De opkomst van steden en handel in Europa vanaf de 11e eeuw
De opkomst van steden en handel
Onderdelen in deze les
De opkomst van steden en handel
Wat weet je al over de groei van steden in de middeleeuwen?
Leerdoel
Aan het einde van deze les kun je uitleggen hoe steden vanaf de 11e eeuw in Europa ontstonden, welke economische en sociale veranderingen hierbij een rol speelden, en hoe deze ontwikkelingen leidden tot stadsrechten en een fijnmazig stedennetwerk.
Veranderingen vanaf de 11e eeuw
Tussen 1000 en 1300 veranderden landbouwtechnieken, groeide de bevolking en bloeide handel op. Dit leidde tot de heropleving van steden.
Steden als handelscentra
Markten en handel trokken mensen en goederen aan. Stadscentra werden knooppunten van uitwisseling. Dit bevorderde verstedelijking.
Monetaire economie
Met de opkomst van handel vond herintroductie van geld plaats (monetaire economie). Dit vergemakkelijkte handel op grotere schaal.
Begrippen: Poorter en stadsrechten
Stadsrechten werden door landsheren verleend. Ze gaven steden zelfbestuur, rechtspraak en marktrechten.
Een poorter is een stedeling met burgerrechten in de stad, vaak kapitaalkrachtig of kundig.
Stadsrechten
Poorter
Stadsrechten: impact op bestuur
Stadsrechten zorgden voor meer autonomie. Steden mochten zelf wetten maken, recht spreken en belastingen heffen.
Stadsmuren en stadsuitbreiding
Steden bouwden muren voor bescherming en groeiden snel door migratie van het platteland.
Netwerken tussen steden
Handelsroutes en steden vormden netwerken die economische groei stimuleerden. Vlaanderen werd een belangrijk knooppunt.
Belangrijke periodes en jaartallen
In deze periode ontstonden veel steden. Rond 1100 kreeg Brugge haar stadsrechten.
Vanaf 1200: Stedelijke groei
Vanaf 1200 groeit het aantal steden snel, vooral in Vlaanderen en Noord-Italië.
1000-1300: Stadsopkomst
Reflectie
Hoe passen de opkomst van handel, bevolkingsgroei en stadsrechten in het grotere plaatje van de middeleeuwse samenleving?
Samenvatting: de stad als motor van verandering
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
