BVJ Thema 4 Voortplanting en seksualiteit bs. 1 - 7

Thema 4

Voortplanting en seksualiteit


Boek 2B!

1 / 153
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 2

In deze les zitten 153 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 4

Voortplanting en seksualiteit


Boek 2B!

Welke afspraken moeten we maken?

BS 1: Geslachtsorganen

Leerdoelen bs. 1

4.1.1 Je kunt uitleggen welke organen tot het voortplantingsstelsel behoren.

4.1.2 Je kunt de delen van de geslachtsorganen van een man en een vrouw noemen, inclusief de overeenkomsten en verschillen.

4.1.3 Je kunt de primaire geslachtskenmerken noemen.

Geslachtskenmerken

Primaire geslachtskenmerken:

vanaf de geboorte aanwezig

penis, balzak

vagina, schaamlippen


Intersekse???

Geslachtskenmerken

Primair

   - bij jongens: balzak en penis

   - bij meisjes: schaamlippen en vagina

Secundair

   - Bij jongens: borst- en schaamhaar, baardgroei, zwaardere stem, gespierde bouw

    - Bij meisjes: borsten, bredere heupen, rondere lichaamsvormen, schaamhaar


Je verandert...

Veranderingen in de pubertijd

- Lichamelijke verandering

- Geestelijke verandering

- Sociale verandering


Allemaal op je eigen tempo, iedereen is anders!

Schrijf zoveel mogelijk dingen op die te maken hebben met de puberteit

Geestelijke veranderingen

  • Je wordt langzaam volwassen...

  • Zelfstandigheid, gedachten, gevoelens en je sociale leven

  • Je ontdekt wie je bent, wat je leuk vindt en wie je leuk vindt ..... en daar horen gevoelens bij! 

Schrijf zoveel mogelijk woorden voor het mannelijk geslachtsdeel

Mannelijk geslachtsorgaan

Uitwendig

- Eikel met of zonder voorhuid

- balzak


Inwendig

- Voortplantingsstelsel

- Teelballen, bijballen, zaadleiders, prostaat, urinebuis en zwellichamen

Schrijf zoveel mogelijk woorden voor het vrouwelijk geslachtsdeel

Vrouwelijk

geslachtsorgaan

Uitwendig

- Vulva

- clitoris en clitorishoed

- binnenste- en buitenste schaamlippen


Inwendig

- Voortplantingsstelsel

- Baarmoeder, eileiders, eierstokken, vagina, zwellichamen

Aan de slag

Weektaak:

  • Opdracht 1 t/m 7 

  • Leerdoel 4.1.1 t/m 4.1.3


Stel je vragen!

Thema 4

Voortplanting en seksualiteit


Boek 2B!

Planning

  • Check: 1 t/m 7 bs. 1 af?

  • Korte herhaling en uitleg bs. 2 Pubertijd

  • Aan de slag! Weektaak: 1 t/m 8 bs. 2  

BS 2: De pubertijd

Een penis en een vagina zijn voorbeelden van primaire geslachtskenmerken?

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Wat zijn secundaire geslachtskenmerken?

A

Schaamhaar

B

Balzak

C

Borsten

D

Bredere heupen

Geslachtskenmerken

- Primaire en secundaire geslachtskenmerken


- Het geslacht (jongen of meisje) van een baby herken je meteen aan de primaire geslachtskenmerken (penis/balzak of vulva)


- Soms is een baby intersekse: zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtskenmerken

Wat veranderd er allemaal tijdens de pubertijd?

A

Je lichaam

B

Je gevoelens

C

Je sociale leven

D

Je geest

Puberteit

- Gemiddeld begint deze in het 12e levensjaar (meiden iets eerder dan jongens)


- Je verandert lichamelijk, geestelijk én sociaal


- Deze veranderingen kunnen spannend of moeilijk zijn



Kan je alle lichamelijke veranderingen zien?

A

Ja

B

Nee

C


D


Lichamelijke veranderingen

Sommige kan je zien:

- Snel groeien (groeispurt)

- Krijgen van okselhaar, schaamhaar, etc. 


Andere niet:
- Veranderingen in je lichaam: ontwikkeling van voortplantingsorganen

- Geslachtskenmerken die in de puberteit ontstaan, heten secundaire geslachtskenmerken

Hoe worden al die veranderingen ingang gezet?

A

Iets met je brein en afgifte van stoffen.

B

Je organen weten dat gewoon.

C

Het staat vast in je DNA.

D

Geen idee

Hormonen

  • = Stoffen die werking van organen regelen.

  • Geslachtshormonen worden gemaakt door de geslachtsorganen. 

         - Vrouw: Oestrogenen

         - Man: Testosteron

Je eigen tempo, je eigen lijf

  • Ieder lichaam is anders!

  • Niemand is perfect

  • Geloof niet zomaar alles wat je online ziet

  • Wat niet is, kan nog komen

  • Je mag er wezen!

Aan de slag

  • Check: 1 t/m 7 bs. 1 af en nagekeken?

  • Aan de slag! Weektaak: 1 t/m 8 bs. 2  

BS 3: Vruchtbaar worden

Planning

  • Check: bs. 2 opdr. 1 t/m 8 af?

  • Herhaling bs. 2 & uitleg bs. 3 Vruchtbaar worden

  • Aan de slag! 

  • Weektaak: opdr. 1 t/m 10 bs. 3 & opdr. 1 t/m 11 bs. 4





Hypofyse

Hormoon

Hormoon

Bloed

Wat regelen de geslachtshormonen?

A

Primaire geslachtskenmerken

B

Secundaire geslachtskenmerken

C

Tertiaire geslachtskenmerken

D

Puberteit

Wat is het vrouwelijk geslachtshormoon?

A

Testosteron

B

Oestrogeen

C

Adrenaline

D

Progesteron

Het mannelijk geslachtshormoon is...

A

Testosteron

B

Oestrogeen

C

Progesteron

D

HCG

Het ontstaan van jeugdpuistjes in de puberteit heeft te maken met toename van geslachtshormonen. Waar in het voortplantingsstelsel van een jongen worden geslachtshormonen gemaakt?

A

prostaat

B

teelballen

C

zaadblaasjes

D

zwellichamen

Leerdoelen bs. 3

4.3.6 Je kunt uitleggen hoe zaadcellen en eicellen worden gevormd.

4.3.7 Je kunt de menstruatiecyclus beschrijven.


Vanaf de puberteit zorgen hormonen voor de productie van zaadcellen en de rijping van eicellen. Vanaf dat moment ben je vruchtbaar.

Opdracht 

  • Lees bs. 3 door en markeer alle belangrijke woorden. 

10

minute

00

second

Wanneer ben je vruchtbaar?

A

Als je geslachtscellen produceert.

B

Als een meisje voor het eerst ongesteld is geworden.

C

Als een jongen voor het eerst een zaadlozing heeft gehad.

D

Vanaf de puberteit.

Vruchtbaarheid

  • Eicellen en zaadcellen zijn de geslachtscellen van de mens. 

  • Uit deze cellen kan een nieuw mens ontstaan. 

  • Je bent vruchtbaar vanaf het moment dat je geslachtscellen produceert (bv. eisprong)

  • Vanaf het moment dat je vruchtbaar bent, kun je je dus voortplanten.

Vorming zaadcellen

Rijping eicel

De zaadcellen zwemmen naar de eicel toe m.b.v. hun zweepstaart


Laatste vraag: Sleep juist of onjuist naar de juiste plek.

Een eicel kan zelf bewegen.

Een eicel is groter dan een zaadcel.

Een spermacel heeft veel reservevoedsel.

Er worden meer eicellen gevormd dan zaadcellen.

Juist

Onjuist

Onjuist

Onjuist

Menstruatie

  • De wand van de baarmoeder bestaat uit een dikke laag spieren en is vanbinnen bekleed met baarmoederslijmvlies.

  • Het slijmvlies bevat veel bloedvaten.

  • Als een eicel niet bevrucht is, laat het baarmoederslijmvlies gedeeltelijk los. Hierbij komt ook bloed vrij.

  • Dit afstoten van een deel van het baarmoederslijmvlies heet menstruatie of ongesteld zijn. 

Welke soorten van menstruatie producten ken je?

Menstruatie cyclus 

Een cyclus in een rondje, dat betekent dat het steeds overnieuw gebeurt. 


Een menstruatie rondje/cyclus duurt 28 tot 25 dagen.

Van deze dagen bloed je gemiddeld 4 dagen.

Rond de 14e dag vind de ovulatie plaats, dan ben je het meest vruchtbaar. 

Menstruatiecyclus


Aan de slag

  • Check: 1 t/m 8 bs. 2 af en nagekeken?

  • Aan de slag! Weektaak: 1 t/m 10 bs. 3  


Volgende les:

  • Bs. 4 Zwanger worden 

  • Opdr. 1 t/m 11 

BS 4: Zwanger worden

Planning

  • Check: bs. 3 opdr. 1 t/m 10 af?

  • Herhaling bs. 3 & uitleg bs. 4 Zwanger worden

  • Aan de slag! 

  • Weektaak: opdr. 1 t/m 10 bs. 3 & opdr. 1 t/m 11 bs. 4

Hoe heet de buis die zaadcellen vervoert richting de zaadblaasjes en de prostaat?

A

Urinebuis

B

Zaadbuis

C

Urineleider

D

Zaadleider

Waar liggen de eicellen opgeslagen?

A

Eierstokken

B

Baarmoeder

C

Eileider

D

Vagina

Wat is de belangrijkste klier voor de aanmaak van hormonen?

A

Teelballen

B

Eierstokken

C

Hypofyse

D

Hersenen

Menstruatiecyclus. In welke periode vindt de ovulatie plaats?

A

periode A

B

periode B

C

periode C

D

periode D

Leerdoelen bs. 4

4.4.8 Je kunt de kenmerken van zaadcellen en eicellen noemen.

4.4.9 Je kunt beschrijven hoe bevruchting bij de mens verloopt.

4.4.10 Je kunt beschrijven hoe een zwangerschap verloopt.

4.4.11 Je kunt uitleggen wat een prenataal onderzoek is en hiervan voorbeelden noemen. 

Erectie    

  • De penis kan stijf worden, dit heet een erectie.

  • Dit wordt veroorzaakt doordat de zwellichamen zich met bloed vullen.


De route van een zaadcel: 







teelballen

bijbal

prostaat

zaadblaasjes

zaadleider

urinebuis

Geslachtsgemeenschap en zaadlozing


Bij geslachtsgemeenschap brengt een man zijn stijve penis in de vagina van een vrouw




Wanneer een man 'klaarkomt' en een zaadlozing krijgt, komt sperma uit zijn penis (en in de vagina van de vrouw terecht).

Een zaadlozing bevat 100-400 miljoen zaadcellen

eicel

Wat is de vervolgroute van een zaadcel? 





vagina

baarmoedermond

baarmoeder

eileider

Bevruchting


  • De bevruchting vindt in de eileider plaats. 

  • Kern van een zaadcel smelt samen met de kern van een eicel.

  • Eicel bevat veel reservevoedsel voor de eerste celdelingen na  bevruchting, hierdoor ontstaat een klompje cellen

Innesteling

  • Onderweg vinden de eerste celdelingen plaats.

  • Het klompje cellen zet zich        vast in het baarmoederslijmvlies.


  • De vrouw is dan zwanger.


  • Vrouw wordt niet meer ongesteld!






Weet je dit misschien al? Hoe noemen we het kind in de eerste weken? En na acht weken?

Zwangerschap

Zwangerschap


Hoeveel weken duurt een zwangerschap?

Placenta en navelstreng

De foetus is door de navelstreng verbonden 

met de placenta.


In de placenta stroomt bloed van de moeder 

vlak langs het bloed van de foetus:

  • Zuurstof en voedingsstoffen
    van de moeder  naar de foetus                                                                                                      naar de foetus

  • Afvalstoffen van de foetus naar 
      de moeder

Vruchtvliezen en vruchtwater

  • Om de foetus heen zitten de vruchtvliezen

  • Binnen de vruchtvliezen zit het vruchtwater

  • Vruchtwater beschermt tegen stoten, temperatuurswisselingen en uitdrogen


Prenataal onderzoek

  • Onderzoek naar de foetus

Vier vormen van prenataal onderzoek zijn:

  • Echoscopie 

  • NIPT

  • Vlokkentest

  • Vruchtwaterpunctie


Aan de slag

  • Check: bs. 3 opdr. 1 t/m 10 af?


  • Weektaak: opdr. 1 t/m 10 bs. 3 & opdr. 1 t/m 11 bs. 4


--> Volgende week: TJK  Thema 4 bs. 1 t/m 3

BS 5: Seksualiteit

Leerdoelen bs. 5

4.5.12 Je kunt benoemen hoe gender en geaardheid kunnen verschillen.


4.5.13 Je kunt omschrijven wat onder seksualiteit wordt verstaan.


Seksualiteit

De komende dia's bevatten stellingen over jezelf en seksualiteit


- Mocht je over bepaalde vragen nog niet hebben nagedacht, dan vul je dat in.


- Wat hier besproken wordt blijft binnen de klas!

Waarom hebben mensen seks?

Ik heb een vriend(in)

1

Ja

2

Nee

3

Het is ingewikkeld

Mijn ouders hebben met mij over seks en seksualiteit gesproken

1

eens

2

oneens

Mijn ouders vinden mij nog te jong voor een vriend(in)

1

eens

2

oneens

3

hier praten wij niet over

4

geen mening

Mijn ouders vinden mij nog te jong voor seks

1

eens

2

oneens

3

hier praten wij niet over

4

geen mening

Gender is een optelsom

Cisgender

Transgender

Genderdysforie

Non-binair

Genderidentiteit komt overeen met het geslacht.

Genderidentiteit komt niet of niet helemaal overeen met het geslacht.

Geboortegeslacht komt niet overeen met de genderidentiteit.

Zich niet compleet herkennen in de eigenschappen en gedragingen die passen bij één bepaald geslacht.

Intersekse en transgender is hetzelfde.

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Geaardheid

  • Zegt iets over op wie je verliefd wordt of tot wie je je aangetrokken voelt.

  • Bijvoorbeeld:

- Hetero-, homo- ,bi-, a- of panseksueel

Iemand die valt op iemand van het andere geslacht, noemen we:

A

biseksueel

B

homoseksueel

C

a-seksueel

D

heteroseksueel

Iemand die valt op zowel mannen als vrouwen, noemen we:

A

homoseksueel

B

biseksueel

C

transseksueel

D

heteroseksueel

Een meisje voelt zich aangetrokken tot een meisje. We noemen dit:

A

lesbienne

B

heteroseksueel

C

biseksueel

D

homoseksueel

Iemand die Pan is, valt enkel op het innerlijk van iemand.

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Homo- of biseksualiteit is niet natuurlijk.

1

Eens

2

Oneens

3

geen idee

LHBTQIA+ in het Dierenrijk

  • ‘Homoseksualiteit is door heel veel onderzoekers onderzocht bij ruim 1700 diersoorten in het wild en het is nog nooit niet gevonden.'

  •  Artikel: https://www.bnnvara.nl/artikelen/kunnen-dieren-ook-lhbtqia-zijn

Iedereen moet kunnen trouwen en kinderen kunnen adopteren ongeacht je gender of geaardheid.

1

Eens

2

Oneens

Hokjes denken

We plakken op iedereen bewust en onbewust een sticker.


Plak een sticker op de mensen op de volgende slide.

(Er volgt een sleepvraag).

Loiza Lamers (fotomodel), Ryan van der Dorst (muzikant) en Kajsa Ollongren (minister van Binnenlandse Zaken).




Interseksueel

Lesbisch

Transgender

LHBTQIAP? (LGBTQIAP) Weet jij waar de letters voor staan?

Wat zou jij een vriend of vriendin aanraden om te doen als hij of zij worstelt met zijn of haar seksualiteit of identiteit?

Tot slot

Het maakt niet uit of je LHBT+ of hetero bent. 


Het zegt niks over jou als persoon.


Je bent wie je bent.

Vragen???

Mocht je vragen hebben over je seksualiteit, over seks, over grenzen aangeven.......


Bespreek / vraag het !


Bs. 6 Veilige seks

& Bs. 7 Voorbehoedsmiddelen



Leerdoelen bs. 6 & 7

4.6.14 Je kunt benoemen hoe je wensen en grenzen kunt bewaken en respecteren in een seksuele relatie.


4.6.15 Je kunt enkele soa’s noemen en uitleggen hoe je die kunt voorkomen.


4.6.16 Je kunt enkele methoden voor geboorteregeling noemen en hun werking uitleggen.


4.7.17 Je kunt andere manieren noemen om zwangerschap te voorkomen.


Grenzen aangeven

Nee = Nee

Je mag altijd nee zeggen! 

Nooit verder dan je zelf wil & alleen als je er helemaal goed bij voelt. 


Veilig vrijen

= Jezelf en de ander beschermen tegen ziekten (SOA's) en ongewenste zwangerschap.

Waar staat SOA voor?

Wat is een soa?

SOA betekend: seksueel overdraagbare aandoening


Dit zijn virussen en bacteriën die je via seks van een ander kan krijgen. Deze ziektemakers zijn niet allemaal even erg, maar je kan ze beter voorkomen.

Welke SOA's zijn er?

Hoe wordt je besmet en hoe voorkom je het?

Hoe wordt je besmet:

- seks

- vuile naalden

- bloed

- moeder

Hoe kun je het voorkomen: 

condoom-schone naalden-geen contact met bloed

Wat doen als je toch denkt dat je een SOA zou kunnen hebben?

A

Zelf naar de drogist/apotheek gaan

B

Een afspraak maken bij de huisarts

C

Je laten testen (thuis of GGD)

D

Afwachten en kijken of het vanzelf weggaat

Wat te doen? 

Wat als je ziek wordt?

Naar de huisarts, GGD of anoniem in het ziekenhuis laten testen.


Hoe genees je?

De arts zal medicijnen voorschrijven.

Herpes en HIV genezen niet.

Veilig vrijen

= Jezelf en de ander beschermen tegen ziekten (SOA's) en ongewenste zwangerschap.

Welke voorbehoedsmiddelen ken je al?

Voorbehoedsmiddelen

- condooms

- pessarium 

- (anticonceptie) pil

- spiraaltje

- prikpil

- nuvaring

- anticonceptiepleister

- anticonceptiestaafje

Niet hormonale middelen

- Condoom's voor mannen

- Vrouwencondoom
- Pessarium




Makkelijk, goedkoop en betrouwbaar

Kijk naar de datum!!

Kijk naar het CE keurmerk

1 keer gebruiken

Funcondooms zijn niet altijd veilig

Het condoom is gemaakt van rubber en dat kan verstaffen. Net als een oude sok, het elastiek gaat kapot. Er kan dan gemakkelijk een scheurtje ontstaan.

Het condoom

Hoe gebruik je het condoom?

Vrouwencondoom


Pessarium


Sterilisatie man

Sterilisatie vrouw


Aan de slag

  • Check: Ben je al begonnen met de weektaak?


  • Weektaak: bs. 6 opdr. 1 t/m 12 & bs. 7 opdr. 1 & 2


Volgende les: Anticonceptiekoffer en onbetrouwbare manieren

Nu: condoom gebruik!

Hormonale middelen

- Meestal voor de vrouw

- De pil en varianten

- Nuvaring

- Anticonceptie staafje of pleister

- Prikpil

- Spiraaltjes 




Beschermt tegen zwangerschap (99%)

Hormonen  zorgen voor GEEN eisprong

+ maken slijm baarmoederhals dikker, als een barrière

+ de baarmoederwand wordt ongeschikt voor innesteling 

Er is geen eicel, dus er kan niets bevrucht worden. Zaadcellen kunnen dus gewoon in de vagina, zonder dat de vrouw zwanger wordt. 

De pil



Meestal 21 pillen (3 weken). Er staan dagen bij, om het goed bij te houden.


In de stopweek (4- max 7 dagen) vindt een lichte menstruatie plaats.


Je moet geen pil vergeten, dan is hij minder betrouwbaar. 


Geef je over of heb je diarree binnen 3 uur na het innemen? Dan werkt de pil niet


Je kan de pil aanvragen bij de huisarts. Dit is tot je 21e gratis.

Anti

conceptie

staafje


Nuvaring

- Zit om de baarmoedermond

- Geeft hormonen af die ovulatie stoppen

- Moet iedere maand vervangen worden


Anticonceptie pleister

- Pleister 

- Geeft hormonen, 
via de huid komen ze in het bloed.

- Elke week een nieuwe pleister

- Na 3 weken geen pleister

Anticonceptiepleister

Prikpil

- 1 prik om de 10 - 12 weken

- Menstuatie kan wegblijven

- Niet gelijk weer vruchtbaar

Spiraaltje

Er zijn twee verschillende spiraaltjes

  • hormoon-spiraal

  • koper-spiraal

Hormoonspiraal

Hormoonspiraal, geeft dagelijks een beetje hormonen af.

Deze hormonen gaan de bevruchting en innesteling tegen

Koperspiraal

De zaadcellen worden beschadigd


Betrouwbaar


(5 jaar)

WAT JE NIET MOET DOEN


Voor het klaarkomen de vagina uit, zodat je buiten 

het lichaam van de vrouw klaarkomt. 


Tijdens de seks komt er altijd al wat vocht uit de 

penis, voorvocht heet dit. Daarin kunnen ook al 

zaadcellen zitten die dus de vrouw alsnog kunnen

bevruchten.

Voor het zingen de kerk uit / Coïtus interruptus

WAT JE NIET MOET DOEN


Sommige mensen rekenen uit wanneer 

ongeveer de eisprong moet zijn. In deze

vruchtbare periode van 5 dagen hebben zij

geen seks.

Je weet nooit precies wanneer de 

eisprong is, dat is per vrouw verschillend. 

Dit is dus niet zo betrouwbaar!


Periodieke onthouding

Stel nou dat er wat mis gaat tijdens de seks...


* Het condoom scheurt

* De pil vergeten

* Onveilige seks gehad

* Verkrachting

Morning afterpil


Bevat heel veel hormonen. Nemen binnen 72 uur, maar werkt het beste binnen 12 uur na de geslachtsgemeenschap. Te koop in elke drogist (kruidvat, DA, etos)


Ongewenste zwangerschap

- Morning after pil - Binnen 72 uur

- Abortuspil - 4,5 tot 7 weken

- Abortus (zuigcurettage) - 4,5 tot 13 weken

- Late abortus 13 tot 23 weken


Morning-after pil

- voorkomt innesteling

- bevat veel hormonen

- maximaal binnen 3 dagen

Welke vormen van anticonceptie beschermen ook tegen soa's?

A

Condoom

B

De pil

C

Spiraaltje

D

Vrouwencondoom

Bescherming tegen zwangerschap


- Condoom

- Pil

- Pessarium

- Spiraaltje

- Nuvaring

- Sterilisatie

Bescherming tegen soa's



- Condoom

- Vrouwencondoom

Aan de slag

  • Check: Hoe ver ben je met de weektaak?


  • Weektaak: bs. 6 opdr. 1 t/m 12 & bs. 7 opdr. 1 & 2