3.4 De Sovjet Unie, 1922-1939
3.4 De Sovjet Unie, 1922-1939
Het interbellum
Lesduur is: 70 minOnderdelen in deze les
3.4 De Sovjet Unie, 1922-1939
Het interbellum
Lesdoelen
- Je kunt uitleggen wat de planeconomie en de vijfjarenplannen van Stalin inhouden
- Je weet wat collectivisatie is
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
Stalins economische verandering
Leerdoel:
Je kan uitleggen wat Stalin veranderde in de industrie en de landbouw van de Sovjet-Unie.
Begrippen:
communisme
planeconomie
vijfjarenplannen
B
Leven in de Sovjet-Unie
Leerdoel:
Je kan met voorbeelden uitleggen dat de Sovjet-Unie onder Stalin een totalitaire staat was.
Begrippen:
totalitaire staat
Grote Terreur
showproces
C
De Sovjet-Unie en nazi-Duitsland
Leerdoel:
Je kan uitleggen waarom de Sovjet-Unie en nazi-Duitsland een niet-aanvalsverdrag sloten.
Begrippen:
niet-aanvalsverdrag
collectivisatie
stalinisme
Communisme / socialisme
Schrijf hieronder 2 belangrijke kenmerken en de 2 belangrijkste personen die bij het communisme/socialisme horen.
In 1917 had Lenin het communisme ingevoerd in Rusland.
In 1922 overleed Lenin.
Na zijn dood werd Joseph Stalin de nieuwe leider van de Sovjet-Unie.
Leerdoel:
Je kan uitleggen wat Stalin veranderde in de industrie en de landbouw van de Sovjet-Unie.
Begrippen:
communisme
planeconomie
vijfjarenplannen
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
DeBoze burgers
Stalins economische verandering
collectivisatie
Stalin benoemde vrienden in de top van de partij.
Hij werkte zijn vijanden weg.
Zo werd hij de machtigste man van de communistische partij en de machtigste man binnen de Sovjet-Unie.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
DeBoze burgers
Stalins economische verandering
Door de planeconomie kwam de industrie goed op gang.
Er kwamen fabrieken waar staal, machines, vrachtwagens en tractoren werden gemaakt.
Ook de spoorwegen werden uitgebreid.
Terwijl de hele wereld in 1929 in een crisis zat, groeide juist de industrie in de SU.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
DeBoze burgers
Stalins economische verandering
Om een machtig industrieland te worden, voerde Stalin de planeconomie in: de regering bepaalt de prijzen en lonen en wat en hoeveel geproduceerd moet worden.
De regering maakte vijfjarenplannen: daar stond precies in wat en hoeveel in 5 jaar geproduceerd moest worden.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
DeBoze burgers
Stalins economische verandering
Ook de landbouw moest moderniseren volgens Stalin.
Er moesten hogere opbrengsten komen, zodat de overschotten konden worden verkocht.
Er kwam collectivisatie: zelfstandige boerderijen werden samengevoegd tot grote gezamenlijke boerderijen. De opbrengst ging naar de staat.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
DeBoze burgers
Stalins economische verandering
De enorme boerderijen werden sovchozen of kolchozen genoemd.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
DeBoze burgers
Stalins economische verandering
De collectivisatie was geen succes. Dat kwam omdat:
Boeren nu werkten als arbeider voor de staat en niet voor zichzelf.
De boeren verlieten niet graag hun geboortegrond om op een staatsboerderij te werken
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
DeBoze burgers
Stalins economische verandering
Wie voerde de planeconomie in de Sovjet-Unie in en lanceerde vijfjarenplannen om de economie te moderniseren?
Vladimir Lenin
Leon Trotsky
Joseph Stalin
Mikhail Gorbachev
Hoe probeerde Joseph Stalin de Sovjet-economie te transformeren?
Door de invoering van een vrije markteconomie
Door het invoeren van een planeconomie
Door de nationalisatie van kleine bedrijven
Door de afschaffing van de industrie
Wat was het belangrijkste doel van de collectivisatie van de landbouw onder Stalin?
Het verhogen van de opbrengsten voor individuele boeren
Het bevorderen van kleinschalige boerderijen
Het creëren van grote gezamenlijke boerderijen met opbrengsten voor de staat
Het beschermen van de rechten van zelfstandige boeren
Maken 3.4 vraag 1 t/m 4 online
DOEN
3.4 De Sovjet Unie, 1922-1939
Het interbellum
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
Stalins economische verandering
Leerdoel:
Je kan uitleggen wat Stalin veranderde in de industrie en de landbouw van de Sovjet-Unie.
Begrippen:
communisme
planeconomie
vijfjarenplannen
B
Leven in de Sovjet-Unie
Leerdoel:
Je kan met voorbeelden uitleggen dat de Sovjet-Unie onder Stalin een totalitaire staat was.
Begrippen:
totalitaire staat
Grote Terreur
showproces
C
De Sovjet-Unie en nazi-Duitsland
Leerdoel:
Je kan uitleggen waarom de Sovjet-Unie en nazi-Duitsland een niet-aanvalsverdrag sloten.
Begrippen:
niet-aanvalsverdrag
collectivisatie
stalinisme
Lesdoelen
Je kunt het bet begrip totalitaire staat uitleggen en drie kenmerken noemen.
Je weet wanneer de Grote Terreur was
Je kunt uitleggen wat een showproces is en waarom het niet past binnen een rechtsstaaat
In Duitsland was onder Hitler een extreemrechtse (nationalistische) totalitaire staat ontstaan.
In de Sovjet-Unie ontstond nu onder Stalin een extreemlinkse (gelijkheid/communistische) staat.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
B
DeBoze burgers
Leven in de Sovjet-Unie
De totalitaire staat onder Stalin had de volgende kenmerken:
Een planeconomie met vijfjarenplannen
Propaganda en censuur
Dictatuur: de Communistische Partij en vooral de partijleider Stalin had alle macht
Persoonsverheerlijking: Stalin werd als een soort god vereerd
Indoctrinatie
Terreur olv geheime politie (KGB)
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
B
DeBoze burgers
Leven in de Sovjet-Unie
Er werd geweld gebruikt tegen politieke tegenstanders. Ze werden opgepakt, vervolgd of uit de weg geruimd.
De ergste periode wordt de Grote Terreur genoemd.
In deze periode van 1934 tot 1938 voerde Stalin een schrikbewind waarin miljoenen mensen zijn vermoord.
Strafkampen: goelag
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
B
DeBoze burgers
Leven in de Sovjet-Unie
Op deze spotprent zegt Magere Hein tegen Stalin: "Je was altijd en goede vriend van me, Joseph"
Veel slachtoffers van de Grote Terreur kregen een showproces.
Doel van een showproces: het idee geven van een eerlijke rechtszaak.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
B
DeBoze burgers
Leven in de Sovjet-Unie
De Sovjet-Unie was geen democratie. Noem twee zaken waaruit dat blijkt
Leg uit dat een showproces niet past bij een rechtsstaat
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
B
DeBoze burgers
Leven in de Sovjet-Unie
Een spotprent uit 1928.
Stalin zegt: 'Voor mij is er geen honger in de Sovjet-Unie'
Na de oorlog kreeg Jezhov de schuld. Hij was degene die voor Stalin de Terreur had uitgevoerd. Jezhov werd " gezuiverd" . (uit de weg geruimd en uit de geschiedenis gehaald).
Wat waren enkele kenmerken van de totalitaire staat onder Stalin in de Sovjet-Unie?
Een vrije markteconomie en politieke diversiteit
Een geplande economie met vijfjarenplannen, propaganda en censuur, een sterke leider, verheerlijking van die leider, beïnvloeding van de bevolking en terreur
Een democratisch bestuur en persvrijheid
Onafhankelijkheid van de Communistische Partij
Hoe probeerde Stalin zijn politieke tegenstanders de mond te snoeren tijdens de Grote Terreur?
Door ze excuses aan te bieden
Door ze naar speciale werkkampen te sturen waar ze dwangarbeid moesten verrichten
Door eerlijke rechtszaken te organiseren
Door met hen in debat te gaan
Wat was het doel van de showprocessen tijdens de Grote Terreur onder Stalin?
Om politieke tegenstanders te rehabiliteren en vrij te pleiten
Om een eerlijke rechtszaak te garanderen voor de beschuldigden
Om de eigen bevolking en het buitenland de illusie van een eerlijke rechtszaak te geven
Om politieke hervormingen in de Sovjet-Unie te bevorderen
Maken 3.4 vraag 6 t/m 9
DOEN
3.4 De Sovjet Unie, 1922-1939
Het interbellum
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
A
Stalins economische verandering
Leerdoel:
Je kan uitleggen wat Stalin veranderde in de industrie en de landbouw van de Sovjet-Unie.
Begrippen:
communisme
planeconomie
vijfjarenplannen
B
Leven in de Sovjet-Unie
Leerdoel:
Je kan met voorbeelden uitleggen dat de Sovjet-Unie onder Stalin een totalitaire staat was.
Begrippen:
totalitaire staat
Grote Terreur
showproces
C
De Sovjet-Unie en nazi-Duitsland
Leerdoel:
Je kan uitleggen waarom de Sovjet-Unie en nazi-Duitsland een niet-aanvalsverdrag sloten.
Begrippen:
niet-aanvalsverdrag
collectivisatie
stalinisme
Lesdoelen
Je weet wanneer en waarom Dld en SU een niet-aanvalsverdrag sloten
Je kan uitleggen dat het nationaal-socialisme en communisme tegengestelde ideologieën zijn
Stalin en Hitler waren aartsvijanden.
Hitler wilde lebensraum en had communisten laten vervolgen
nationaalsocialisme en communisme = extreem rechtse tegen extreem linkse ideeën.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
C
DeBoze burgers
De Sovjet-Unie en nazi-Duitsland
Communistische propaganda tegen de nazi's
Nazi propaganda tegen communisten
Maar in 1939: een niet-aanvalsverdrag
het Molotov-Ribbentroppact
Ze beloofden elkaar niet aan te vallen of elkaars tegenstanders te helpen.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
C
DeBoze burgers
De Sovjet-Unie en nazi-Duitsland
Een spotprent over het niet-aanvalsverdrag tussen Stalin (SU) en Hitler (Duitsland)
Geheim gedeelte in het verdrag: de verdeling van Polen
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
C
DeBoze burgers
De Sovjet-Unie en nazi-Duitsland
Stalin en Hitler hadden elk een andere reden om het verdrag te sluiten:
Stalin wist dat Hitler ooit de SU aan zou vallen. Hij wilde tijdrekken om zo een groot leger op te bouwen.
Hitler wilde de SU wel aanvallen, maar wilde eerst West-Europa innemen. Op deze manier wilde hij een tweefrontenoorlog voorkomen.
§3.4
De Sovjet Unie, 1922-1939
C
DeBoze burgers
De Sovjet-Unie en nazi-Duitsland
Extreemlinks
Extreemrechts
Communisme
Fascisme
Hitler
Stalin
Gelijkheid
nationalisme
Stalin vermoedde dat Hitler de Sovjet-Unie op een bepaald moment zou aanvallen. Leg met behulp van het begrip ‘Lebensraum’ uit waarom hij dat dacht. Een deel van het antwoord is gegeven. Lebensraum was ... Daarom dacht Stalin dat ...
Stalin vermoedde dat Groot-Brittannië en Frankrijk de Sovjet-Unie niet te hulp zouden komen bij een Duitse aanval. Leg met behulp van het begrip ‘appeasementpolitiek’ uit waarom hij dat dacht.
Het sluiten van het niet-aanvalsverdrag was ook om een andere reden voordelig voor Stalin en Hitler. Noem voor elk een voordeel.
Iemand doet twee uitspraken over deze prent:
1 De prent gaat over het niet-aanvalsverdrag.
2 De tekenaar denkt dat het niet-aanvalsverdrag niet lang zal bestaan.
➔ Leg uit dat beide uitspraken juist zijn. Verwijs in je antwoord telkens naar een element uit de bron.
Maken H3 'Herhalen van de stof"
DOEN