Herodotos
Herodotos
Wat was de bijnaam van Herodotos?
Herodotos
De vader van de geschiedschrijving
Voor Herodotos: memoriseerders
Memoriseerders onthielden de verhalen van een bepaalde stad/familie tot meer (dan drie) generaties terug
Risico: Verhalen veranderen & wie betaalt, bepaalt
Herodotos: anders dan anders
ca 484-425 vC
schreef: Historiën
Griekse woord ἱστορίη betekent: onderzoek
reiziger
andere aanpak geschiedschrijving
onderzoek door: ἀκοή, ὄψις, γνώμη
Brongebruik
vermeldt in tekst hoe hij aan zijn informatie komt
gebruikt memoriseerders als een van zijn bronnen
altijd expliciet: De Perzen zeiden dat ...., de Grieken zeiden dat ...
Dus veel aci-constructies!
Herodotos gebruikt die ook als soort disclaimer
Wat was de bijnaam van Herodotos
de grootvader van de geschiedschrijving
de vader van de geschiedschrijving
de oom van de geschiedschrijving
de neef van de geschiedschrijving
Conclusies trekken door wat je ziet doe je door
ἀκοή
γνώμη
ὄψις
ἱστορίη
Conclusies trekken door wat je van anderen hoort doe je door
ἀκοή
γνώμη
ὄψις
ἱστορίη
Conclusies trekken door wat je bedenkt doe je door
ἀκοή
γνώμη
ὄψις
ἱστορίη
Maatschappelijke context
(aanloop naar) Perzische oorlogen
godsdienst/ mythologie
το θειον
orakels en dromen
Grieken en barbaren
Pas op Atheners: jullie macht groeit, misbruik deze niet.
Een digressie is
een afwijking
een epanalepsis
een ringcompositie
een uitwijding
Verteltechnieken
epanalepsis: na een – kleine of grote – digressie wordt het hoofdverhaal weer opgepakt door woordelijke herhaling van (een deel van) het voorafgaande
kop-staartverbinding: herhaling van het hoofdwerkwoord in zin 1 als ptc in zin 2, verbindt informatieblokken
Verteltechnieken vervolg
ringcompositie: aan het begin en het eind van een episode komen (woordelijke) overeenkomsten voor waardoor de episode als één informatieblok gepresenteerd wordt
enargeia, directe rede, praesens historicum: om het verhaal levendig te houden
Het dialect van Herodotos was
Attisch
Dorisch
Ionisch
Korinthisch
"Hij werd verliefd op zijn eigen vrouw. Nadat hij verliefd was geworden, ging hij ..." is een voorbeeld van
epanalepsis
kop-staartverbinding
retrospectie
ringcompositie
"Hij reisde via Leiden. Daar blablabla. Toen hij verder reisde, ..." is een voorbeeld van
epanalepsis
kop-staartverbinding
retrospectie
ringcompositie
Thematiek
rode draad: daden Grieken en niet-Grieken & waarom conflict
veel digressies
thema’s:
vrijheid (in politiek en van oorlog)
wisselvalligheid van het lot
ὕβρις en φθόνος
bundel p.16-21
Geef uit Kroisos' leven een voorbeeld van hybris
Geef een voorbeeld uit H2 van het thema "wisselvalligheid"
Lees bundel p. 49:
Hoe hangt het verhaal over Candaules en Gyges aan de rode draad?