AARDE IN BEWEGING
1
AARDE IN BEWEGING
1
1 AARDE IN BEWEGING / WERELD / 1.1 DE AARDKORST BEWEEGT /
270 miljoen jaar geleden zaten alle werelddelen aan elkaar vast.
Pangea breekt
De stukken lang gingen langzaam uit elkaar bewegen.
Zo kwam er zee tussen de continenten te liggen.
Hoe noem je een stuk aardkorst
aardkern
continent
plaat
Aardkorst
Opbouw aarde
aardkorst
aardmantel
aardkern
Wat is een aardbeving?
Een trilling die ontstaat door een plotselinge verschuiving van de aardkorst.
Bij welke pijl ontstaat de aardbeving?
Pijl 2.
De aardbeving is het krachtigst recht erboven. Dat is het:
epicentrum.
Aardbeving
1
2
Aardkorst bestaat uit bewegende platen.
Waar vinden aardbevingen vooral plaats?
Aan de randen van platen.
Als de platen elkaar raken ontstaan er spanningen.
Er wordt druk opgebouwd en een deel van de aardkorst verschuift.
Wat is het gevolg?
een aardbeving
Waar komen aardbevingen voor?
Aardbevingen zijn er vooral als:
1 Een zeeplaat botst tegen een landplaat.
Ontstaan van aardbevingen
2 Twee platen langs elkaar schuiven.
3 Twee platen met land op elkaar botsen.
Wat gebeurd er op het plaatje?
Welke schaal geeft de kracht van de aardbeving aan?
de schaal van Richter
Schaal loopt van 1 (zwak) tot
12 (sterk).
Wat zijn de gevolgen van een aardbeving?
Gebouwen raken beschadigd of storten in.
Slachtoffers Mensen komen onder het puin.
Elektriciteitskabels en gas- en waterleidingen gaan kapot.
Branden ontstaan.
Wegen en bruggen storten in
Gevolgen van aardbevingen
Vallen in armere of in rijke landen meer slachtoffers door instortende gebouwen?
In armere landen.
Is de financiële schade groter in rijkere of in arme landen?
In rijkere landen.
Zorgt een aardbeving voor meer schade als er veel of weinig mensen wonen in een gebied?
Als er veel mensen wonen.
Gevolgen voor arm en rijk
Wat is een vulkaan?
Plaats waar magma uit de aardkorst komt.
Hoe werkt een vulkaan?
Gesteente oceaanbodem wordt mantel ingeduwd.
Gesteente smelt, magma ontstaat.
Verhit materiaal is lichter dan omgeving, wil omhoog.
Te hoge druk: uitbarsting.
Magma wordt lava en verlaat via
de krater de vulkaan.
Ontstaan van vulkanen
Waar komen vulkanen vooral voor?
Aan de randen van platen.
Waar komen vulkanen voor? (1)
1 AARDE IN BEWEGING / WERELD / 1.3 VULKANEN /
Waarom zal bij een plooiingsgebergte niet snel een vulkaan ontstaan?
De aardkorst is daar te dik.
Bij welke plaatbewegingen ontstaan vooral vulkanen?
Waar platen uit elkaar bewegen.
Waar een zeeplaat onder een landplaat duikt.
Waar komen vulkanen voor? (2)
Hoe ontstaat een vulkaan?
1 AARDE IN BEWEGING / WERELD / 1.3 VULKANEN /
Wat zijn de directe gevolgen van
een vulkaanuitbarsting?
lavastromen
giftige gassen
as
stenen
Gevolgen van een vulkaanuitbarsting
Wat zijn de positieve gevolgen van een vulkaanuitbarsting?
Bodem is vruchtbaar.
Landschap trekt toeristen.
Wat is beter te voorspellen een aardbeving of een vulkaan uitbarsting? en hoe wordt dit gedaan?
De reis van Nederland
We verdelen de wereld over 2 stukken.
Het Noordelijk half rond en het Zuidelijk halfrond.
Nederland heeft verschillende klimaten gekend. 320 miljoen jaar geleden was er een tropische klimaat. Het was toen erg warm in Nederland
Hoe noemen we de denkbeeldige middenlijn van de aarde
continenten
Noordelijk halfrond
Zuidelijk halfrond
evenaar
Hoe weten we dat Nederland er lang geleden anders uitzag?
Door:
het bestuderen van aardlagen
gevonden fossielen
Wat is een fossiel?
Afdruk of restant van een plant of dier in het gesteente.
Hoe heet de wetenschap die het ontstaan van de aarde en de samenstelling van de aardkorst bestudeert?
geologie
Een hele puzzel
Waardoor ontstaan de aardbevingen in Groningen?
Door gaswinning.
Hoe ontstaan aardbevingen in Limburg?
Door een natuurlijke oorzaak: er zit een klein scheurtje in de aardkorst.
Oorzaken aardbevingen in Nederland
Hoe ontstaan de aardbevingen in de provincie Groningen?
Door gaswinning daalt de druk in de aardgashoudende laag.
Deze laag wordt langzaam in elkaar gedrukt.
Langs breuklijnen in deze laag ontstaan drukverschillen.
Hierdoor kunnen delen plotseling verzakken.
Gevolg:
aardbevingen
Gaswinning en aardbevingen
1 AARDE IN BEWEGING / NEDERLAND / 1.5 BEWEGENDE AARDKORST IN NEDERLAND /
Welke gevolgen hebben de aard-bevingen voor de bewoners van het gaswinningsgebied?
huizen verzakken
scheuren in gebouwen
waardedaling woningen
woningen moeten gesloopt worden
mensen voelen zich onveilig
Nederland stopt met de gaswinning. Welke twee nadelen heeft dit?
Er komt een tekort aan gas.
Nederland moet gas halen uit andere landen.
Gevolgen aardgaswinning
Is het duidelijk wat je moet kennen / leren?
Vragen?