Hoofdstuk 3! BOA: bevoegdheid en regels

BOA: bevoegdheid en regels

1 / 38
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBeveiligingMBOStudiejaar 3

In deze les zitten 38 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

BOA: bevoegdheid en regels

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoel

Ik kan uitleggen wie als BOA kan worden aangewezen, welke bevoegdheden en regels daarbij horen, en hoe een BOA zorgvuldig samenwerkt en omgaat met persoonsgegevens.

Deze slide heeft geen instructies

Wie is opsporingsambtenaar?

  • Een opsporingsambtenaar is iemand die met de opsporing van strafbare feiten is belast.

  • De wet spreekt over personen; het hoeven dus niet altijd gewone ambtenaren te zijn.

  • Belangrijk is steeds: voor welke strafbare feiten iemand bevoegd is.

  • Vooral bij de BOA is die bevoegdheid meestal beperkt tot een deel van de strafwetgeving.

Leg nadruk op het verschil tussen 'opsporingsambtenaar' als verzamelbegrip en BOA als specifieke soort opsporingsambtenaar.

Twee soorten opsporingsambtenaren

  • Algemeen opsporingsambtenaar: bevoegd op grond van art. 141 Sv.

  • In beginsel bevoegd voor alle strafbare feiten.

  • BOA: bevoegd op grond van art. 142 Sv.

  • De BOA mag alleen optreden voor de feiten waarvoor hij is aangewezen.

Noem als kernonderscheid: AOA beperkt niet in soort feiten, BOA wel. Dat is een exameneis.

Verschil Algemeen Opsporingsambtenaar en BOA

Algemeen opsporingsambtenaar

  • opsporing van alle strafbare feiten

  • wel vaak een eigen werkgebied, maar bevoegd in heel Nederland


BOA

  • opsporing van aangewezen strafbare feiten

  • landelijke opsporingsbevoegdheid, maar optreden binnen het gebied van aanstelling

Benadruk dat bij de BOA zowel een beperking in feiten als soms in gebied geldt. Dat levert vaak verwarring op.

Wat is het belangrijkste verschil tussen OA en BOA?

A

BOA: aangewezen feiten

B

OA: eigen domeinlijst

C

BOA: alle strafbare feiten

D

OA: gebied van aanstelling

Toets het kernonderscheid uit de exameneisen: de AOA is in beginsel bevoegd voor alle strafbare feiten; de BOA alleen voor aangewezen feiten.

Vul de kernbegrippen in

Een algemeen opsporingsambtenaar is in beginsel bevoegd voor alle strafbare feiten. Een BOA mag alleen optreden voor aangewezen feiten. Die werkt bovendien binnen het gebied van aanstelling waarin hij is geplaatst.

algemeen opsporingsambtenaar
BOA
gebied van aanstelling
domeinlijst
ambtseed
toezichthouder

De drie blanks dwingen de kerntermen uit slides 2-4 af.

Wie kan als BOA worden aangewezen?

Iemand kan BOA worden als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan:

  • er moet een titel of rechtsgrond zijn

  • de opsporingsbevoegdheid moet noodzakelijk zijn

  • de persoon moet bekwaam en betrouwbaar zijn

  • de persoon moet worden beëdigd

Laat zien dat 'wie kan BOA zijn' niet gaat over beroepstitel alleen, maar over formele aanwijzing plus voorwaarden.

Titel: de rechtsgrond

Een titel om als BOA te worden aangewezen kan ontstaan via:

  • een individuele akte van opsporingsbevoegdheid

  • een categoriale aanwijzing voor een groep personen

  • een wettelijk voorschrift dat iemand als opsporingsambtenaar aanwijst

Gebruik hier het woord 'titel' consequent als rechtsgrond; dat begrip komt terug bij vervallen van de bevoegdheid.

Akte van opsporingsbevoegdheid en beëdiging

  • De akte van opsporingsbevoegdheid geeft de titel of aanwijzing.

  • De akte van beëdiging laat zien dat iemand beëdigd is als BOA.

  • Op de akte van beëdiging kunnen ook extra politiebevoegdheden staan aangetekend.

Maak expliciet onderscheid tussen aanwijzing/bevoegdheid en beëdiging. Studenten halen deze twee begrippen vaak door elkaar.

Noodzaakcriterium

Opsporingsbevoegdheid wordt alleen verleend als die nodig is voor de functie:


  • de bevoegdheid moet noodzakelijk zijn voor het werk

  • een beroep op de politie moet bezwaarlijk, niet mogelijk of niet wenselijk zijn

  • hetzelfde criterium speelt ook bij politiebevoegdheden en geweldsmiddelen

Deze slide heeft geen instructies

Bekwaam, betrouwbaar, beëdigd

Bekwaam: basisbekwaamheid aantonen, bijvoorbeeld met het BOA-getuigschrift of erkend diploma.


Betrouwbaar: toetsing door de minister, onder meer via de VOG en andere informatie.


Beëdigd: pas na een positieve beoordeling volgt beëdiging als BOA.

Noem dat verlenging steeds samenhangt met blijvende bekwaamheid en betrouwbaarheid.

Eed en belofte

Bij beëdiging legt de kandidaat BOA af:

  • de zuiveringseed of zuiveringsbelofte

  • de ambtseed of ambtsbelofte


Van de beëdiging wordt proces-verbaal opgemaakt. Dat is het formele bewijs dat de BOA beëdigd is.

Leg kort uit: zuiveringseed ziet op eerlijk verkrijgen van de functie; ambtseed op correct vervullen van het ambt.

Wat geeft de akte van opsporingsbevoegdheid aan?

A

De jaarlijkse toetsing

B

De titel of aanwijzing

C

De zuiveringseed

D

De VOG-beoordeling

Veel studenten halen akte van opsporingsbevoegdheid en akte van beëdiging door elkaar.

Vul de voorwaarden aan

Om BOA te worden is een titel nodig. Daarnaast moet de opsporingsbevoegdheid noodzakelijk zijn voor de functie. Pas na een positieve beoordeling op bekwaamheid en betrouwbaarheid volgt de beëdiging als BOA.

titel
noodzakelijk
beëdiging
domein
regie
klacht

Laat studenten de keten reconstrueren: rechtsgrond, noodzaak, toetsing, beëdiging.

Welke bevoegdheden heeft een BOA?

Als een BOA bevoegd is voor een strafbaar feit, heeft hij in beginsel dezelfde opsporingsbevoegdheden als andere opsporingsambtenaren, zoals:

  • staande houden

  • aanhouden

  • in beslag nemen

  • plaatsen betreden

  • onderzoek aan kleding

Corrigeer het misverstand dat een BOA maar 'een paar bevoegdheden' zou hebben. De beperking zit vooral in de feiten, niet in het soort bevoegdheid.

De beperking zit in de feiten

  • De BOA is alleen bevoegd voor de strafbare feiten waarvoor hij is aangewezen.

  • Die feiten volgen via het domein en de domeinlijst.

  • Daarnaast moeten de feiten ook aan de functie gerelateerd zijn.

Deze slide heeft geen instructies

Domeinen en domeinlijsten

De BOA is ingedeeld in één van de zes domeinen:

  • domein 1: openbare ruimte

  • domein 2: milieu, welzijn en infrastructuur

  • domein 3: onderwijs

  • domein 4: openbaar vervoer

  • domein 5: werk, inkomen en zorg

  • domein 6: generieke opsporing

Vertel erbij dat de concrete strafbare feiten per domein staan in de Regeling Domeinlijsten BOA.

Grondgebied en optreden

  • De BOA heeft landelijke opsporingsbevoegdheid.

  • In de praktijk treedt hij op binnen zijn gebied van aanstelling.

  • Buiten dat gebied is optreden alleen mogelijk als daar een geldige basis voor is, bijvoorbeeld via schriftelijke samenwerking.

Verbind dit met de exameneis over samenwerking met de politie en praktische organisatie.

Extra bevoegdheden: nee, tenzij

Politiebevoegdheden uit art. 7 Politiewet 2012 krijgt een BOA niet automatisch.

Mogelijke extra bevoegdheden zijn:

  • geweldsbevoegdheid

  • veiligheidsfouillering

  • vervoersfouillering


Als ze zijn toegekend, staan ze aangetekend op de akte van beëdiging.

Noem ook dat eventuele geweldsmiddelen op de akte worden vermeld.

Behoud van bevoegdheid

  • De BOA-bevoegdheid geldt steeds voor vijf jaar.

  • Verlenging kan alleen als opnieuw aan de bekwaamheidseisen is voldaan.

  • Voor politiebevoegdheden geldt bovendien een jaarlijkse verplichte toetsing (RTGB).

Deze slide heeft geen instructies

Bevoegd, maar onder voorwaarden

Een BOA heeft in beginsel dezelfde opsporingsbevoegdheden als andere opsporingsambtenaren, maar alleen voor feiten uit zijn domeinlijst en binnen het gebied van aanstelling. Extra politiebevoegdheden zijn er alleen als ze op de akte van beëdiging staan.

opsporingsbevoegdheden
domeinlijst
gebied van aanstelling
ambtsbelofte
driehoek
toezicht

Verbindt slides 11-16: soort bevoegdheid, feitelijke begrenzing en territoriale begrenzing.

Besluit BOA en functioneren

  • Nadere regels voor BOA's staan in het Besluit BOA.

  • De BOA beperkt zijn optreden tot wat nodig is voor zijn functie.

  • Hij onthoudt zich van optreden waarvoor hij niet bevoegd is.

Benadruk dat het Besluit BOA een algemene maatregel van bestuur is op grond van art. 142 Sv.

Gedragsregels voor de BOA

De BOA:

  • toont desgevraagd direct zijn legitimatiebewijs

  • volgt onderricht en aangewezen bijeenkomsten

  • volgt aanwijzingen van toezichthouder en direct toezichthouder op

  • verstrekt gevraagde inlichtingen

  • meldt wijzigingen in standplaats, functie of werkgever direct

Noem dat het niet tonen van legitimatie zonder goede reden onrechtmatig is en gevolgen kan hebben voor de bewijskracht van het proces-verbaal.

Samenwerking met de politie

  • Wettelijk geldt een samenwerkingsplicht met de politie.

  • Artikel 10 Politiewet 2012 verplicht de BOA om samen te werken.

  • Praktisch gebeurt dit via afstemming, informatie-uitwisseling en afspraken over inzet.

Houd onderscheid vast tussen wettelijke basis en praktische organisatie; dat zijn aparte exameneisen.

Praktische organisatie domein 1

Voor BOA's in domein 1 gelden als uitgangspunt:

  • de politie voert de operationele regie

  • de driehoek bepaalt prioriteiten

  • er is wederzijdse informatie-uitwisseling

  • handhaving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid

Noem bij driehoek: officier van justitie, burgemeester en politiechef.

Toezicht op de BOA

  • De minister van Justitie en Veiligheid is belast met het toezicht.

  • De hoofdofficier van justitie is toezichthouder.

  • De korpschef is direct toezichthouder.

  • Bij sommige diensten vervult het hoofd van een landelijke inspectiedienst of de commandant van de KMar die directe toezichtrol.

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer eindigt de bevoegdheid?

Beëindiging door de minister

  • op aanvraag van werkgever of BOA

  • bij misbruik van bevoegdheden

  • bij het niet opvolgen van aanwijzingen

  • bij strijd met Besluit BOA of Ambtsinstructie


Vervallen

  • bij vervallen of wijzigen van de titel

  • bij gebrek aan bekwaamheid of betrouwbaarheid

  • bij einde dienstverband of vervallen van de noodzaak

Maak onderscheid tussen beëindigen (besluit van minister) en vervallen (rechtsgevolg door veranderde omstandigheden).

Waar staan nadere regels voor het functioneren van de BOA?

A

In de Wpg

B

In het Besluit BOA

C

In de Wjsg

D

In de domeinlijst

Exameneis: weten dat nadere regels staan in het Besluit BOA.

Vul de samenwerkings- en toezichttermen in

De BOA heeft een wettelijke samenwerkingsplicht met de politie. De hoofdofficier van justitie is toezichthouder en de korpschef is direct toezichthouder. De minister kan de bevoegdheid beëindigen of laten vervallen onder bepaalde voorwaarden.

samenwerkingsplicht
toezichthouder
direct toezichthouder
verwerkingsverantwoordelijke
domeinhouder
werkgever

Brengt wettelijke samenwerking, toezichtstructuur en bevoegdheidsbeëindiging samen.

Persoonsgegevens: welk regime?

  • AVG: bij verwerking van persoonsgegevens binnen de toezichthoudende taak.

  • Wpg: bij verwerking van persoonsgegevens binnen de opsporingstaak.

  • Wjsg: bij verwerking door OM en rechterlijke macht van justitiële en strafvorderlijke gegevens.

  • Een persoonsgegeven is alle informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon.

Benadruk dat een BOA vaak ook toezichthouder is en daardoor met meerdere regimes te maken heeft.

Verwerken en verstrekken

  • Verwerken is breed: verzamelen, vastleggen, opslaan, raadplegen, gebruiken en verstrekken.

  • Politiegegevens mogen aan de BOA ter beschikking worden gesteld als die nodig zijn voor zijn opsporingsonderzoek.

  • De werkgever van de BOA is de verwerkingsverantwoordelijke onder de Wpg.

Noem dat weigering door de politie alleen kan in een bijzonder geval of als verstrekking een goede uitvoering van de politietaak zou schaden.

Welke wet geldt bij persoonsgegevens in de opsporingstaak?

A

AVG

B

Wjsg

C

Wpg

D

Awb

AVG hoort bij toezichtstaak; Wpg bij opsporingstaak; Wjsg bij OM en rechterlijke macht.

Kies het juiste wettelijke regime

Bij de toezichthoudende taak geldt de AVG. Bij de opsporingstaak geldt de Wpg. De werkgever van de BOA is onder de Wpg de verwerkingsverantwoordelijke.

AVG
Wpg
verwerkingsverantwoordelijke
Wjsg
korpschef
ambtsinstructie

Toetst de exameneis over bescherming en verwerking van persoonsgegevens.

Welk onderdeel vond jij het lastigst vandaag?

Deze slide heeft geen instructies

Welke werkvorm hielp jou het meest bij begrijpen?

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

Algemeen opsporingsambtenaar - Opsporingsambtenaar op grond van artikel 141 Sv, in beginsel bevoegd voor alle strafbare feiten.

BOA - Buitengewoon opsporingsambtenaar op grond van artikel 142 Sv, bevoegd voor aangewezen strafbare feiten.

Akte van opsporingsbevoegdheid - Document of aanwijzing waaruit de titel of rechtsgrond voor opsporingsbevoegdheid blijkt.

Akte van beëdiging - Bewijs dat iemand als BOA is beëdigd; extra politiebevoegdheden kunnen erop staan.

Noodzaakcriterium - Voorwaarde dat opsporingsbevoegdheid nodig moet zijn voor de functie.

Domeinlijst - Overzicht van strafbare feiten waarvoor een BOA binnen zijn domein bevoegd is.

Besluit BOA - Algemene maatregel van bestuur met nadere regels voor BOA's.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

Ambtseed / ambtsbelofte - Eed of belofte over het correct vervullen van het ambt.

Zuiveringseed / zuiveringsbelofte - Eed of belofte dat de functie op zuivere wijze is verkregen.

Toezichthouder - Hoofdofficier van justitie die toezicht houdt op BOA's namens de minister.

Direct toezichthouder - Meestal de korpschef; geeft direct toezicht en aanwijzingen.

AVG - Regels voor verwerking van persoonsgegevens binnen de toezichthoudende taak.

Wpg - Regels voor verwerking van politiegegevens binnen de opsporingstaak.

Wjsg - Regels voor justitiële en strafvorderlijke gegevens bij OM en rechterlijke macht.

Deze slide heeft geen instructies