Platentektoniek in Zuid-Amerika
Lesplanning:
-Uitleg vervolg platentektoniek
--> Log in op lessonup & neem deel aan de klas
Werk in je eigen tempo door.
Platentektoniek in Zuid-Amerika
Lesplanning:
-Uitleg vervolg platentektoniek
--> Log in op lessonup & neem deel aan de klas
Werk in je eigen tempo door.
Welke kant van Zuid-Amerika is een passieve continentrand?
Noorden
Westen
Oosten
Zuiden
Bij andere subductie plekken op aarde (zoals Japan of Indonesië) zijn vulkanen veel explosiever. Waarom is dat niet zo in Zuid-Amerika?
Het is juist wel explosiever in Zuid-Amerika
Dat heeft te maken met het type gesteente, het bestaat namelijk uit andesiet niet uit graniet
Dat heeft te maken met het type gesteente, het bestaat namelijk uit graniet en niet uit basalt.
Dat heeft te maken met vlakke subductie
Wat zijn schilden? (ook wel kratons genoemd)
Stukken nieuwe aardkorst
Een gebergte dat ontstaat bij subductie
Stukken zeer oude aardkorst
Een hoogvlakte of hoogland
Oei... veel informatie
Heb je alles van ertsen opgepikt uit de tekst van 4.2?
Nog niet gelezen? Lees dan nu 4.2 door!
Platentektoniek in Zuid-Amerika
Doel:
Je begrijpt waarom de subductie bij Zuid-Amerika anders is dan een 'normale' subductiezone.
--> 3 oorzaken
--> Gevolgen
Wat verwacht je aan de westkust van Zuid-Amerika wat betreft vulkanisme & aardbevingen?
Explosieve uitbarsting en zware aardbevingen
Effusieve uitbarsting en zware aardbevingen
Explosieve uitbarsting en lichte aardbevingen
Effusieve uitbarsting en lichte aardbevingen
Platentektoniek in Zuid-Amerika
Maar:
Enkele zeer zeer zeer zeer zeer zware aardbevingen
Maar relatief weinig vulkanisme
Bovendien:
De Andes is eigenlijk veel te hoog voor een subductiezone
Hoe kan dat?
De oorzaak voor de "afwijkende subductiezone" wordt veroorzaakt doordat de platen elkaar veel raken. "Er is veel koppeling". Wat is geen juiste oorzaak?
De snelheid van convergentie
Er liggen weinig sedimenten in de trog
Door de hoge Andes
Vlakke subductie
1. Snelheid van convergentie
Nazca-plaat: 8,5 cm p/j naar westen
Hoge snelheid --> Veel koppeling
2. Sedimenten in de trog
Weinig neerslag
= weinig erosie
2. Sedimenten in de trog
Weinig neerslag
= weinig erosie
= weinig sedimenten
--> Minder "smeerolie" tussen platen
= meer koppeling
2. Sedimenten in de trog
Vergelijk met oostkant: monding Amazone
3. Vlakke subductie
Normale subductie -->
Leg uit hoe in een normale subductiezone vulkanen ontstaan
Normale subductie
3. Vlakke subductie
Leg uit waarom er bij vlakke subductie geen vulkanisme ontstaat
Vlakke subductie
3. Vlakke subductie
Afbeelding A: Standaard subductie
Zuid-Amerikaanse plaat beweegt richting het westen
En komt steeds dichter bij de MOR
De onderduikende Nazca-plaat is dus steeds warmer
(jonger = warmer)
En warme plaat duikt minder snel de mantel in
Maar blijft drijven onder de bovenliggende plaat
(afbeelding b)
De bijzondere subductie heeft veel gevolgen: welk gevolg heeft dit niet?
Zeer zware aardbevingen
Een ondiepe trog
Regio's zonder vulkanen
Zeer hoge Andes
Gevolgen 1: Volcanic gaps
Nazca plaat beweegt over hotspot (Pampa / Norte Chico gat) of is zelf een Mid-Oceanische Rug (Patagonia gat)
En is zelf warm, dus licht, en blijft drijven onder Zuid-Amerikaanse plaat
Doordat de plaat niet genoeg mantel in duikt
Wordt de plaat niet warm
En smelt de plaat niet
En ontstaan er geen vulkanen
Gevolgen 2: Aardbevingen
Door flat subduction
Is er veel contact tussen platen over een grote breedte
(zie kleine afbeelding)
En zijn er ook veel aardbevingen ver van de subductiezone
(tot aan Brazilië)
Door weinig smeermiddel (sedimenten)
Zijn er veel zeer zware aardbevingen
Gevolgen 3: Hoogte van de Andes
Door veel koppeling
Wordt de Zuid-Amerikaanse plaat sterk opgestuwd
En wordt de Andes zeer hoog
Zelf versterkend proces:
De Andes wordt hoger
En houdt neerslag uit het oosten tegen, waardoor het droog is aan de westkust
Waardoor er daar minder erosie is
En er minder sediment als smeermiddel dient tussen de platen
Aan de slag:
4.2 heb je gelezen
Maakwerk 4.2 opdracht 1, 3, 4, 6 (pak gelijk een atlas en begin met puzzelen & aflezen)
Heb je 4.1 opdracht 2 t/m 5 na vorige les afgemaakt en nagekeken? Zorg dat je bij blijft!