Voorlichting, advies en psycho-educatie
Voorlichting, advies en psycho-educatie
Programma
1. Theorie over voorlichting, advies en psycho-educatie
2. Uitleg opdracht voor week 8 - voorlichting geven aan elkaar
3. Thieme Meulenhoff en IL verwijzing en opdrachten
Drie verschillende manieren van voorlichting geven:
1: Voorlichting
2: Advies
3: Psycho educatie
Doel van voorlichting
1: Voorlichting heeft als doel om de cliënt en zijn naastbetrokkenen kennis bij te brengen.
2: Voorlichting kan ook als doel hebben dat de cliënt, met de aangeboden kennis beter in staat is om voor zijn eigen gezondheid en welzijn te zorgen. Je probeert hem met bepaalde informatie te beïnvloeden. De informatie die je verstrekt helpt de cliënt dan bij het nemen van een besluit ten aanzien van het bevorderen van zijn gezondheid.
Vervolg doel voorlichting
Je hoopt dat meer kennis bijdraagt aan het aanpassen van een mening en dat dit zorgt voor een verandering in houding of gedrag.
Toch is voorlichting altijd vrijblijvend.
De cliënt kan iets met jouw informatie doen en past zijn gedrag aan. Of hij besluit er niks mee te doen en blijft bij zijn huidige gedrag. Het is zijn beslissing. Wanneer een cliënt het gevoel krijgt dat hij zijn gedrag móet veranderen, kan er juist weerstand ontstaan
--> voorbeelden uit de praktijk?
Methodisch voorlichting geven
Het geven van voorlichting is een methodisch proces. Dit proces heeft drie fasen:
1: De voorbereidingsfase
2: De uitvoeringsfase
3: De evaluatiefase
Voorbereidingsfase
Het is van belang dat je weet aan wie je voorlichting geeft. Op die manier kun je passende informatie verstrekken. Een cliënt en naastbetrokkenen leren het meest van je voorlichting, wanneer je je in hun situatie verplaatst.
In de voorbereidingsfase verzamel je dan ook de benodigde achtergrondinformatie. Zoals de leeftijd en het begripsniveau van de cliënt.
Uitvoeringsfase
De uitvoeringsfase is de fase waarin je de voorlichting daadwerkelijk geeft. Je zorgt in de eerste plaats voor gunstige omstandigheden.
Je kiest bijvoorbeeld een rustige ruimte uit waar je de voorlichting wilt geven. Of je sluit ramen en deuren als je merkt dat achtergrondlawaai de voorlichting verstoren. Vervolgens ga je na of de cliënt en eventueel naastbetrokkenen aandacht hebben voor het onderwerp van de voorlichting. Als een cliënt net een slechtnieuwsgesprek heeft gehad, zal hij bijvoorbeeld minder openstaan voor jouw voorlichting over gezonde voeding.
Geef daarnaast ruimte aan emoties. Emoties spelen een belangrijke rol bij gedragsverandering.
Evaluatiefase
In de evaluatiefase ga je na of de voorlichting nuttig en helder was. Dit doe je samen met de cliënt en eventueel naastbetrokkenen, je wil weten hoe hij jouw voorlichting heeft ervaren en of je doel behaald is.
Verschillende voorlichtingsmaterialen
Waar kun je aan denken: een geluidsfragment of een podcast, een instructiefilmpje, een videofragment met voorbeelden of een ervaringsverhaal, een infographic, verwijzen naar een website en natuurlijk een folder of brochure.
Wat je vertelt blijft niet altijd gelijk hangen. Als je de cliënt een folder of brochure meegeeft na afloop of hem verwijst naar een website, met alle informatie (of een samenvatting daarvan) kan hij op een later moment teruglezen wat je verteld hebt.
Waarover zou jij in de praktijk voorlichting kunnen geven?
Adviseren
Bij het geven van advies doe je een voorstel voor een specifieke handelings- of zienswijze om een bepaald doel te bereiken.
Advies geven is maatwerk. Het gaat altijd om de specifieke situatie van de cliënt.
Je adviseert een mantelzorger bijvoorbeeld hoe hij het best met zijn naaste met een stoornis om kan gaan. Of je geeft bijvoorbeeld advies bij het maken van een afgewogen keuze. Je geeft dan deskundig advies in de vorm van suggesties, raad en tips.
Verschil tussen advies en voorlichting geven
Het gaat bij advisering om meer dan alleen informatie geven. Adviseren is meer sturend dan het geven van voorlichting.
Maar het is uiteraard ook vrijblijvend, de cliënt of naastbetrokkene hoeft niks te doen met je advies.
Heb jij wel eens advies naast je neergelegd?
Hoe geef je eigenlijk advies?
Advies geef je niet zomaar. Er is altijd een aanleiding voor een adviesgesprek. Je werkt dus vanuit de vraag en behoefte van de cliënt of naastbetrokkenen en gaat uit van hun welzijn en gezondheid bij het verstrekken van advies.
Drie verschillende fases: de voorbereidings-, uitvoerings- en evaluatiefase.
Je hebt twee verschillende manieren waarop je advies kan geven:
1: volgens het diagnose-recept model = Een gesloten gesprek met eenzijdig advies
2: via het participatiemodel = Open gesprek met inbreng van beide kanten
Aandachtspunten bij advies geven
Bij het geven van advies is het van belang om aan te sluiten bij de motivatie van de cliënt. Betrek eventueel familie en naasten bij het adviesgesprek om de motivatie te vergroten.
Een cliënt met overgewicht wil je bijvoorbeeld adviseren om gezond te eten en meer te bewegen. Zijn naasten zullen het er hoogstwaarschijnlijk mee eens zijn dat dit ten goede komt aan zijn gezondheid. Zij kunnen de cliënt ondersteunen bij dit besluit.
Aandachtspunten bij advies geven
Het werkt vaak ook om de voordelen van het opvolgen van het advies te bespreken. Door gezond te eten en meer te bewegen, zal de cliënt gewicht verliezen, waardoor de kans op allerlei ziekten afneemt. Ook de nadelen van het niet opvolgen van het advies kun je aankaarten. De cliënt zal bijvoorbeeld blijvend last houden van zijn gezondheid door het ongezonde eten en te weinig beweging.
Aandachtspunten bij advies geven
Bij het geven van advies is het bovendien van belang dat de cliënt of naastbetrokkene te horen krijgt hoe hij het advies op kan volgen. Bespreek dus ook de te volgen weg of de te nemen stappen.
Ga daarbij na of er zaken zijn die problemen opleveren bij het opvolgen van het advies. Stel dat een rokende cliënt met longklachten een inwonende volwassen zoon heeft die ook rookt. Dit kan ervoor zorgen dat het moeilijker is om te stoppen met roken. Ook kunnen de longklachten aanhouden zolang deze zoon in huis blijft roken. De zoon kan bijvoorbeeld tegelijkertijd stoppen met roken, of dit voortaan buiten doen.
Psycho educatie
Is een specifieke vorm van voorlichting en advies geven.
Bij psycho educatie geef je uitleg over een bepaald ziektebeeld
Het doel van psycho educatie is om de cliënt kennis, vaardigheden en vertrouwen te geven in het omgaan met zijn aandoening, stoornis of beperking
Verdiep je in het ziektebeeld en in de persoonlijke situatie van de cliënt
Je kunt alleen psycho educatie geven wanneer je veel kennis hebt over het ziektebeeld waarover je gaat vertellen. Jij bent namelijk de deskundige en de cliënt verwacht van jou antwoorden!
Aandachtspunten
Vaak bestaan er veel vooroordelen over een bepaald ziektebeeld. Daarnaast kan de cliënt het moeilijk vinden om een bepaald etiket opgeplakt te krijgen.
Ga in dat geval proberen de vooroordelen te ontkrachten:
onterechte aannames over de aandoening, stoornis of beperking te ontkrachten
stereotype beelden te ontkrachten door realistische voorbeelden te geven
de aandacht te richten op herstel (indien dit mogelijk is)
te focussen op het leren omgaan met de aandoening
te richten op de (mentale) acceptatie van de aandoening, stoornis of beperking.
Over welk ziektebeeld/ beperking/ stoornis weet jij heel veel?
Opdracht week 8: uitleg deel 1
In lesweek 8 gaan jullie in 3-tallen Voorlichting, advies of psycho-educatie geven aan jullie klas
We maken een 'markt' waarbij er elke ronde 1 klasgenoot achter de tafel staat en de ander(en) lopen langs de 'kramen' van de ander. We wisselen af, zodat iedereen een aantal voorlichtingen heeft kunnen zien.
Opdracht week 8: uitleg deel 2
In je groepjes kies je een onderwerp dat het liefst te maken heeft met de thema's van afgelopen periode over: doelgroepkennis, crisissituaties, onvoorziene omstandigheden, zelfzorg of verpleegtechnische handelingen.
Zie volgende dia voor de randvoorwaarden
Opdracht week 8: uitleg deel 3
1. Maak een voorlichting, advies of psycho-educatie die je in maximaal 15 minuten kan vertellen
2. Kies de wijze van presenteren.
Denk aan: instructiefilmpje, een videofragment, een ervaringsverhaal, een infographic, een Prezi of PowerPoint presentatie, website, poster of een folder/brochure
3. Verdeel de rollen en taken voor week 8
Meer lezen en aan de slag
Thieme Meulenhoff
Methodiek en gedragsbevordering
module 4 = hoofdstuk 1: Voorlichting, advies en instructie
Opdracht 1 casus - di 14/04 presenteren
Opdracht week 8