Leesvaardigheid
Tekstverbanden
Donderdag 6 oktober 2022
Leesvaardigheid
Tekstverbanden
Donderdag 6 oktober 2022
Lesdoelen
1. Je kan tekstverbanden herkennen aan de hand van signaalwoorden.
2. Je kan concluderende-, redengevende en oorzakelijke verbanden in een tekst herkennen.
Beantwoord individueel de drie onderstaande vragen:
1. Wat wordt bedoeld met een tekstverband?
2. Waarom gebruik je tekstverbanden?
3. Hoe herken je tekstverbanden?
Wat leer je vandaag?
Op welke manier kan een schrijver van een tekst 1 geheel maken?
Waar moet je als lezer in de tekst dan op letten?
Signaalwoorden bij tegenstellend verband
Signaalwoorden:
maar, toch, terwijl, ook al, hoewel, ofschoon, daar staat tegenover, niettemin, echter, daarentegen, integendeel, in tegenstelling tot, enerzijds … anderzijds, desondanks, alleen, hoewel
Signaalwoorden bij tegenstellend verband
Welk signaal geeft het af?
Je geeft een tegenstelling aan.
Voorbeeld:
Vorig jaar scoorde Timo bijna nooit, maar nu maakt hij elke wedstrijd een doelpunt.
Chronologisch / Tijdaangevend verband
Chronologisch verband wordt ook soms Tijdaangevend verband genoemd. Ze zijn hetzelfde.
Welke signaalwoorden ken je nog uit dit verband?
Chronologisch verband
Signaalwoorden bij chronologisch verband
Signaalwoorden:
nu, nadat, toen, eerst, later, daarna, intussen, dadelijk, straks, daarnet, vroeger, tegenwoordig, destijds
Signaalwoorden bij chronologisch verband
Welk signaal geeft het af?
Je geeft aan hoe iets is ten opzichte van vroeger of in de toekomst.
Voorbeeld:
Vroeger is de aarde een tijdje een ijsplaneet geweest.
Opsommend verband
Welke signaalwoorden ken je nog uit dit verband?
Opsommend verband
Signaalwoorden bij opsommend verband
Signaalwoorden:
en, ook, nog, bovendien, verder, daarnaast, tevens, zowel… als, ten eerste, ten tweede, allereerst, ten slotte, maar ook
Signaalwoorden bij opsommend verband
Welk signaal geeft het af?
Je geeft een opsomming: je noemt verschillende dingen achter elkaar op.
Voorbeeld:
Mourat houdt van voetbal en games. Ook gaat hij graag uit.
Tegenstellend verband
Welke signaalwoorden ken je nog uit dit verband?
Tegenstellend verband
Signaalwoorden bij tegenstellend verband
Signaalwoorden:
maar, toch, terwijl, ook al, hoewel, ofschoon, daar staat tegenover, niettemin, echter, daarentegen, integendeel, in tegenstelling tot, enerzijds … anderzijds, desondanks, alleen, hoewel
Signaalwoorden bij tegenstellend verband
Welk signaal geeft het af?
Je geeft een tegenstelling aan.
Voorbeeld:
Vorig jaar scoorde Timo bijna nooit, maar nu maakt hij elke wedstrijd een doelpunt.
Signaalwoorden bij tegenstellend verband
Welk signaal geeft het af?
Je geeft een tegenstelling aan.
Voorbeeld:
Vorig jaar scoorde Timo bijna nooit, maar nu maakt hij elke wedstrijd een doelpunt.
Toelichtend verband / uitleg
Toelichtend verband wordt ook soms uitleggend verband genoemd (uitleg). Ze zijn hetzelfde.
Welke signaalwoorden ken je nog uit dit verband?
Toelichtend verband
Signaalwoorden bij toelichtend verband
Signaalwoorden:
bijvoorbeeld, zo, met name, denk aan, zoals, met andere woorden, dat wil zeggen, als voorbeeld, een voorbeeld
Signaalwoorden bij toelichtend verband
Welk signaal geeft het af?
Je doet een uitspraak en geeft een of meer voorbeelden.
Voorbeeld:
Bij daglicht hebben dingen kleur, bijvoorbeeld gras dat groen is.
Concluderend, redengevend en oorzakelijk
Tekst
Concluderend
Je geeft een conclusie.
(Let op! Een conclusie is niet hetzelfde als een samenvatting.)
Voorbeeld:
Ik ben altijd heel zuinig omgegaan met mijn fiets, dus hij ziet er nog heel goed uit.
Redengevend
Je geeft een reden van of voor iets, of voor je mening.
(Let op! Een reden is niet hetzelfde als een oorzaak. Een reden wordt door menselijke wil beïnvloed.)
Voorbeeld:
Kiki heeft geen zin om naar het festival te gaan, want ze vindt het programma niet goed.
Oorzakelijk verband
Je noemt een oorzaak en/of een gevolg van iets.
(Let op! Iets wat buiten jou om gebeurt en waar jij dus geen invloed op hebt, heeft een oorzaak en gevolg. Een oorzaak is niet hetzelfde als een reden.)
Voorbeeld:
Door de hevige onweersbui zijn er bomen omgevallen. Sommige kwamen op de daken van huizen terecht, waardoor bewoners veel kosten hebben.
Mijn broertje eet graag pannenkoeken, pizza's en hamburgers. Tekstverband?
middel/doel
tegenstelling
voorwaarde
opsomming
Welk signaalwoord hoort bij het tekstverband tijdsvolgorde?
ten eerste
toen
al met al
om te beginnen
Welk signaalwoord hoort NIET bij het tekstverband vergelijking?
zoals
zowel ..als
evenals
net als
Welk signaalwoord hoort bij het tekstverband redengevend?
immers
dus
mits
waarmee
Welk tekstverband gebruik je om dingen achterelkaar op te noemen?
concluderend tekstverband
uitleggend tekstverband
opsommend tekstverband
tijdsvolgorde
Hij is even groot als ik. tekstverband?
signaalwoord: als tekstverband: uitleggend
signaalwoord: als tekstverband: vergelijking
signaalwoord: als tekstverband: doel - middel
signaalwoord: als tekstverband: samenvattend
Omdat het glad is, ga ik lopend naar school. Tekstverband?
doel-middel
tegenstelling
voorwaardelijk
redengevend
WORKSHOPSESSIE
Maak alle opdrachten uit hoofdstuk 2, paragraaf lezen.