de helft van het bnp komt uit
de dienstensector.
vb: Nollywood
werkgelegenheid en inkomsten voor veel Nigerianen
• Ook meer investeringen in landbouw en industrie
door nieuwe overheid.
meer werkgelegenheid, meer export, minder import
Diversificatie
Beschrijven, verklaren, waarderen.
waarderen = je mening geven over een aardrijkskundig probleem.
B29 Waarderen
Dienstensector: tertiaire sector + quartaire sector
- Tertiaire sector = commerciële dienstverlening
handel, banken, transport, winkels, horeca
- quartaire sector = niet- commerciële dienstverlening
gezondheidszorg, onderwijs, defensie,
brandweer, rechtspraak
• Vaak: geen onderscheid tussen tertiair en quartair.
B206 Diensten
Neokolonialisme = Afhankelijkheid van arme landen ten
opzichte van rijke landen na de kolonisatie (dekolonisatie).
periferielanden leveren grondstoffen en kopen
industrieproducten uit centrumlanden.
Nadelen export grondstoffen:
• Arbeidsextensief: levert weinig werk op.
• Winning vaak in handen van buitenlandse ondernemingen.
buitenlanders krijgen bestbetaalde, hogere functies.
winsten verdwijnen naar het buitenland.
• Lage prijzen en minder snel stijgende prijzen ten opzichte
van industrieproducten.
ruilvoet = verhouding prijspeil export- en importproducten.
ruilvoetverslechtering
Recent: stijgende prijzen grondstoffen, maar wisselvallig prijspeil.
B251 Neokolonialisme
Grote, snelgroeiende bevolking en een forse stijging van het bnp per inwoner.
grote afzetmarkt maakt Nigeria erg interessant voor bedrijven.
voorbeeld: telecombedrijven.
toch nog veel armoede en regionale ongelijkheid (noord en zuid en stad en platteland).
Bron 1 Grotere afzetmarkt
Nigeria heeft een slechte en onbetrouwbare stroomvoorziening.
Bron 6 NEPA
Grote beroepsbevolking, maar veel werkloosheid.
ondernemende bevolking: grote (en onmisbare) informele sector.
Bron 7 Grote beroepsbevolking
Natuurlijke hulpbronnen: aardolie, aardgas, steenkool, ijzererts.
ook veel vruchtbare grond en weinig reliëf.
maar: grote vertragingen door slecht onderhoud wegen en spoorlijnen
ramp voor verse producten
Bron 9 Natuurlijke hulpbronnen en infrastructuur
De ontwikkelingskenmerken laten zien of een land is
ontwikkeld of niet.
• Bnp per inwoner
hoe hoger het bnp per inwoner, hoe hoger de welvaart
• Welzijn = kwaliteit van leven
4 basisbehoeften: voedsel, huisvesting,
onderwijs, gezondheidszorg
• Andere ontwikkelingskenmerken:
- snelle bevolkingsgroei
- groter aandeel mensen werkzaam in de landbouw
- snellere groei percentage stedelingen
B224 Kenmerken van ontwikkeling
Iets wat iedereen echt nodig heeft om redelijk te kunnen leven, noem je een basisbehoefte.
Vier basisbehoeften:
• Voedsel
• Huisvesting
• Onderwijs
analfabetisme
• Gezondheidszorg
artsendichtheid
zuigelingensterfte
B226 Basisbehoeften
Vroeger: scherpe tweedeling in de wereld: noord-zuidverdeling.
noordelijk halfrond: ontwikkelde landen
zuidelijk halfrond: ontwikkelingslanden (derde wereld)
• Nu: noordelijk halfrond nog wel rijker, maar welvaart zuidelijk
halfrond neemt sterk toe.
• Opkomende landen / groeilanden
BRICS-landen
Nieuwe afkortingen: MINT-landen en N-11
• Achterblijvers: bewoners kunnen niet voorzien in basisbehoeften
leven onder de armoedegrens
B228 Groeiers en achterblijvers
Vrije wereldhandel biedt kansen voor Nigeria.
= handelssysteem waarbij alle landen in de wereld met elkaar
handel kunnen drijven, zonder dat ze elkaar belemmeren.
klinkt ideaal, maar ook nadelen.
• Veel concurrentie op de wereldmarkt.
- goedkopere cacao uit het buitenland minder export minder inkomsten
- schommelende prijzen op de wereldmarkt onzekere financiële toekomst
• Toch beperken vrije wereldhandel door sommige landen.
- invoerrechten op buitenlandse auto’s buitenlandse auto’s duurder Nigeriaanse auto’s verkopen beter
Vrije wereldhandel
Nigeria: Afrikaans land van waaruit de meeste
migranten naar Europa vertrekken.
• Voordeel: migranten sturen geld naar hun familie
in Nigeria.
remittances
2018: € 19 miljard
geld om levensomstandigheden te verbeteren.
• Nadeel: braindrain.
vertrekkende Nigerianen zijn in Nigeria hard nodig.
vb: artsen
gezondheidszorg in Nigeria functioneert slecht.
Werken in het buitenland
Steun aan Nigeria.
bedrijven, regeringen, internationale organisaties
als de Wereldbank en Unicef
2017: € 3 miljard
• € 1 miljard: noodhulp.
= hulp die mensen nodig hebben om bij een ramp
in leven te blijven.
vb: noordoosten van Nigeria
onveilig, ernstige ondervoeding
• € 1 miljard: gezondheidszorg.
sturen medicijnen, bouw ziekenhuizen,
opleiden artsen
• € 1 miljard: overige doelen.
opvang vele straatkinderen, aanleg infrastructuur
Steun uit het buitenland
Buitenlandse investeringen als:
- vestiging in Nigeria openen
- (deel van) een Nigeriaans bedrijf kopen
- een haven of spoorlijn bouwen
• Voordelen: vestigingen zorgen voor werk en inkomsten.
Heineken, Unilever en Friesland-Campina
• Nadelen:
- deel winst naar het buitenland.
- afhankelijkheid buitenland.
sluiting fabriek is verlies werk en inkomsten.
- Nigeriaanse bedrijven kunnen failliet gaan als ze de
concurrentie niet aankunnen.
Buitenlandse investeringen
Economische migranten = iemand die om economische
redenen verhuist.
• Arbeidsmigrant = iemand die ergens anders gaat werken
vanwege gebrek aan werk en geld in zijn eigen gebied.
vb: Polen of Roemenen die in de Nederlandse
tuinbouw werken.
Seizoenmigranten zijn arbeidsmigranten die maar een
korte periode blijven.
• Kennismigranten zijn economische migranten die
migreren vanwege hun (technische) kennis.
gevolg: braindrain in land van herkomst.
B160 Economische migratie
Mensen in ontwikkelingslanden zitten
gevangen in vicieuze cirkel.
• Bij het zoeken naar oplossingen kijk je naar
2 soorten factoren:
Interne factoren: factoren in de
ontwikkelingslanden zelf.
vb: bestuur / beleid, sociale structuur,
infrastructuur, snelle bevolkingsgroei.
Externe factoren: factoren buiten de
ontwikkelingslanden.
vb: bescherming eigen producenten
door rijke landen.
B242 Interne en externe factoren
Ontwikkelingslanden krijgen hulp van rijke landen
via hulporganisaties, bedrijven en regeringen.
financiële hulp, voedselhulp, technische hulp,
hulp in de vorm van goederen
ontwikkelingssamenwerking
• Noodhulp
hulp om in leven te blijven
hongersnood, natuurramp, oorlog
• Structurele hulp / duurzame hulp
blijvende verbeteringen
opleiden dokters, aanleggen waterleidingen,
microkredieten afgeven
Kritiek op ontwikkelingshulp
afhankelijkheid
geld komt verkeerd terecht
B244 Ontwikkelingssamenwerking
Neokolonialisme = Afhankelijkheid van arme landen ten
opzichte van rijke landen na de kolonisatie (dekolonisatie).
periferielanden leveren grondstoffen en kopen
industrieproducten uit centrumlanden.
Nadelen export grondstoffen:
• Arbeidsextensief: levert weinig werk op.
• Winning vaak in handen van buitenlandse ondernemingen.
buitenlanders krijgen bestbetaalde, hogere functies.
winsten verdwijnen naar het buitenland.
• Lage prijzen en minder snel stijgende prijzen ten opzichte
van industrieproducten.
ruilvoet = verhouding prijspeil export- en importproducten.
ruilvoetverslechtering
Recent: stijgende prijzen grondstoffen, maar wisselvallig prijspeil.
B251 Neokolonialisme