2526 Herhaling aarde circulatie en klimaat
Externe Systeem Aarde
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Externe Systeem Aarde
Deze slide heeft geen instructies
Vandaag
Uitleg: externe systeem aarde: circulatiesystemen
Aan de slag oefenopdrachten oude examens
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
werking stralingsbalans, thermohaliene en atmosferische circulatie weten
de Wet van Buys Ballot kennen
weten hoe het verschuiven van de ITCZ de neerslag beïnvloedt
het verschil tussen moessons en passaten en de verklaring erachter kennen
de verschillende klimaatbepalende factoren kennen en kunnen toepassen
het klimaatsysteem van Köppen kennen en kunnen toepassen
de zes landschapszones kennen, herkennen en verklaren
Deze slide heeft geen instructies
Benodigde voorkennis
Deze slide heeft geen instructies
De 4 sferen van het systeem aarde
Atmosfeer
Hydrosfeer
Lithosfeer
Biosfeer
Deze slide heeft geen instructies
De dunne laag om de aarde heen heet ...
het zwaartekrachtsveld
de atmosfeer
het heelal
de troposfeer
Deze slide heeft geen instructies
Uit welke 4 sferen bestaat de atmosfeer?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke uitspraak klopt?
Het weer en het klimaat zijn hetzelfde
Het weer is de gemiddelde toestand van het klimaat over een lange periode voor een groot gebied
Het klimaat is de gemiddelde toestand van het weer over een lange periode voor een groot gebied
Deze slide heeft geen instructies
Kringlopen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is het middelpunt van het ons planetenstelsel?
de zon
de maan
de aarde
mars
Deze slide heeft geen instructies
Wat is de grote motor?
Deze slide heeft geen instructies
Energiebron
Deze slide heeft geen instructies
Stralingsbalans
Deze slide heeft geen instructies
Het broeikaseffect
Is het broeikaseffect een natuurlijk proces?
Deze slide heeft geen instructies
True or false: Het broeikaseffect is alleen maar slecht voor de planeet
true
false
Deze slide heeft geen instructies
Stralingsbalans
De hoeveelheid straling op een gebied is afhankelijk van:
1) breedteligging
2) albedo
3) verschil land/zee
Deze slide heeft geen instructies
1) Breedteligging
Waar is het warmer?
Waarom is het hier warmer
wolken / ijs
2) Albedo
weerkaatsing van zonlicht verschilt per gebied.
Bos = donker = absorbeert warmte en straalt het dan weer uit
IJs = licht = weerkaatst warmte
Deze slide heeft geen instructies
Het albedo van een .... landschap is het grootst
gras
Bos
Woestijn
IJs en sneeuw
Deze slide heeft geen instructies
3) Land/zee verdeling
Regel: Water wordt langzamer warm/koud dan land.
Deze slide heeft geen instructies
Energieoverschot
De warmte van de evenaar wordt via wind en water getransporteerd.
Deze slide heeft geen instructies
Oceanische circulatie
Deze slide heeft geen instructies
- Zeestromen: dominante stroming op zee, vaak in de richting van de overheersende wind en daardoor aangedreven.
- warme zeestroom: vanuit relatief warm gebied naar een relatief koud gebied
- koude zeestroom: vanuit relatief koud gebied naar een relatief warm gebied verdeling temperatuur.
Uitzonderlijke situatie rond Antarctica: westenwinddrift rond continent isoleert het landoppervlak. Hierdoor ontstaat grote witte ijskap die zonlicht weerkaatst en daardoor het relatief koud is op aarde.
- Thermohaliene circulatie: stroming vanzeewater op enige tot grote diepte, aangedreven door wegzakken koud en zout water bij diepwaterpomp.
- koud door breedteligging
- zout door verdamping water op lage breedte en opslaan water in ijs op hoge breedte.
De draaing van de aarde en de ligging continenten hebben ook invloed op de oceanische circulatie.
Deze slide heeft geen instructies
Terugkoppeling
Deze slide heeft geen instructies
Aan het werk
Oefenen met examenvragen.
Deze slide heeft geen instructies
Systeem Aarde
Deze slide heeft geen instructies
Vandaag
Uitleg: klimaten en landschapszones
Aan de slag oefenopdrachten oude examens
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
werking stralingsbalans, thermohaliene en atmosferische circulatie weten
de Wet van Buys Ballot kennen
weten hoe het verschuiven van de ITCZ de neerslag beïnvloedt
het verschil tussen moessons en passaten en de verklaring erachter kennen
de verschillende klimaatbepalende factoren kennen en kunnen toepassen
het klimaatsysteem van Köppen kennen en kunnen toepassen
de zes landschapszones kennen, herkennen en verklaren
Deze slide heeft geen instructies
Atmosferische circulatie
Wereldwijde verplaatsing van lucht.
- Teken de evenaar en de polen
- teken lijnen bij 30 en 60 graden N/Z.B
- Schrijf een H (hoge luchtdruk) en een L (lage luchtdruk) bij de juiste lijn.
- Teken hoe de wind waait
Herhaling: ken je het nog?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wind waait altijd van laag naar hoog
Juist
Onjuist
Deze slide heeft geen instructies
Windstromen
Wind
Wet van Buys Ballot
en het Corioliseffect
- Lucht stroomt van H naar L
- NH afwijking naar rechts
- ZH afwijking naar links
- ITCZ is L-zone rondom de evenaar
Deze slide heeft geen instructies
ITCZ
1. scheve aardas
2. draaiing van de aarde
Moesson
Deze slide heeft geen instructies
thermohaliene circulatie
zeestromen
Deze slide heeft geen instructies
Welke factoren zijn van invloed op de temperatuur?
Deze slide heeft geen instructies
De klimaatfactoren
Breedteligging
Gebergte en hoogte
Type oppervlak
Deze slide heeft geen instructies
Klimaatbepalende factoren
Temperatuur wordt beïnvloed door:
- breedteligging
- hoogteligging
- ligging gebergten
- warme/koude zeestroom
- ligging dichtbij/ver weg van zee
- windrichting
Neerslag wordt beïnvloed door:
- breedteligging ->ITCZ / laag luchtdrukgebied of hoge druk
- ligging gebergten (loef/lij)
- warme/koude zeestroom (icm windrichting)
- aanlandige of aflandige wind
Deze slide heeft geen instructies
Het klimaatsysteem van Köppen
A Tropische klimaten
B Droge klimaten
C Gematigde klimaten
D Landklimaten
E Koude klimaten
Deze slide heeft geen instructies
Het klimaatsysteem van Köppen
Deze slide heeft geen instructies
Tropische klimaten
Tropisch regenwoudklimaat
- temp. altijd boven de 18 graden
- hele jaar door neerslag
- kent geen seizoenen - altijd warm
- dichte begroeiing
Savanneklimaat
- gem. temp. rond de 18 graden
- neerslag is onregelmatig
- natte en droge periode
- groei bomen, struiken en gras
Deze slide heeft geen instructies
Droge klimaten
Steppe klimaat
- gem. temp. 18 graden
- korte periode neerslag
(250-500mm p/j)
- groeit wat gras en struiken
Woestijn klimaat
- wisselende temperatuur
- nauwelijks tot geen neerslag
(0-250 mm p/j)
- groeit vrijwel niets
Deze slide heeft geen instructies
Gematigde klimaten
(Gematigde) zeeklimaat:
- temperatuur in de zomer en winter gematigd zacht
- hele jaar door neerslag
- invloed van de zee
- loofbomen
Deze slide heeft geen instructies
Continentale klimaten
Landklimaat
- warme zomers, koude winters
- hele jaar door neerslag vooral in zomer
- naaldbomen
Deze slide heeft geen instructies
Polaire klimaten
Toendraklimaat
- temp. komt niet boven de 18 gr.
- neerslag hele jaar wisselend
- groeit enkel gras en mos
Poolklimaat
- temp. altijd gem. 0 graden
- neerslag heel jaar door
- geen seizoenen - altijd koud
- groeit vrijwel niets
Deze slide heeft geen instructies
Klimaatgebieden
Deze slide heeft geen instructies
Een landschapszone is een zone die wordt gekenmerkt door een bepaald landschap. Je kan een landschapszone herkennen aan de plantengroei. Het voorkomen van een landschapszone wordt bepaald door het klimaat.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Klimaatverandering
Broeikaseffect
Deze slide heeft geen instructies
Klimaatverandering
Permafrost
Deze slide heeft geen instructies
Klimaatverandering
Albedo effect
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
werking stralingsbalans, thermohaliene en atmosferische circulatie weten
de Wet van Buys Ballot kennen
weten hoe het verschuiven van de ITCZ de neerslag beïnvloedt
het verschil tussen moessons en passaten en de verklaring erachter kennen
de verschillende klimaatbepalende factoren kennen en kunnen toepassen
het klimaatsysteem van Köppen kennen en kunnen toepassen
de zes landschapszones kennen, herkennen en verklaren
Deze slide heeft geen instructies
Aan het werk
Oefenen met examenvragen.
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel(en)
Aan het einde van de les kan je:
de rol van de verschillende kringlopen in het systeem aarde verklaren;
welke sferen het systeem aarde is opgebouwd en hoe functioneert het systeem kennen;
mondiale variaties in de stralingsbalans verklaren;
de zee- en windstromen in de wereld verklaren;
Wat weet je nog?
Deze slide heeft geen instructies
Oefenen:
- Hoe ontstaan hogedrukgebieden bij de Noord- en Zuidpool?
- Waarom ontstaan bij de evenaar lagedrukgebieden?
- Waarom ontstaan rond de keerkringen hogedrukgebieden?
- Wat is het verschil tussen weer en klimaat?
- Wat is de samenstelling en de opbouw van de atmosfeer?
- Waardoor zijn er variaties in de stralingsbalans?
- Waarom zijn er variaties op het globale windsysteem?
- Wat zijn de kenmerken van de klimaten volgens het Köppensysteem?
- Wat is de invloed van zeestromen op het klimaat?
Deze slide heeft geen instructies
Afsluitende foto
Beschrijving van de afsluitende foto
In januari 1992 sloeg tijdens een storm in de Grote Oceaan, halverwege tussen Hongkong en de V.S., een container van een vrachtschip overboord. Nu gebeurt dat dagelijks, maar de lading van deze container was bijzonder: bijna dertigduizend badspeeltjes. Gele badeendjes, blauwe schildpadden, rode bevers en groene kikkers: allemaal kwamen ze in de oceaan terecht. Bijna een jaar later spoelden duizenden speeltjes aan op de kust van Alaska. Een groot deel zat jaren vastgevroren in het Noordpoolijs. Pas in 2000 werden ze voor de kust van IJsland gesignaleerd. Nog steeds spoelen speeltjes, weliswaar sterk verweerd, aan op verschillende stranden in de wereld. Door het onbedoelde experiment met de badspeeltjes is waardevolle informatie verkregen over de zeestromen in de oceanen.
Oud examenopdracht
Opdrachten Bronnen Antwoorden
Deze slide heeft geen instructies
Samenvatting
Deze slide heeft geen instructies
Atlaskaarten
Deze slide heeft geen instructies
