D1ATh3 Ordenen
B7: Gewervelden
D1ATh3 Ordenen
B7: Gewervelden
Wat weet jij (al) van gewervelden?
Ken je de groepen van de stam 'gewervelden'?
Weet je waaruit het skelet van een gewervelde bestaat?
Ken je de 5 kenmerken die gebruikt zijn om de groepen gewervelden vast te stellen?
Weet je per groep wat de kenmerken zijn?
Kun je van elke groep een paar dieren noemen?
Weet je wat levendbarend betekent?
Kun je uitleggen wat het verschil is tussen warm- en koudbloedig?
Welke groepen gewervelden ken jij?
Leerdoel
1. Je leert hoe je de stam van de gewervelden indeelt in groepen
2. Je leert van elke groep de kenmerken noemen
3. Je leert voorbeelden te noemen van dieren die tot een groep behoren.
4. Je leert verbanden tussen de kenmerken te leggen
Ziek of afwezig of herhaling uitleg?
Kijk het uitleg-filmpje
over het rijk van de dieren
de stam: Gewervelden
5 minuten
De stam van de gewervelden
wordt onderverdeeld in 5 groepen
Neem dit schema over in je schrift, maak grote vakken
Vul in wat je nu weet, later ga je weer meer invullen
Organismen
Bacteriën
Schimmels
Planten
Dieren
Sporenplanten
Zaadplanten
Gewervelden
sponsen
neteldieren
ringwormen
weekdieren
geleedpotigen
stekelhuidigen
Groepen van de stam 'Gewervelden'
Tweezijdig symmetrisch
Ze hebben een skelet:
Dat skelet bestaat o.a. uit een wervelkolom die opgebouwd is uit wervels
Kenmerken van gewervelden
De vijf groepen gewervelden kun je onderscheiden door te letten op de volgende kenmerken:
1. De huid
2. De lichaamstemperatuur
3. De ademhalingsorganen
4. De manier van voortplanten
5. De leefomgeving / milieu
Kenmerken van gewervelden
De vijf groepen gewervelden kun je onderscheiden door te letten op de volgende kenmerken:
1. De huid
2. De lichaamstemperatuur
3. De ademhalingsorganen
4. De manier van voortplanten
5. De leefomgeving / milieu
Kenmerken van gewervelden
De vijf groepen gewervelden kun je onderscheiden door te letten op de volgende kenmerken:
1. De huid
2. De lichaamstemperatuur
3. De ademhalingsorganen
4. De manier van voortplanten
5. De leefomgeving / milieu
Kenmerken van gewervelden
De vijf groepen gewervelden kun je onderscheiden door te letten op de volgende kenmerken:
1. De huid
2. De lichaamstemperatuur
3. De ademhalingsorganen
4. De manier van voortplanten
5. De leefomgeving / milieu
Kenmerken van gewervelden
De vijf groepen gewervelden kun je onderscheiden door te letten op de volgende kenmerken:
1. De huid
2. De lichaamstemperatuur
3. De ademhalingsorganen
4. De manier van voortplanten
5. De leefomgeving / milieu
stam
Uitzonderingen
Let op:
Bijna alle zoogdieren leven op het land. Er zijn zoogdieren die in het water leven.
Bijna alle vogels kunnen vliegen.
Vogels die niet vliegen, leven op het land en niet in de lucht.
kenmerken
kenmerken
kenmerken
Wie zijn warmbloedig?
amfibieën en reptielen
vissen en amfibieën
reptielen en amfibieën
geen van de genoemde antwoorden bij A,B,C
kenmerken
Bij welke dieren verandert tijdens het leven de manier van ademhalen?
reptielen
zoogdieren
vogels
amfibiën
kenmerken
De huid van een gewervelde kan bedekt zijn met:
schubben, slijm, veren
schubben en slijm
Schubben, slijm, veren of haren
veren of haren
Tim zegt: Als dieren altijd dezelfde lichaamstemperatuur hebben, zijn ze warmbloedig Karen zegt: Warmbloedige dieren hebben in een warme omgeving een hogere lichaamstemperatuur dan in een koude omgeving
beide hebben gelijk
beide hebben ongelijk
Tim: waar Karen: nietwaar
Tim: nietwaar Karen: waar
Jo-Anne zegt: Als dieren altijd dezelfde lichaamstemperatuur hebben, zijn ze koudbloedig Randy zegt: Koudbloedige dieren hebben in een warme omgeving een hogere lichaamstemperatuur dan in een koude omgeving
beide hebben gelijk
beide hebben ongelijk
Jo-Anne: waar Randy: nietwaar
Jo-Anne: nietwaar Randy: waar
Als jongen van gewervelde dieren niet uit eieren komen maar uit de moeder, noem je deze dieren
zogen
levendbarend
bevalling met eieren zonder schaal
die planten zich niet voort
Een nijlpaard is een zoogdier. Welk kenmerk van zoogdieren bezit het nijlpaard niet?
geen longen
koudbloedig
huid zonder haren
legt eieren
Bij welke dieren verandert tijdens het leven de manier van ademhalen?
reptielen
zoogdieren
vogels
amfibiën
Wie legt eieren zonder schaal om zich voort te planten?
vissen en reptielen
reptielen en amfibieën
amfibieën en vissen
vissen, amfibieën en reptielen
Een gordeldier is een zoogdier. Welk kenmerk van zoogdieren bezit het gordeldier niet?
geen longen
koudbloedig
legt eieren
huid met droge schubben
Bekijk de huid van de vleermuis. Hoe plant de vleermuis zich voort?
levendbarend
eieren met een leerachtige schaal
eieren zonder schaal
eieren met een kalkschaal
De vleermuis is
warmbloedig
koudbloedig
afhankelijk van de omgeving warm- of koudbloedig
Pinquïns
Huid: veren Ademhaling: longen
Voortplanting: ei kalkschaal Ademhaling: door de huid
Voortplanting : ei kalkschaal Koudbloedig
Huid: veren Koudbloedig
De leguaan heeft droge schubben. Hoe haalt de leguaan adem?
longen
kiewen
uitwendige kieuwen, longen en door de huid
eerst met kieuwen, daarna door de huid
De kiwi (loopvogel) is een zoogdier. Welk kenmerk van zoogdieren bezit de kiwi niet?
leeft niet in de lucht
koudbloedig
legt eieren
huid met droge schubben
Hagedissen warmen zichzelf op voordat ze naar voedsel kunnen zoeken. Je ziet ze 's morgens in de zon op een steen. Stan zegt dat de lichaamstemperatuur van hagedissen 's nachts veel lager is dan overdag. Mena zegt dat de lichaamstemperatuur van hagedissen zowel 's nachts als overdag hetzelfde is.
Beide waar
Beide nietwaar
Stan: waar Mena: nietwaar
Stan: nietwaar Mena: waar
In de winter is het water in de Schipbeek is ongeveer 5 °C. Tim zegt dat de lichaamstemperatuur van de vissen in de winter veel hoger is dan de temperatuur van het water. Wessel zegt de lichaamstemperatuur van de vissen in de Schipbeek in de winter ongeveer hetzelfde is als de temperatuur van het water.
Beide waar
Beide nietwaar
Tim: waar Wessel: nietwaar
Tim: nietwaar Wessel: waar
Een jonge zeehond heeft een witte vacht. Een volwassen dier heeft een bruine of grijze. Hoe plant de zeehond zich voort? Is hij warm- of koudbloedig?
levendbarend warmbloedig
eieren met een leerachtige schaal koudbloedig
eieren zonder schaal koudbloedig
eieren met een kalkschaal warmbloedig
Ademen door de huid Welke groep kan dat?
Vissen
Amfibieën
Reptielen
Zoogdieren
Welk dier legt eieren en is warmbloedig?
dolfijn
pad
vos
buizerd
Milieu is de omgeving waarin een organisme voornamelijk leeft
Waar
Nietwaar
Een groep is de naam voor verdere indeling van een stam
Waar
Nietwaar
Warmbloedig: de lichaamstemperatuur is altijd even hoog
Waar
Nietwaar
Levendbarend: Dieren waarvan de jongen niet uit eieren, maar uit de moeder komen
Waar
Nietwaar
Zogen: Het voeden van moedermelk aan een jong dier
Waar
Nietwaar
Koudbloedig: De lichaamstemperatuur is gelijk aan de temperatuur van de omgeving
Waar
Nietwaar