Mensenrechtendilemma
Mensenrechten in Nederland
Mensenrechtendilemma
Mensenrechten in Nederland
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat leerde ik de vorige les?
Strafbaar gedrag: overtreding en misdrijf
Repressie en preventie
Terugblik vorige les
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het verschil tussen een overtreding en een misdrijf?
Wat is het verschil tussen een overtreding en een misdrijf?
Deze slide heeft geen instructies
Preventie
Maatregelen om criminaliteit te voorkomen.
Deze slide heeft geen instructies
Repressie
Het hard bestraffen van criminaliteit in de vorm van gevaningsstraf, taakstraf of hoge boete.
Deze slide heeft geen instructies
Wat leer ik deze les?
De vier kenmerken van een rechtsstaat
Het verloop van een strafzaak
De betekenis van onschuldpresumptie
Het verschil tussen een strafzaak en een rechtzaak
Ik leer...
Deze slide heeft geen instructies
Rechtsstaat
Een staat waarin recht wordt gesproken volgens wetten die van te voren zijn bepaald
Deze slide heeft geen instructies
De overheid staat boven de wet en hoeft zich niet aan alle regels te houden
De overheid staat boven de wet en hoeft zich niet aan alle regels te houden.
Waar
Niet waar
Deze stelling is onjuist, omdat wetten natuurlijk ook voor de overheid gelden.
Ezelsbrug: 'recht' 'staat'.
'Recht' staat voor 'staat': in Nederland gaat recht ook voor de staat.
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken rechtsstaat
Grondrechten
Machtenscheiding
Legaliteitsbeginsel
Onafhankelijke rechtsspraak
Deze slide heeft geen instructies
Grondrechten
In de grondwet staan grondrechten van burgers. Waaronder vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst en het gelijkheidsbeginsel.
Uitleggen dat het gelijkheidsbeginsel (artikel 1) inhoudt dat iedereen gelijk is voor de wet.
* koppeling maken met Floyd
Gelijkheidsbeginsel
Iedereen is gelijk voor de wet.
Ook agenten...
Uitleggen dat het gelijkheidsbeginsel (artikel 1) inhoudt dat iedereen gelijk is voor de wet.
Ook agenten moeten zich aan de wet houden en kunnen opgepakt worden en aangeklaagd worden voor doodslag.
Machtenscheiding
Er zijn verschillende actoren met macht
Uitvoerend
(regering)
Wetgevend
(Parlement)
Rechtsprekend
(Rechters)
Ook wel: Trias Politica. Er zijn verschillende actoren met macht, zodat de overheid haar macht niet kan misbruiken.
Strafzaak
Een onderzoek waarin de rechter beoordeelt of iemand schuldig is.
Deze slide heeft geen instructies
Strafzaak
Een strafzaak begint met een opening.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Op welk recht wordt de verdachte gewezen?
Op welk recht wordt de verdachte gewezen?
Zwijgrecht
Aanklacht en ondervraging
Aanklacht: de officier van justitie leest voor van welk misdrijf de verdachte wordt beschuldigd.
Ondervraging: de rechter, de officier van justitie en de advocaat stellen vragen aan de verdachte.
Deze slide heeft geen instructies
Legaliteitsbeginsel
Je bent alleen strafbaar als je wetsregels overtreedt.
Je bent alleen strafbaar als je wetsregels overtreedt. Daarom moeten wetten met de tijd mee gaan en aangepast worden. Als iets niet in de wet staat, ben je niet strafbaar
Verklaring
Het slachtoffer legt uit wat er gebeurd is.
Deze slide heeft geen instructies
Requisitoir
De officier van justitie legt uit waarom de verdachte schuldig is en eist een straf.
Deze slide heeft geen instructies
Pleidooi
De advocaat van de verdachte vertelt waarom de verdachte geen of minder straf verdient.
Deze slide heeft geen instructies
Onschuldpresumtie
Je bent onschuldig tot het tegendeel bewezen is.
In Nederland hoef je niet te bewijzen dat je onschuldig bent. Dit betekent dat je onschuldig bent totdat de rechter bewijst dat je schuldig bent.
Hoe herken je de onschuldpresumptie in het pleidooi?
Hoe herken je de onschuldpresumptie in het pleidooi?
De advocaat wijst de rechter erop dat er onvoldoende bewijs is voor mishandeling, omdat de vrouw nooit een arts heeft bezocht. Vanwege onvoldoende bewijs, kan de verdachte volgens de advocaat niet schuldig worden bevonden voor dit feit. Voor overige feiten is echter wel bewijs en daarvoor wordt hij wel schuldig bevonden.
Laatste woord en vonnis
De verdachte mag als laatst nog iets zeggen in het proces.
Vonnis: de rechter bepaalt of de verdachte schuldig is en welke straf hij krijgt.
Deze slide heeft geen instructies
Wat vind jij van de straf die meneer heeft gekregen?
Wat vind jij van de straf die meneer heeft gekregen?
Deze slide heeft geen instructies
Samenvattend: strafzaak
Opening
Aanklacht
Ondervraging
Verklaring
Requisitoir
Pleidooi
Laatste woord
Vonnis
Uitleg bij de verschillende stappen:
Opening: de rechter opent de zaak en vraagt om de persoonsgegevens van de verdachte.
Aanklacht: de officier van justitie leest voor van welk misdrijf de verdachte wordt beschuldigd.
Ondervraging: de rechter, de officier van justitie en de advocaat stellen vragen aan de verdachte.
Verklaring: het slachtoffer geeft een verklaring aan de rechtbank over zijn aanklacht.
Requisitoir: de officier van justitie legt uit waarom de verdachte schuldig is en eist een straf.
Pleidooi: de advocaat van de verdachte vertelt waarom de verdachte geen of minder straf verdient.
Laatste woord: de verdachte mag als laatst nog iets zeggen in het proces.
Vonnis: de rechter bepaalt of de verdachte schuldig is en welke straf hij krijgt: gevangenisstraf, boete of taakstraf
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is het belangrijk dat wetten voortdurend worden aangepast?
Waarom is het belangrijk dat wetten voortdurend worden aangepast?
Mensen zijn alleen strafbaar voor datgene wat in de wet staat. Onze samenleving verandert en mede door technologische ontwikkelingen kunnen mensen op nieuwe manieren schade aan anderen toebrengen. Het is belangrijk dat de wetten aangepast worden op deze ontwikkelingen, omdat mensen anders niet gestraft kunnen worden.
Onafhankelijke rechtsspraak
Onafhankelijke en onpartijdige rechters.
Rechters zijn onpartijdig en onafhankelijk om een eerlijk besluit te kunnen nemen. Een rechter spreekt recht op basis van geldende wetgeving.
Mogen rechters zelf hun straffen bedenken? Leg uit.
Mogen rechters zelf hun straffen bedenken? Leg uit.
Nee, dit heeft te maken met onpartijdigheid en onafhankelijkheid van rechters en het legaliteitsbeginsel. Een verdachte is alleen strafbaar voor datgene wat in de wet staat. Een rechter baseert zijn uitspraak op de wet.
Volgens de Trias Politica heeft één iemand de macht.
Volgens de Trias Politica heeft één iemand de macht.
Waar
Niet waar
Pagina 169 (conceptboek)
Het legaliteitsbeginsel betekent dat je strafbaar bent als je iets met opzet hebt gedaan.
Het legaliteitsbeginsel betekent dat je strafbaar bent als je iets met opzet hebt gedaan.
Waar
Niet waar
Pagina 169 (conceptboek)
Hoger beroep
De zaak wordt nog een keer bekeken door een andere rechter.
Wanneer je het oneens bent met de uitspraak van de rechter, kan je naar een andere rechter stappen die nog een keer naar de zaak kijkt.
Rechtzaak
Als twee actoren niet uit een meningsverschil komen, kunnen ze naar de rechter gaan om die te laten oordelen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het verschil tussen een strafzaak en een rechtszaak?
Bij een strafzaak wordt een verdachte beschuldigd van een overtreding of misdrijf en daarvoor wordt bepaald welke straf hij krijgt opgelegd. Bij een rechtszaak is er sprake van een meningsverschil tussen twee partijen en treedt de rechter op als mediator. Hij beslist uiteindelijk wie gelijk krijgt in de zaak en welke vervolgstappen er genomen moeten worden (bijv. schadevergoeding).