1.2 Onvrede in de Nederlanden
A
B
C
Streven naar centraal bestuur
Spaanse koning Karel V regeerde over de Nederlanden. (Duitse rijk, Spanje, stukje van Italië en koloniën)
De Nederlanden bestond uit 17 gewesten.
- Eigen regels en wetten
- Eigen munt
- Eigen bestuurders.
- Eigen identiteit
Spaanse keizer had hierdoor weinig invloed en gezag.
Situatie: De Nederlanden / rijk van Keizer Karel V
Centraal bestuur van Karel V
Karel V voerde een centraal bestuur in: dezelfde regels, dezelfde belastingen; Spaanse ambtenaren.
1555: Filips II volgt vader op.
1559: verhuisd naar Madrid --> Aanstelling van een landvoogd(es): plaatsvervanger van de koning.
Gewestelijke stadhouder: o.a. Willem van Oranje (Holland, Utrecht en Zeeland)
Filips II
Margaretha van Parma
Willem van Oranje
Bestuur in Nederland
Landvoogdes Margaretha van Parma 'heerste' over Nederland.
In naam van broer Koning Filips II
Een soort provincie in de Nederlanden, met eigen wetten, munten en bestuurders.
landvoogd
stadhouder (in de Spaanse tijd)
gewest
smeekschrift
Plaatsvervanger van de koning in een gewest.
landvoogd
stadhouder (in de Spaanse tijd)
gewest
smeekschrift
Persoon die uit naam van de Spaanse koning de Nederlanden bestuurt.
landvoogd
stadhouder (in de Spaanse tijd)
gewest
smeekschrift
Willem van Oranje
Karel V
Filips II
Willem van Oranje
Karel V
Filips II
Willem van Oranje
Karel V
Filips II
Aan de slag
§1.2 zie jaarplanner in Teams
Werk de leerdoelen uit in je schrift
minute
second
B
C
Verzet tegen de Spaanse koning
Veel mensen in de Nederlanden waren ontevreden over de Spaanse koning. Daar hadden ze drie redenen voor:
Bestuurders van de gewesten hadden minder invloed en wilden geen centraal bestuur.
Nieuwe belastingen kostte de bevolking veel meer geld.
Katholieke Filips II ging over tot bloedige vervolging van protestanten in de Nederlanden.
Verzet tegen de Spaanse koning
Stadhouder Willem van Oranje en andere edelen dienden in 1566 bij de Spaanse landvoogdes, Margaretha van Parma, een zogeheten smeekschrift in.
1566 Smeekschrift der edelen.
- Nederlandse edelen ''smeken'' om te stoppen met de inquisitie.
Tijdelijke stop van vervolgingen
De beeldenstorm
Door smeekschrift werden protestanten even niet vervolgd en hoefden dus ook niet stiekem bijeen te komen.
Er werden zogenoemde hagenpreken georganiseerd.
Protestantse bijeenkomsten in de openlucht
Kerken hadden de protestanten in deze tijd nog niet
De beeldenstorm
Door smeekschrift werden protestanten even niet vervolgd en hoefden dus ook niet stiekem bijeen te komen.
Er werden hagenpreken georganiseerd.
1566: Predikanten maken zich kwaad over de heiligen verering in de katholieke kerk.
Zij vinden (als protestanten) dat de katholieken ketters zijn en bestreden moeten worden
De Beeldenstorm 1566
Boze gelovigen trokken in nde Nederlanden naar de kerk en vernielden alle beelden en namen de kostbaarheden mee.
Als reactie stuurt Filips de hertog van Alva en zijn leger naar de Nederlanden om de orde te herstellen.
Alva stelt een speciale rechtbank in de Raad van Beroerten ("de bloedraad") en legt extra belastingen op "de Tienden"
Wanneer was de Beeldenstorm?
1588
1566
1655
1555
Bijeenkomst van protestanten in de openlucht.
preken
hagenpreek
beeldenstorm
De vernieling en plundering van katholieke kerken en kloosters in de Nederlanden in 1566.
preken
reformatie
beeldenstorm
de Nederlandse opstand
Aan de slag
§1.2 A/B/C : opdracht 1 t/m 13;
minute
second