DA BOL 2
Triage
Geslachtsorgaanklachten
13-03-2026
Rectale klachten
DA BOL 2
Triage
Geslachtsorgaanklachten
13-03-2026
Rectale klachten
Lesinhoud
1. Leerdoelen
2. Introductie
3. Veelvoorkomende klachten & oorzaken
4. Alarmsignalen herkennen
5. Triagevragen bij rectaal bloedverlies
6. Urgentiebepaling
Rollenspel triagegesprek + casuïstiek
Leerdoelen
Aan het einde van deze les kun je:
Rectale klachten herkennen en de meest voorkomende oorzaken benoemen.
Triagevragen stellen die passen bij rectaal bloedverlies en andere rectale klachten.
Urgenties bepalen volgens de NHG‑TriageWijzer (U2, U3, U5).
Alarmsignalen onderscheiden van milde klachten.
Professioneel communiceren over een gevoelig onderwerp zoals bloedverlies per anum.
Advies en vangnet geven bij milde rectale klachten.
Rectale klachten; waar denk je aan?
Denk aan ziektebeelden, klachten, adviezen etc.
Sleep de klacht naar :
Mild of Mogelijk ernstig
Mild
Mogelijk ernstig
Helderrood bloed op wc‑papier
Jeuk rond anus
Pijn bij ontlasting
Teerachtige ontlasting
Plots veranderd ontlastingpatroon
Onbedoeld gewichtsverlies
Rectale klachten - wat hoor je aan de telefoon ?
Als je de ingangsklacht zo bekijkt ; met welke klachten zou iemand jou kunnen bellen?
Rectale klachten - wat hoor je aan de telefoon ?
Bloed bij ontlasting
Pijn bij defecatie
Jeuk rond anus
Incontinentie
Plotseling ander ontlastingspatroon
📌 Let op: vaak onschuldig, soms alarmsignaal!
Mogelijke oorzaken
Rectale klachten kunnen komen door verschillende oorzaken. Van mild → ernstig:
Aambeien
Anale fissuur
Infectie (bijv. gastro‑enteritis)
Obstipatie
Diverticulitis
Maligniteit
Mogelijke oorzaken - Opdracht in duo's
Jullie krijgen één ziektebeeld uit de lijst.
Werk dit kort uit op een Word document of papier:
Typische klacht
Alarmsignaal
Belangrijkste triagevraag
Na 5 minuten deelt iedereen klassikaal de gevonden informatie
minute
second
Wanneer moet je alert zijn?
Bloed bij ontlasting bij ouderen (>50 jaar)
Plotseling veranderd defecatiepatroon
Koorts, pijn, ziek gevoel
Gewichtsverlies
Nachtelijke klachten
⚠️ Deze signalen kunnen wijzen op ernstige pathologie
Rectale klachten - alarmsignalen
Jullie krijgen zometeen een sleepvraag te zien. Hier staan 8 vragen die je zou kunnen stellen tijdens je triagegesprek.
Het is aan jullie de 4 meest relevante vragen te kiezen.
Deze sleep je naar "Goede vragen". De minder relevante vragen laat je staan.
Rectale klachten - triagevragen
Goede vraag
Heeft u stress op dit moment?
Wat heeft u gisteren gegeten?
Hoeveel bloedverlies ziet u?
Heeft u huisdieren?
Bent u duizelig of heeft u het gevoel flauw te vallen?
Hoeveel wc papier gebruikt u?
Heeft u pijn? Pijnscore?
Wat is de kleur van de ontlasting?
Welke urgentie?
Hevig rectaal bloedverlies
Welke urgentie?
Melaena
Welke urgentie?
Rectaal bloedverlies bij kind
Snelle ronde mini casuïstiek
Man 72 jaar, plakkerige teerachtige ontlasting, geen pijn - Urgentie?
Snelle ronde mini casuïstiek
Kind 4 jaar, bloed bij ontlasting - Urgentie?
Snelle ronde mini casuïstiek
Vrouw 30 jaar, helder bloed op papier, harde ontlasting- Urgentie?
Aambeien - wat moet je weten?
Aambeien is een klacht die veel voorkomt.
Als doktersassistent kun je hierin goed adviseren.
Maak in duo's een advieskaartje voor een patiënt die belt met aambeien.
Zet hierop :
Wat zijn aambeien?
Typische klachten
Adviezen
Wanneer moet iemand terugbellen? (vangnet)
IIk kies 2 duo's die hun kaartje klassikaal voorlezen
minute
second
Aambeien - wat moet je weten?
🔍 Wat zijn aambeien?
Vaatkussentjes aan de binnenkant van de darm, vlak bij de anus
Kunnen opzwellen en klachten geven zoals:
Jeuk
Helderrood bloedverlies
Pijn bij of na ontlasting
🧾 Oorzaken
Vaak door hard persen bij obstipatie
Verergeren door harde ontlasting, weinig vezels, weinig beweging
✅ Adviezen
Drink dagelijks 1,5–2 liter water
Eet vezelrijk (groente, fruit, volkorenproducten)
Beweeg elke dag
Vermijd persen op het toilet
☎️ Wanneer huisarts bellen?
Bij veel pijn
Als klachten aanhouden ondanks leefstijladvies
Bij twijfel over oorzaak van bloedverlies
In welke situatie maak je je het meest zorgen bij rectaal bloedverlies?
Jeuk rond de anus
Bloedverlies bij een 25-jarige vrouw na pittig eten
Donkerrood bloed vermengd met ontlasting bij een 70-jarige
Aarsmaden
Wat is een passende vraag bij triage van bloedverlies?
“Heeft u vaker last van jeuk?”
“Hoeveel bloedverlies ziet u? Bijvoorbeeld druppels, straaltje of kopje vol?”
“Heeft u trek in eten?”
“Heeft u ooit een darmonderzoek gehad?”
Vraag lorem ipsum
Quizvraag
Antwoord 1
Antwoord 2
Oefencasus - Noor
Patiënt: Noor, 31 jaar Contactreden: Belt naar de praktijk vanwege bloedverlies bij de ontlasting.
Situatie:
Noor vertelt dat ze gisteren en vandaag een beetje helderrood bloed op het wc‑papier zag na de ontlasting. Ze heeft geen buikpijn, geen koorts, en voelt zich verder goed.
Ze geeft aan dat ze de laatste week druk op het werk had en daardoor onregelmatig heeft gegeten. Haar ontlasting was de afgelopen dagen hard, en ze moest meer persen dan normaal.
Geen eerdere episodes van bloedverlies. Geen medicatiegebruik. Geen diarree, geen misselijkheid. Geen familiegeschiedenis van darmziekten.
Bespreek met je buurvrouw :
Welke urgentie hoort hierbij volgens de NHG‑TriageWijzer?
Wat is een passende uitleg voor de patiënt?
Welk advies + vangnet geef je?
minute
second
Oefencasus Dhr van Loon 74 jaar
Situatie: Dhr. Van Loon vertelt dat hij plots veel helderrood bloed verloor tijdens de ontlasting. Hij zegt dat het “in het toilet drupte” en dat hij bleek en licht in het hoofd werd. Hij voelt zich zweterig en moet even gaan zitten tijdens het telefoongesprek. Heeft geen buikpijn. Ontlasting is zwarter dan anders.
Bespreek met je buurvrouw :
Welke urgentie hoort hierbij volgens de NHG‑TriageWijzer?
Wat is een passende uitleg voor de patiënt?
Welk advies + vangnet geef je?
Opdracht - advies geven
Jullie gaan samen een kort adviesgesprek voorbereiden over een rectale klacht.
Stap 1 – Kies één klacht
Pijn bij de ontlasting
Jeuk rond de anus
Obstipatie
Stap 2 – Zoek adviezen op Thuisarts.nl
Stap 3 – Schrijf een mini‑adviesgesprek (max. 6 zinnen)
Jullie tekst bevat:
Een korte samenvatting van de klacht
Drie adviezen in eigen woorden
Eén vangnetzin
Een vriendelijke afsluiting
Stap 4 Oefen het gesprek (2 minuten per duo)
Bedankt
voor jullie aandacht!
Indien nog tijd ; oefenen met gesprekjes voeren!