Les 7. C.S. Lewis en de Zin van het Bestaan

 C.S. Lewis (1898-1963)
1 / 25
volgende
Slide 1: Tekstslide
GodsdienstLevensbeschouwingMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4-6

In deze les zitten 25 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 3 videos.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

 C.S. Lewis (1898-1963)

Slide 1 - Tekstslide

C.S. Lewis was een invloedrijke Britse schrijver, essayist en apologeet, vooral bekend om zijn werken op het gebied van theologie, literatuurkritiek en fictie. Hij werd geboren op 29 november 1898 in Belfast, Ierland, en overleed op 22 november 1963 in Oxford, Engeland.

Lewis staat bekend om zijn diepgaande verkenning van christelijke thema's en zijn verdediging van het christelijk geloof. Hij wordt vaak geassocieerd met zijn serie van zeven boeken, bekend als "De Kronieken van Narnia", waarin hij christelijke allegorieën combineerde met fantasierijke verhalen voor kinderen.
Naast zijn fictiewerk was Lewis een vooraanstaand apologeet, wat betekent dat hij argumenten presenteerde ter verdediging van het geloof. Zijn boek "Mere Christianity" is een van de meest invloedrijke werken op dit gebied, waarin hij fundamentele christelijke doctrines uiteenzet en argumenten presenteert voor het bestaan van God.
Lewis was ook een vooraanstaand literair criticus en hoogleraar Engelse literatuur, werkzaam aan de Universiteit van Oxford en later aan de Universiteit van Cambridge. Zijn diepgaande kennis van literatuur en zijn christelijke perspectief hebben zijn analyse van literaire werken en zijn invloed op de academische wereld beïnvloed.
Over het algemeen wordt C.S. Lewis herinnerd als een veelzijdige schrijver wiens werk een blijvende impact heeft gehad op zowel de literaire wereld als het religieuze denken, en wiens invloed nog steeds voelbaar is tot op de dag van vandaag.
Leerdoelen
  • Je kunt uitleggen wie C. S. Lewis was en waarom hij belangrijk is voor filosofie, ethiek en apologetiek.
  • Je kunt uitleggen wat apologetiek is en hoe religieuze overtuigingen worden verdedigd met argumenten.
  • Je kunt de begrippen agnosticisme, atheïsme en filosofisch materialisme uitleggen en van elkaar onderscheiden.
  • Je kunt uitleggen wat de Tao is en wat dit betekent voor universele morele principes.
  • Je kunt uitleggen wat C. S. Lewis bedoelt met “het hart (borst)” en waarom karaktervorming belangrijk is voor ethiek.
  • Je kunt uitleggen hoe opvoeding, traditie en religie bijdragen aan de vorming van moreel karakter.
  • Je kunt de relatie leggen tussen waarheid, wijsheid, zingeving en morele waarden binnen deze denkrichting.
  • Je kunt je eigen mening over deze onderwerpen formuleren en onderbouwen met argumenten.

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 3 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Jeugd
<b>Jeugd</b>.<div>C. S. Lewis werd geboren in Belfast, Noord-Ierland. Zijn vader was advocaat en zijn moeder wiskundige. Toen Lewis tien jaar oud was, overleed zijn moeder aan kanker. Haar overlijden had een diepgaande impact op hem. Slechts een maand later stuurde zijn vader hem en zijn broer naar een kostschool in Engeland, waar Lewis zijn opleiding voortzette.</div><div><br></div><div>Toen hij tien jaar oud was, overleed zijn moeder aan kanker.</div><div><br></div><div>Een maand later stuurde zijn vader de kinderen naar een kostschool in Engeland.</div>
1
<b>W.T Kirkpatrick</b><div>Na het verlies van zijn moeder nam een vriend van de vader van C. S. Lewis, W. T. Kirkpatrick, hem onder zijn hoede.</div><div><br></div><div>Onder de begeleiding van Kirkpatrick kreeg Lewis intensieve instructie in de Griekse en Latijnse klassieken, evenals in Italiaans en Duits.</div><div><br></div><div>Naast talen werd hij getraind in logisch denken, spreken in het openbaar en schrijven, wat zijn intellectuele ontwikkeling en toekomstige academische succes aanzienlijk heeft beïnvloed.</div>
2
<b>Oxford Universiteit</b><div>C. S. Lewis studeerde cum laude af in Literae Humaniores (klassieke filologie en filosofie) aan de Universiteit van Oxford.</div><div><br></div><div>Na het afronden van zijn studie bleef hij aan Oxford werken als docent en gaf daar les tot 1954, waarbij hij zich vestigde als een gerespecteerd geleerde op het gebied van literatuur en filosofie.</div>
3
Jeugd

Slide 4 - Tekstslide

Clive Staples Lewis, bekend als C.S. Lewis, werd geboren op 29 november 1898 in Belfast, Ierland. Hij was de zoon van Albert Lewis, een advocaat, en Flora Hamilton Lewis. Lewis had een broer, Warren, met wie hij een hechte band had gedurende zijn hele leven.

Lewis' jeugd werd gekenmerkt door verschillende uitdagingen en veranderingen. Op jonge leeftijd verloor hij zijn moeder aan kanker, wat een diepgaande invloed op hem had en zijn latere interesse in spiritualiteit en de betekenis van lijden beïnvloedde. 

Na de dood van zijn moeder werd Lewis naar verschillende kostscholen gestuurd, waar hij een liefde ontwikkelde voor literatuur, Griekse mythologie en klassieke talen.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog diende Lewis in het Britse leger, waar hij gewond raakte tijdens de slag aan de Somme in 1917. Na de oorlog studeerde hij aan de Universiteit van Oxford, waar hij een briljante student was en uitblonk in klassieke literatuur. 

Hij werd later hoogleraar in de Engelse literatuur aan Magdalen College, Oxford, waar hij zijn leven lang bleef werken en lesgeven.


Voordat C.S. Lewis zich bekeerde tot het christendom, stond hij bekend om zijn:
A
Diepe geloof in het atheïsme en zijn strijd tegen religie in academische debatten
B
Fascinerende studies naar Oosterse mystiek en filosofie
C
Streven naar een carrière als fulltime dichter, los van de academische wereld
D
Bewondering voor het heidendom, de mythologie en de zoektocht naar waarheid

Slide 5 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

<b>Atheïsme</b><div>&nbsp;Ontkent het bestaan van een god, maar gaat er niet noodzakelijk van uit dat er 'niets' is tussen hemel en aarde.</div>
3
&nbsp;<b>Agnosticisme</b><div>Het is niet mogelijk om het bestaan van hogere machten aan te tonen.
<div><br></div></div>
1
<b>Het filosofisch materialisme&nbsp;</b><div>Alles kan men herleiden tot strikt materiële processen, dus ook onze denkprocessen.</div>
2
<b>Atheïst</b><div>Lewis was er aanvankelijk van overtuigd dat God niet bestond. En als God wél zou bestaan, dan was het een God die hij niet wilde kennen. Mede door de invloed van zijn christelijke vrienden, onder wie J.R.R. Tolkien, kwam Lewis later zelf tot geloof en werd hij christen.</div>
Belangrijke begrippen:

Slide 6 - Tekstslide

Agnosticisme, filosofisch materialisme en atheïsme zijn drie verschillende perspectieven met betrekking tot de vraag naar het bestaan van goden en de aard van het universum.

Agnosticisme: Agnosticisme is de filosofische positie die stelt dat het bestaan van goden of een goddelijke entiteit niet kan worden bewezen of weerlegd door menselijke kennis, en daarom is het onmogelijk om met zekerheid te weten of goden bestaan. Een agnosticus kan van mening zijn dat het bestaan van goden buiten het bereik van menselijke waarneming of begrip ligt, of dat er gewoonweg niet voldoende bewijs is om een standpunt in te nemen over de vraag of goden al dan niet bestaan.
Filosofisch materialisme: Filosofisch materialisme, ook bekend als materialisme, is de filosofische opvatting dat de enige realiteit die bestaat, materie is, en dat alle fenomenen, inclusief bewustzijn en geest, voortkomen uit materiële processen. Volgens het materialisme is er geen plaats voor transcendente entiteiten zoals goden of bovennatuurlijke krachten. Alles wordt verklaard binnen het kader van fysische wetten en materiële processen.
Atheïsme: Atheïsme is de overtuiging dat er geen goden bestaan. Atheïsten ontkennen het bestaan van goden en verwerpen de ideeën van religie en het bovennatuurlijke. Atheïsme kan gebaseerd zijn op verschillende redenen, waaronder het ontbreken van overtuigend bewijs voor het bestaan van goden, filosofische argumenten tegen het bestaan van goden, of simpelweg een gebrek aan geloof in goden vanwege persoonlijke ervaringen of overtuigingen.

Hoewel deze drie perspectieven allemaal betrekking hebben op de vraag naar het bestaan van goden, verschillen ze in hun benadering en conclusies. Agnosticisme benadrukt de onmogelijkheid van menselijke kennis om definitieve uitspraken te doen over het bovennatuurlijke, terwijl filosofisch materialisme en atheïsme beide standpunten innemen ten gunste van een naturalistische verklaring van de wereld, waarbij goddelijke entiteiten worden verworpen als niet-bestaand.


Alle materialisten zijn bij definitie atheïsten, maar niet alle atheïsten zijn materialisten.
A
Waar
B
Niet waar

Slide 7 - Quizvraag

Materialisme impliceert atheïsme omdat een god (als niet-materiële entiteit) niet past binnen een puur materiële werkelijkheidsopvatting.
Atheïsme impliceert geen materialisme omdat een atheïst nog steeds kan geloven in niet-materiële aspecten van de werkelijkheid (zoals een niet-materiële geest of bewustzijn) zonder daar een god aan te koppelen. Het ontkennen van goden betekent niet automatisch het ontkennen van alles wat niet-materieel is.
<b>Apologetiek (Verdediging van het Geloof)</b><div>Christelijke apologetiek gaat ervan uit dat er een rationele basis is voor het christelijk geloof. Apologeten gaan in gesprek met niet-gelovigen en verdedigen het geloof met goed doordachte, logische argumenten.</div><div><br></div><div>Ze hebben tot doel de christelijke overtuigingen uit te leggen en te rechtvaardigen op een manier die zowel het verstand als het begrip aanspreekt, waarbij twijfels, vragen en bezwaren op een doordachte en respectvolle manier worden behandeld.</div>
1
In het geval van C. S. Lewis laten zijn apologetische werken, zoals Mere Christianity (Onversneden christendom), zien hoe rede en verbeelding gecombineerd kunnen worden om de christelijke boodschap toegankelijk en overtuigend te maken voor een breed publiek.
2
Verdedigingsleer
<b>De eerste apologeet en bekende figuren</b><div>De eerste christelijke apologeet wordt beschouwd als de apostel Paul.</div><div><br></div><div>Andere bekende apologetische denkers die volgden, zijn onder meer Augustinus, Thomas van Aquino en Blaise Pascal.</div><div><br></div><div>Natuurlijk wordt ook C. S. Lewis erkend als een van de meest invloedrijke moderne christelijke apologeten, wiens geschriften tot op de dag van vandaag de apologetiek blijven beïnvloeden.</div>
3

Slide 8 - Tekstslide

Apologetiek, ook wel bekend als apologie, is een tak van de theologie en filosofie die zich bezighoudt met het verdedigen en rechtvaardigen van het geloof, met name het christelijk geloof. Het woord "apologetiek" is afgeleid van het Griekse "apologia", wat "verdediging" of "rechtvaardiging" betekent.
Apologetiek omvat een verscheidenheid aan benaderingen en argumenten om de geloofwaardigheid en waarheid van het christelijk geloof te ondersteunen en te verdedigen tegen kritiek, twijfel en scepticisme. Dit kan onder meer het gebruik van filosofische redeneringen, historische bewijzen, wetenschappelijke argumenten, logica en persoonlijke getuigenissen omvatten.

Paulus, een van de belangrijkste figuren in het vroege christendom, wordt beschouwd als een bekende apologeet vanwege zijn theologische geschriften en zijn rol in het verspreiden en verdedigen van het christelijk geloof. Als apostel van Jezus Christus heeft Paulus een cruciale rol gespeeld bij de verspreiding van het evangelie in de vroege kerk, vooral onder niet-Joodse bevolkingsgroepen.
Paulus' apologieën komen vooral tot uiting in zijn brieven aan verschillende vroege christelijke gemeenschappen, zoals de Romeinen, de Korinthiërs en de Galaten, waarin hij theologische concepten uiteenzet, doctrines uitlegt en argumenten geeft ter verdediging van het geloof. Zijn geschriften behandelen een breed scala aan onderwerpen, waaronder de aard van de verlossing, de relatie tussen geloof en werken, de betekenis van Jezus' dood en opstanding, en de relatie tussen Joden en niet-Joden in de kerk.

Net als Paulus wordt ook C.S. Lewis beschouwd als een bekende apologeet van het christelijk geloof, hoewel hij leefde in een heel andere tijd en context. Lewis, een Britse schrijver, literair criticus en theoloog, is vooral bekend om zijn boeken waarin hij de rationele basis van het christelijk geloof verdedigt en uitlegt. Zijn meest bekende apologieën zijn misschien wel "Mere Christianity" (Onversneden christendom) en "The Problem of Pain" (Het probleem van het lijden).
De redenen waarom zowel Paulus als C.S. Lewis als bekende apologeet worden beschouwd, zijn divers:
Intellectuele diepgang: Zowel Paulus als Lewis waren intellectueel begaafde individuen die in staat waren om complexe theologische concepten op een toegankelijke manier uit te leggen en te verdedigen.
Begrip van de culturele context: Beiden begrepen de culturele en filosofische context waarin ze leefden en pasten hun apologetiek aan om effectief te communiceren met hun tijdgenoten.
Literaire vaardigheden: Zowel Paulus als Lewis waren begaafde schrijvers en gebruikten hun literaire vaardigheden om hun argumenten krachtig en overtuigend over te brengen.
Persoonlijke ervaringen: Zowel Paulus als Lewis hadden diepgaande persoonlijke ervaringen die hun geloof versterkten en hen inspireerden om anderen te overtuigen van de waarheid van het christelijk geloof.

In essentie waren zowel Paulus als C.S. Lewis meesterlijke apologeet vanwege hun intellectuele scherpte, begrip van de menselijke ervaring en hun vermogen om het christelijk geloof op een overtuigende en toegankelijke manier te verdedigen.


In welk Bijbelboek wordt er over Paulus verteld?
A
Mattheüs
B
Marcus
C
Jakobus
D
Handelingen

Slide 9 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

C. S. Lewis schreef meer dan 30 boeken, waarin hij onderwerpen als theologie, fictie en literaire kritiek behandelde.<div><br></div><div>Zijn werk omvat christelijke apologetiek, fictie met spirituele thema’s (The Chronicles of Narnia), literaire kritiek en hervertellingen van mythologische verhalen.</div><div><br></div><div>In al zijn werk verkende hij de relatie tussen geloof, rede en verbeelding.<br><div><div><br></div></div></div>
1
<b>The Chronicles of Narnia </b>is het bekendste werk van C. S. Lewis, met meer dan 100 miljoen verkochte exemplaren in 47 talen. De serie van zeven fantasieromans combineert fantasierijke verhalen met christelijke allegorieën en verkent thema’s als goed en kwaad, geloof, moed en verlossing.
3
Boeken
<div><div><div><b>The Pilgrim’s Regress </b>(1933) was het eerste christelijke boek van C. S. Lewis, waarin hij schrijft over zijn eigen bekering tot het christendom. De roman is een allegorisch verhaal dat zijn reis van scepticisme en atheïsme naar geloof weerspiegelt, waarbij hij intellectuele, emotionele en spirituele worstelingen onderweg onderzoekt.</div></div></div>
2

Slide 10 - Tekstslide

C.S. Lewis was een productieve schrijver die een breed scala aan onderwerpen behandelde, variërend van christelijke apologetiek en theologische verhandelingen tot fictie en literaire kritiek. Hier zijn enkele van zijn meest bekende en invloedrijke boeken:
Het eerste boek van C.S. Lewis dat hij schreef na zijn bekering tot het christendom was "The Pilgrim's Regress" (De pelgrimstocht). Dit boek, gepubliceerd in 1933, is een allegorische roman die Lewis' eigen zoektocht naar geloof en spirituele waarheid weerspiegelt. Het is een hervertelling van John Bunyan's "The Pilgrim's Progress" (De Christenreis), maar met een meer filosofische en intellectuele inslag.
In "The Pilgrim's Regress" volgt de lezer het verhaal van John, een jonge man die op zoek is naar het land van zijn verlangen, maar wordt tegengehouden door allerlei filosofische en ideologische obstakels. Het verhaal weerspiegelt Lewis' eigen reis van ongeloof naar geloof, waarbij hij verschillende filosofische stromingen en wereldbeelden onderzoekt voordat hij uiteindelijk het christelijk geloof omarmt.


The Chronicles of Narnia (De Kronieken van Narnia): Een serie van zeven fantasy romans geschreven voor kinderen, maar geliefd bij lezers van alle leeftijden. De boeken, waaronder "The Lion, the Witch and the Wardrobe" (De Leeuw, de Heks en de Kleerkast), bieden allegorische en theologische thema's die parallel lopen met het christelijk geloof.
Mere Christianity (Onversneden Christendom): Een van zijn meest invloedrijke werken op het gebied van apologetiek, waarin Lewis de basisprincipes van het christelijk geloof uiteenzet en argumenten geeft voor het bestaan van God en de betrouwbaarheid van de bijbelse boodschap.

De "Chronicles of Narnia" (De Kronieken van Narnia) van C.S. Lewis zijn vertaald in vele talen over de hele wereld. Het aantal talen waarin de boeken beschikbaar zijn, kan variëren afhankelijk van de editie en de regio, maar het is gebruikelijk dat ze in tientallen talen zijn vertaald, waaronder veelgebruikte talen zoals Engels, Spaans, Frans, Duits, Chinees, Japans, Russisch, Arabisch en nog veel meer.
Wat betreft de verfilmingen, zijn de eerste drie boeken van de Narnia-serie verfilmd:
"The Lion, the Witch and the Wardrobe" (De Leeuw, de Heks en de Kleerkast) - uitgebracht in 2005, geregisseerd door Andrew Adamson.
"Prince Caspian" (Prins Caspian) - uitgebracht in 2008, ook geregisseerd door Andrew Adamson.
"The Voyage of the Dawn Treader" (De Reis van het Drakenschip) - uitgebracht in 2010, geregisseerd door Michael Apted.
bestrijdt Lewis



Boek: De Afschaffing van de mens

Mensen zonder borst– over het verlies van objectieve waarden en de invloed daarvan op het karakter.<div>De Weg– bespreekt de noodzaak van universele morele principes.</div><div>De afschaffing van de mens– onderzoekt de gevolgen van subjectivisme voor de mensheid en de cultuur.</div>
2
Het boek "De afschaffing van de Mens" is een kort maar invloedrijk werk dat het belang van objectieve waarden, morele opvoeding en de gevaren van subjectivisme onderzoekt.<div><br></div><div>Het boek is opgedeeld in drie hoofdstukken, die elk een ander aspect van deze thema’s behandelen.</div>
1

Slide 11 - Tekstslide

"De Afschaffing van de Mens" (The Abolition of Man) is een non-fictie boek geschreven door C.S. Lewis, voor het eerst gepubliceerd in 1943. Het boek bestaat uit drie afzonderlijke essays die Lewis schreef als lezingen aan de Universiteit van Durham in 1943. Het wordt beschouwd als een van zijn belangrijkste werken op het gebied van ethiek, filosofie en onderwijs.
In "De Afschaffing van de Mens" onderzoekt Lewis de aard van morele waarden en de rol van onderwijs in de vorming van karakter. 

Hij waarschuwt tegen een toenemende tendens in de moderne samenleving om objectieve morele waarden te negeren of te ontkennen, ten gunste van subjectieve opvattingen die zijn gebaseerd op emotie of pragmatisme. 

Lewis betoogt dat deze trend een gevaarlijke invloed kan hebben op de menselijke waardigheid en vrijheid, en kan leiden tot wat hij beschrijft als de "afschaffing van de mens" - het verlies van essentiële menselijke kenmerken en waarden.

Het boek is opgedeeld in drie delen, waarin Lewis verschillende aspecten van dit thema behandelt.

bestrijdt Lewis



1. Mensen zonder borst
Hij waarschuwt voor een toenemende tendens in de samenleving om objectieve morele waarden te ontkennen ten gunste van subjectieve opvattingen die gebaseerd zijn op emotie, een trend die ook in het onderwijs zichtbaar is.
3
Het is belangrijk dat we ons niet alleen laten leiden door onze gevoelens, maar ook nadenken over wat goed en kwaad is.
2
<b>De Borst:</b><div>Het is het deel van ons wezen waar verstand en gevoel samenkomen;&nbsp; de plaats waar zowel ons hart als onze gedachten elkaar ontmoeten.</div><div><br></div><div>In De Afschaffing van de Mens gebruikt Lewis “de borst” als een metafoor voor het morele vermogen dat intellect en gevoel in balans brengt, waardoor mensen in staat worden gesteld deugd en ethisch oordeel te ontwikkelen.</div>
1
Hij waarschuwt daarom tegen ethisch en filosofisch relativisme, en tegen het idee dat ieder individu zijn of haar eigen waarheid kan bepalen.
4

Slide 12 - Tekstslide

1. Mensen zonder borst – In dit hoofdstuk bekritiseert Lewis de neiging van moderne onderwijstheorieën om de morele dimensie van het onderwijs te negeren. Als gevolg hiervan worden studenten beroofd van een goed begrip van ethiek en deugd. Lewis betoogt dat onderwijs zich niet alleen op intellectuele kennis of technische vaardigheden moet richten, maar ook het morele vermogen—de “borst”—moet ontwikkelen, de plaats waar verstand en gevoel samenkomen om ethische oordelen te sturen.

Dit hoofdstuk dient als waarschuwing voor de gevaren van moreel relativisme in het onderwijs en benadrukt het belang van het onderwijzen van studenten in het herkennen van objectieve waarden, in plaats van uitsluitend af te gaan op subjectieve gevoelens of persoonlijke voorkeuren.
De Tao vertegenwoordigt de natuurlijke morele orde of het objectieve ethische kader dat het universum beheerst en een onderdeel is van de <b>scheppingsorde</b>. Het biedt mensen richtlijnen over hoe ze deugdzaam en in harmonie met zichzelf en de wereld kunnen leven.
1
 2. De Tao (de weg/ morele codex)
Hoewel morele principes kunnen verschillen tussen culturele, religieuze en filosofische tradities, zijn er vaak gedeelde ethische deugden zoals eerlijkheid, rechtvaardigheid, respect voor anderen en mededogen.
2
De Tao is een universeel principe dat door God in de schepping is gelegd, dat door de menselijke geschiedenis heen zichtbaar wordt, en dat vooral in de Bijbel wordt geopenbaard en bevestigd.
3
Het volgen van de Tao betekent dat men zijn of haar acties afstemt op deze objectieve waarden, het morele karakter ontwikkelt en leeft in overeenstemming met de natuurlijke orde.
4

Slide 13 - Tekstslide

Deel 2 "The Way" (De Weg): Hierin bespreekt Lewis de universele morele principes die volgens hem ten grondslag liggen aan alle grote religies en filosofische tradities, en waarschuwt hij tegen de neiging om deze principes te negeren ten gunste van persoonlijke of culturele voorkeuren.



Een ander woord voor
"praktische wijsheid"
A
Ataraxia
B
Filosofie
C
Transsubstantiatie
D
Phronèsis

Slide 14 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Kennis verkrijgen over de Tao.
Openbaring. (o.a de Bijbel)
<div><br></div>
1
Rede. (verstand)
2
Traditie. (door de eeuwen opgestapelde menselijke praktische wijsheid)
3
Opvoeding is het proces van het vormen van het "hart" of geweten, waardoor kinderen leren emoties te koppelen aan objectieve morele waarheden.&nbsp;
4

Slide 15 - Tekstslide

Observatie van de Universele Morele Principes in Tradities: Lewis toont aan dat de fundamentele morele principes van de Tao te vinden zijn in vrijwel alle grote culturen, religies en filosofische systemen ter wereld, zowel oud als modern. Hij geeft uitgebreide voorbeelden van vergelijkbare morele voorschriften (zoals respect voor ouderen, bescherming van de onschuldigen, eerlijkheid, rechtvaardigheid, barmhartigheid) in oude Egyptische teksten, Babylonische wetten, Indiase Veda's, Chinese filosofieën (Confucius, Taoïsme), Griekse filosofie, en het christendom. Kennis van de Tao wordt dus deels verkregen door te erkennen dat deze principes niet willekeurig zijn, maar diep geworteld in de menselijke ervaring en cultuur.
Het Geweten en de Rede: Lewis gelooft dat mensen van nature een moreel besef of geweten hebben, dat hen vertelt wat goed en kwaad is. Dit is niet zomaar een product van opvoeding, maar een dieper, aangeboren vermogen om morele waarheden te onderscheiden. De rede speelt ook een rol door ons in staat te stellen deze morele intuïties te formuleren, te verfijnen en toe te passen in complexe situaties. Kennis van de Tao is in die zin deels intuïtief en deels rationeel afleidbaar.
Opvoeding en Vorming van het "Hart" (Chest): Lewis benadrukt het belang van opvoeding die niet alleen intellectuele kennis overdraagt, maar ook het "hart" of de "borstkas" (de zetel van aangeleerde, gerijpte emoties, eerbied en plichtsbesef) vormt. Door middel van verhalen, mythen, poëzie en goede voorbeelden leren kinderen van jongs af aan de waarde van bepaalde deugden en de afkeer van ondeugden. Dit is geen pure indoctrinatie, maar een proces van het afstemmen van onze gevoelens op objectieve morele waarheden, waardoor we de Tao 'voelen' en herkennen.
Ervaring van het Goede en het Kwade: Mensen ervaren direct de positieve gevolgen van het leven volgens de Tao (vrede, harmonie, rechtvaardigheid) en de destructieve gevolgen van het overtreden ervan (chaos, lijden, onrecht). Deze ervaringen bevestigen de realiteit en de noodzakelijkheid van de Tao.
Lewis stelt dat de Tao niet iets is dat we creëren of uitvinden, maar iets dat we ontdekken en erkennen. Het is een deel van de universele orde, net zoals de wetten van de natuurkunde. Je verkrijgt kennis van de Tao door je open te stellen voor deze objectieve morele realiteit, door te luisteren naar je geweten, en door de wijsheid van eeuwenoude tradities te bestuderen en te waarderen. Het vereist een bescheidenheid om te erkennen dat er een morele orde is die buiten ons ligt, in plaats van te geloven dat we die zelf volledig kunnen bepalen.


Wie was de bedenker van de deugdethiek?
A
Socrates
B
Aristoteles
C
Jung
D
Marx

Slide 16 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

<b>Zonder de Tao:</b><div><ul><li>is er geen objectiviteit.</li><li>zijn er geen vaste waarden.</li></ul></div><div>Dus ethiek bedrijven onmogelijk.</div><div>
</div><div>
</div>
<b>Opvoeding zonder de Tao:</b><div><ul><li>Kinderen leren alleen wat de samenleving of de opvoeders op dat moment handig vinden, in plaats van wat objectief goed of kwaad is.</li><li>Ze ontwikkelen geen innerlijk kompas dat hen helpt emoties te koppelen aan morele waarheden.</li></ul></div>
    Zonder de Tao  is er geen referentiepunt om te bepalen wat goed of fout is.

De Tao is de enige bron van waardeoordeel.

Slide 17 - Tekstslide

Zonder morele principes als leidraad is het moeilijk om een moreel oordeel te vellen over een bepaalde situatie of handeling. Morele principes fungeren als de basis waarop we onze morele oordelen en acties baseren. Ze helpen ons om te bepalen wat juist en fout is, wat goed en slecht gedrag inhoudt, en hoe we ethisch moeten handelen in verschillende situaties.
Zonder deze morele richtlijnen zouden we geen referentiepunt hebben om te bepalen wat een goede of juiste handeling is. Het is als proberen te navigeren zonder een kompas; we zouden geen duidelijk idee hebben van welke richting we moeten volgen. Morele principes bieden ons een kompas voor het nemen van beslissingen en het beoordelen van gedrag, en ze helpen ons om een ethisch en verantwoordelijk leven te leiden.

Deel 3. De afschaffing van de mens.
<b>Verlies van menselijkheid:&nbsp; </b>Mensen verliezen hun vermogen om mededogen te tonen en empathie te voelen voor anderen.<div>
</div><div>
</div>
&nbsp;het 'verlies van menselijkheid', Lewis noemt dit het idee dat het hart niet wordt gevormd of ontwikkeld zoals het zou moeten zijn.<div>
</div><div>
</div>

Slide 18 - Tekstslide

Lewis spreekt in zijn werk vaak over het belang van het hart en de vorming ervan. Wanneer hij spreekt over het 'verlies van menselijkheid', doelt hij vaak op het idee dat het hart niet wordt gevormd of ontwikkeld zoals het zou moeten zijn.
In "Mensen Zonder Borst" uit "De Afschaffing van de Mens", gebruikt Lewis het beeld van het hart als een symbool voor het morele centrum van een persoon. Hij waarschuwt dat wanneer mensen zich alleen laten leiden door hun emoties of intellect, zonder een balans tussen de twee, ze 'mensen zonder borst' worden, wat betekent dat ze geen innerlijke moraliteit of empathie hebben.
Lewis geloofde dat het hart, of het morele kompas, gevormd moest worden door juist onderwijs en de juiste invloeden. Als mensen niet worden geleid door de Tao, zoals hij het noemt, lopen ze het risico hun menselijkheid te verliezen door gebrek aan morele vorming en gevoel voor juist en fout. Dit kan leiden tot een afname van empathie, mededogen en altruïsme, en een toename van egoïsme en immoraliteit.
De mens
Als mensen niet worden geleid door de Tao, zullen zij niet de juiste morele vorming en gevoel ontwikkelen.&nbsp;&nbsp;
1
Dit zal uiteindelijk leiden tot een afname van empathie, mededogen en altruïsme, en een toename van egoïsme en immoraliteit.
2
<b>Gevolg:</b><div>Mens voelt zich moreel autonoom en&nbsp;<div>erkent geen hogere gezagsdragers.</div></div>
3
Dus erkent God ook niet als hoogste gezagdrager.&nbsp;
4
Mensen zonder hart.
Het gevolg als men zich niet laat leiden door de Tao.
De mens laat zich niet langer door traditie of religie voorschrijven hoe hij moet handelen.
5

Slide 19 - Tekstslide

Als mensen geen gezag meer erkennen in de maatschappij en niet langer geloven in een hogere autoriteit zoals God, kunnen er verschillende gevolgen optreden:
Maatschappelijke chaos: Een gebrek aan respect voor gezag en autoriteit kan leiden tot sociale wanorde en chaos. Als mensen de regels en wetten niet gehoorzamen en geen respect tonen voor degenen die belast zijn met het handhaven van de wet, kan dit leiden tot een toename van misdaad, wangedrag en sociale onrust.
Verlies van sociale cohesie: Het erkennen van gezag en autoriteit is vaak essentieel voor het handhaven van sociale cohesie en stabiliteit. Als mensen geen respect hebben voor gezaghebbende instituties en elkaar niet langer als gezaghebbend beschouwen, kan dit leiden tot een fragmentatie van de samenleving en een gebrek aan solidariteit en samenwerking.
Moreel relativisme: Als mensen niet geloven in een hogere autoriteit zoals God, kunnen ze geneigd zijn om hun eigen morele code te volgen of te geloven dat er geen objectieve waarheid is. Dit kan leiden tot een staat van moreel relativisme, waarin mensen hun eigen normen en waarden volgen zonder rekening te houden met de gevolgen voor anderen.
Geestelijke leegte: Voor sommige mensen kan het verlies van geloof in God en het ontbreken van erkenning van gezag een gevoel van geestelijke leegte veroorzaken. Ze kunnen zich verloren voelen zonder een hogere betekenis of doel in het leven, wat kan leiden tot gevoelens van angst, eenzaamheid en existentiële crisis.

Kortom, het niet erkennen van gezag in de maatschappij en het verlies van geloof in God kunnen verschillende negatieve gevolgen hebben, zowel op individueel niveau als op het niveau van de samenleving als geheel. Het is belangrijk om gezag te respecteren en een gevoel van spirituele verbondenheid te behouden om sociale stabiliteit, moraal en geestelijk welzijn te bevorderen.

Slide 20 - Video

Bron: Sire; Handen af van onze hulpverleners. (YouTube)

Slide 21 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Africhters
<b>Gevolg:</b>&nbsp;<div>de moderne mens (cultuur) verwerpt de objectieve morele orde.&nbsp;</div>
De africhters worden zelf de bepalers van wat goed en kwaad is, omdat er geen objectieve moraal meer is om aan te refereren.
Macht ligt bij de "Africhters.
<div>Deze zullen heersen over de hele mensheid. (Nietzsche)</div>
Het recht van de sterkste zal dan gelden.

Slide 22 - Tekstslide

Lewis betoogt dat als de samenleving afstand doet van objectieve morele waarden en in plaats daarvan vertrouwt op subjectieve gevoelens en meningen, er een gevaarlijke situatie kan ontstaan. Hij vreest dat er een klasse van mensen zal opstaan die de controle hebben over het onderwijs en die hun eigen subjectieve opvattingen zullen opleggen aan anderen, zonder rekening te houden met traditionele morele normen of universele waarheden.
Deze "africhters" zouden dan in staat zijn om de publieke opinie en het denken van de massa te manipuleren, en zo de macht te grijpen over de samenleving als geheel. Lewis ziet dit als een bedreiging voor de vrijheid en waardigheid van individuen, omdat het hun vermogen om autonoom te denken en morele keuzes te maken zou beperken.


Hoe noemde Nietzsche de "africhters"?
A
Antichrist
B
Übermensch
C
Ariër
D
Nazi's

Slide 23 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Zijn de leerdoelen behaald?
  • Ik kan uitleggen wie C. S. Lewis was en waarom hij belangrijk is voor filosofie, ethiek en apologetiek.
  • Ik kan uitleggen wat apologetiek is en hoe religieuze overtuigingen worden verdedigd met argumenten.
  • Ik kan de begrippen agnosticisme, atheïsme en filosofisch materialisme uitleggen en van elkaar onderscheiden.
  • Ik kan uitleggen wat de Tao is en wat dit betekent voor universele morele principes.
  • Ik kan uitleggen wat C. S. Lewis bedoelt met “het hart (borst)” en waarom karaktervorming belangrijk is voor ethiek.
  • Ik kan uitleggen hoe opvoeding, traditie en religie bijdragen aan de vorming van moreel karakter.
  • Ik kan de relatie leggen tussen waarheid, wijsheid, zingeving en morele waarden binnen deze denkrichting.
  • Ik kan mijn eigen mening over deze onderwerpen formuleren en onderbouwen met argumenten.

Slide 24 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

Slide 25 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies