Massacultuur

• newEditor
• Kunst
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Massacultuur

Tweede helft 20e eeuw

Leerdoelen

CONTEXT

o Ik kan de invloed van massamedia en internet op de kunsten uitleggen

o Ik begrijp de invloed van globalisering op de kunsten

o Ik weet het verschil tussen hoge en lage cultuur en de ontwikkelingen hiervan

o Ik begrijp de veelheid aan visies ten tijde van de massacultuur

KERNCONCEPTEN: AUTHENTICITEIT, KUNSTENAAR ALS ONDERNEMER, IDENTITEIT, MASSACULTUUR, POSTMODERNISME

Kernconcepten

AUTHENTICITEIT

Ik begrijp dat kunst niet meer origineel en uniek hoeft te zijn

Ik begrijp dat de vooruitgang in de kunst niet meer bestaat: alles is al ooit gedaan, originaliteit en authenticiteit bestaan niet meer in het tijdperk van de reproductie. Daarom mag je citeren en hergebruiken.

KUNSTENAAR ALS ONDERNEMER

Ik kan uitleggen wat Cultureel ondernemerschap is

Ik herken hoe er met kunst en cultuur wordt ingespeeld op de massa om er veel geld mee te verdienen – consumeren – vermaakt worden

Ik herken en kan uitleggen dat kunst als handel en investering wordt gezien

IDENTITEIT (jeugdcultuur, subcultuur)

Ik weet wat een jeugdcultuur – subcultuur is en hoe ze zich verzetten tegen de macht en de massa

MASSACULTUUR

Reproduceren: Massamedia – massacommunicatie (geen originaliteit meer)

Herkenning – de smaak van brede massa bedienen

Macht en invloed van megasterren (commercieel en maatschappelijk)

Kernconcepten

POSTMODERNISME

Kritiek op het modernisme

Postmodernisme brengt: RELATIVEREN (meervoudige perspectieven) – REMIXEN: opnieuw combineren – GEMAAKTHEID van de wereld – herkenbaarheid – geen originaliteit meer – MULTI/INTERDISCIPLINAIRE KUNST – HIGH ART & LOW CULTURE

Aandacht voor de rol van massaproductie, massacommunicatie en massamedia in de cultuur

INTERCULTUREEL

Ik kan uitleggen wat de gevolgen zijn van globalisering

Ik kan uitleg wat cultuurrelativisme is

Ik weet wat er wordt bedoeld met fusion en cross-over

Programma P2

Week 1: context beeldend modernisme + kunstanalyse/examenvragen beeldend 

Week 2: dans modernisme + kunstanalyse/examenvragen dans

Week 3: theater modernisme + kunstanalyse/examenvragen theater

Week 4: muziek modernisme + kunstanalyse/examenvragen muziek

Week 5: film modernisme + kunstanalyse/examenvragen film

Week 6: massacultuur + kunstanalyse/examenvragen

Week 7: massacultuur + kunstanalyse/examenvragen

Cultuur van het moderne

Wat zijn belangrijkste accenten van cultuur van het moderne?

Verzamel deze (maak gebruik van syllabus, boek, aantekeningen, etc)

2

minute

00

second

add30s

Massacultuur

Wat zijn belangrijkste accenten van massacultuur?

Verzamel deze (maak gebruik van syllabus, boek, aantekeningen, etc)

2

minute

00

second

add30s

Massacultuur

Cultuur van het Moderne

Massacultuur

Verwerping realisme

Breuk met het verleden

Op zoek naar grondslagen van elke discipline

Expressie kán een belangrijk uitgangspunt zijn

(stijl) Citeren

Hedonisme

Multidisciplinair

Op zoek naar het primitieve, het echte

Idealisme: kunst kan de maatschappij veranderen

Pragmatisme

Originaliteit hoeft niet meer

Herwaardering figuratief werken

Kunstenaars-collectieven

Individualisme

Zoektocht naar originaliteit

Sterrendom

Eclecticisme

Context Massacultuur

• Na WO2

• Groeiende welvaart

• Consumptiemaatschappij (start in VS komt naar Europa toe)

• Amerika als centrum van de wereld

• Massamedia

• Kerkelijke invloed verliest aan macht (ontzuiling in Nederland)

• Individualisme

• Vrije tijd

• Entertainment

• Grote immigratiegolven brengen eigen cultuur mee

Beschrijf massacultuur adhv genoemde begrippen

Context

• Periode na 1950

• Einde van de grote verhalen

• Opkomst massacultuur (vermaak)

• Vermenging hoge en lage kunst

• Postmodernisme alles mag en kan (stijlen vermengen, verwijzen naar eerdere kunstuitingen etc.) 

• Succes gemeten aan bezoekersaantallen (relatie met sterren en idolen)

• Culturele uitingen van subculturen zijn interessant voor producenten.

• Westerse cultuur wordt niet meer als superieur gezien

• Cultuur van de mainstream serieus onderwerp voor onderzoek.

Beschrijf postmodernisme adhv genoemde begrippen

Kernconcepten

AUTHENTICITEIT

KUNSTENAAR ALS ONDERNEMER

IDENTITEIT (jeugdcultuur, subcultuur)

MASSACULTUUR en ENTERTAINMENT

POSTMODERNISME

INTERCULTUREEL

AUTHENTICITEIT

Kunst hoeft niet meer origineel te zijn. Vooruitgang bestaat niet meer. Alles is al ooit gedaan. Dit is het tijdperk van de reproductie. Daarom mag je citeren en hergebruiken.

AUTHENTICITEIT

Pop art

The factory- Andy Warhol

AUTHENCITEIT

Pop art

The factory- Andy Warhol, Roy Lichtenstein

Onderwerpen uit de populaire cultuur (reclames, idolen, massamedia)

Vormgeving: uitvergrotingen (blow-ups), herhalingen van beelden, reproductie technieken (zeefdrukken)

KUNSTENAAR ALS ONDERNEMER

Warhol

Jeff Koons

Damien Hirst

Kunst als handel en investering

IDENTITEIT

Subculturen

Het individu versus de massa

Een subcultuur is een groep mensen die zich binnen een bestaande (de dominante) cultuur willen onderscheiden.

Dit uit zich in een bepaalde levenshouding (visie), kledingstijl, muzieksmaak, taalgebruik, bepaald gedrag etc.

Vanaf de jaren ‘50 (na WO2)ontstaan de eerste echte jongerencultuur door de opkomst van Rock ‘n Roll. :

Jeugd wil afrekenen met kleinburgerlijke cultuur van de ouders=generatieconflict verzet en protest

Betere opleidingen maakt de jeugd mondiger

Door groeiende welvaart krijgt jeugd meer vrije tijd

Beschikking over meer geld trendsetting

Massamedia waardoor muziek en invloeden makkelijker worden verspreid en overgenomen

IDENTITEIT

Spelen met gender: Grayson Perry

IDENTITEIT   

Spelen met gender: Stromae

IDENTITEIT

Engagement: Activistische kunst: Ai Weiwei

Ai Wei Wei: laat kijker kennismaken met zijn culturele achtergrond, het China van nu.

Hij laat zich ook kritisch uit over China (cultuur en overheid). Daarmee komt hij regelmatig in de problemen.

Conceptuele kunst: gaat vooral om het idee achter het kunstwerk

Installatiekunst: werk speciaal gemaakt/opgebouwd voor een bepaalde ruimte.

Kunstenaars en hun roots:

https://schooltv.nl/video/kunstlicht-next-kunst-intercultureel-wereldburgers/

IDENTITEIT

Engagement: protestkunst: Graffiti: Banksy, Keith Haring

IDENTITEIT

Engagement: protestsong: Bob Dylan

Jaren ‘60

Uiten onvrede maatschappelijke misstanden d.m.v. muziek

Kenmerkend: nadruk ligt op tekst/boodschap, muzikale begeleiding is daarom dienend en vaak eenvoudig (alleen wat akkoorden).

Door de muziek onthouden mensen de tekst beter (pakkende melodie)

Voorbeeld: Bob Dylan: “First poet of the Jukebox”

Roept op tot engagement “the Times They are A-Changin”

Jeugd identificeert zich met hem boodschap: weg met het etablissement, hij ziet eruit als een eenvoudige maar rebelse jongen van de straat, eenvoudige liedjes die jongeren mee kunnen zingen

IDENTITEIT

• Activisme in het theater: Actie Tomaat

• Jonge makers verzetten zich in de jaren ‘60 tegen de heersende orde in theaterwereld.
  

• Andere disciplines volgen met acties.

• Kunst aan het volk, niet aan de elite. 

• Overheid moet niet met subsidies het ouderwetse en elitaire kunst in stand houden, ruimte voor vernieuwing geven.

IDENTITEIT

• Locatietheater

• Engagement in het theater

• Orkater: Het verdriet van de Zuiderzee

De Afsluitdijk. Een knap staaltje waterwerken waar de hele wereld van opkeek. Het zorgde voor veiligheid, betere verbindingen en nieuw land. Maar met de bouw stierf een zee. Het Verdriet van de Zuiderzee staat stil bij wat er verloren is gegaan. Bij de gevolgen voor de mensen, de vissen en de vogels, de transformatie van het landschap en de zee zelf.

MASSACULTUUR EN ENTERTAINMENT

Banksy: Dismaland

MASSACULTUUR EN ENTERTAINMENT

Consumptiecultuur: Duane Hanson

MASSACULTUUR EN ENTERTAINMENT

• Videoclip

• Megasterren: Michael Jackson

• Macht en invloed van megasterren
  

VIDEOCLIP

-Meestal speelt de artiest de hoofdrol.

-Het montagetempo ligt hoog en volgt de muziek.

 -De regisseurs zijn vernieuwend en gebruiken vaak geavanceerde film

  technieken.

 -Verbeelding van het verhaal met muziek, dans en beeld

 -Er wordt veel gebruik gemaakt van verwijzingen naar bestaande beelden (=postmodern)

 -verleidelijke vormgeving

-Manier om muziek en de artiest onder de aandacht te brengen (soort reclame)

-Imago van de artiest neerzetten

Commercieel

Maatschappelijk

Postmodernisme

• Vermenging hoge en lage kunst

• Vermenging van stijlen

• Citeren naar andere kunstwerken

• Bewuste kitsch

• “Anything goes..” Alles kan en mag!
  

Postmodernisme

Quentin Tarantino: Nouvelle Violence: doen alsof geweld de normaalste zaak van de wereld is

Citeren naar eerdere cinema

Postmodernisme

• Van “less is more” naar: “less is a bore”

• Postmoderne architectuur is een reactie op het functionalistische bouwen van het modernisme

Postmodernisme

Postmoderne dans: Merce Cunningham, Ann Theresa de Keersmaeker.

Postmoderne dans: vermenging van expressionistische dans (uit het moderne) met bewegingen uit het klassieke ballet. Het gaat niet meer alleen om expressie of het vertellen van een verhaal, maar de beweging zelf staat centraal.

Iedere beweging is toegestaan!

Postmodernisme

Videoclip: Beyonce

 

Plagiaat of inspiratie?

Intercultureel

Westerse kunstenaars halen inspiratie uit niet-westerse kunst.

 

Butoh- Madonna gebruikt deze Japanse dansstijl in een van haar videoclips

Intercultureel

• Cultuurrelativisme
  

• Kunstenaars vermengen westerse met niet-westerse kunst

• Fusion: Jiri Kylian (stamping ground)

• Fusion/cross-over: Talvin Singh

Intercultureel

• Cultuurrelativisme
  

• Niet-Westerse kunst(enaars) worden gewaardeerd

• 
  

• Voorbeeld: Kara Walker

Remy Jungerman zoekt naar een nieuwe beeldtaal waarin verschillende culturen samensmelten en in dialoog gaan met elkaar. Met verwijzingen naar de Marron-cultuur, West-Afrikaanse invloeden en modernistische esthetiek van bijvoorbeeld De Stijl en het constructivisme dagen Jungermans installaties de gevestigde kunstgeschiedenis uit met z’n eigen ritme, beeldtaal en invloeden.

Gordon Bennetts persoonlijke zoektocht naar identiteit en confrontatie met openlijk racisme vormen de basis voor internationale thema’s in zijn oeuvre. Deze lopen als een rode draad door zijn werk. Hij geeft commentaar op vraagstukken als culturele identiteit, kolonialisme, racisme, vrijheid en de dominantie van de westerse (kunst)geschiedenis. Hij eigent zich wereldberoemde beelden uit de kunstgeschiedenis toe en citeert onder meer Mondriaan, Van Gogh, Basquiat en Pollock. Hij heeft een diepe bewondering voor deze kunstenaars, gaat een dialoog aan met hun werk en confronteert het publiek met een andere, indringende en vaak ironische visie op de westerse (kunst)geschiedenis.

Een internationale context

In de Home Décor serie hergebruikt hij de gestileerde, Aboriginal figuurtjes van de modernistische kunstenares Margaret Preston en plaatst ze in het rechtlijnige Mondriaan-raster. Hiermee veroordeelt hij het kitscherige gebruik van de Aboriginal beeldtaal en geeft hard commentaar op de geschiedenis van de raciale verhoudingen zowel in Australië als in het Westen. 

Remy Jungerman

Gordon Bennett

Remy Jungerman zoekt naar een nieuwe beeldtaal waarin verschillende culturen samensmelten en in dialoog gaan met elkaar. Met verwijzingen naar de Marron-cultuur, West-Afrikaanse invloeden en modernistische esthetiek van bijvoorbeeld De Stijl en het constructivisme dagen Jungermans installaties de gevestigde kunstgeschiedenis uit met z’n eigen ritme, beeldtaal en invloeden.

Gordon Bennetts persoonlijke zoektocht naar identiteit en confrontatie met openlijk racisme vormen de basis voor internationale thema’s in zijn oeuvre. Deze lopen als een rode draad door zijn werk. Hij geeft commentaar op vraagstukken als culturele identiteit, kolonialisme, racisme, vrijheid en de dominantie van de westerse (kunst)geschiedenis. Hij eigent zich wereldberoemde beelden uit de kunstgeschiedenis toe en citeert onder meer Mondriaan, Van Gogh, Basquiat en Pollock. Hij heeft een diepe bewondering voor deze kunstenaars, gaat een dialoog aan met hun werk en confronteert het publiek met een andere, indringende en vaak ironische visie op de westerse (kunst)geschiedenis.

Een internationale context

In de Home Décor serie hergebruikt hij de gestileerde, Aboriginal figuurtjes van de modernistische kunstenares Margaret Preston en plaatst ze in het rechtlijnige Mondriaan-raster. Hiermee veroordeelt hij het kitscherige gebruik van de Aboriginal beeldtaal en geeft hard commentaar op de geschiedenis van de raciale verhoudingen zowel in Australië als in het Westen. 

 

Noem 3 dingen op die je deze les hebt geleerd

Stel 1 vraag over iets dat je niet zo goed hebt begrepen.

Noem 1 ding op waar je meer over wilt weten