Week 3: Mantelzorgers en SOFA model
Coördineren, organiseren en samenwerken 1
week 3
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Coördineren, organiseren en samenwerken 1
week 3
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel:
Je kan benoemen wat het SOFA-model inhoudt.
Je kan met behulp van het SOFA-model de samenwerking, ondersteuning en facilitering van zorg evalueren.
Deze slide heeft geen instructies
Programma
Mantelzorgers
Het Sofa model
Stellingen
Opdrachten
Lesdoel behaald?
Einde!
Deze slide heeft geen instructies
Wat is mantelzorg?
- Zorg en ondersteuning die mensen vrijwillig en onbetaald verlenen aan mensen met fysieke, verstandelijke of (sociaal)psychische beperkingen in hun familie, huishouden of anderszins sociale netwerk.
- Het gaat om hulp die de gebruikelijke hulp die in redelijkheid mag worden verwacht van partners, ouders, kinderen of andere huisgenoten overstijgt.
Deze slide heeft geen instructies
CIJFERS
enmerken mantelzorgers
• 56 % van de mantelzorgers in Nederland is vrouw.
• 36 % van de vrouwen in Nederland is mantelzorger.
• 10 % van de vrouwen in Nederland is vrijwilliger.
• 43 % van de mantelzorgers is tussen de 45 en 65 jaar.
• 34 % van de mantelzorgers is ouder dan 65 jaar.
• 44 % van de mantelzorgers heeft in de zorg gewerkt.
Kennisbehoefte van mantelzorgers
Hoe om te gaan met de beperkingen van de hulpbehoevende (49%).
Kennis over de beperking waaraan de hulpbehoevende lijdt (35%).
Kennis over medicijnen (27%).
Kennis over het gebruik van hulpmiddelen (20%).
https://www.zorgvoorbeter.nl/mantelzorg/cijfers-nederland
Deze slide heeft geen instructies
Het SOFA MODEL
In het samenwerken met mantelzorgers heb je als zorgprofessional aandacht voor vier rollen van de mantelzorger. Dat noemen we ook wel samenwerken volgens het SOFA-model.
Deze slide heeft geen instructies
SOFA-model
De vier rollen van de mantelzorger die het SOFA-model benoemt zijn:
Mantelzorgers als partner in zorg (samenwerken).
Mantelzorger als hulpvrager bij overbelasting (ondersteunen).
Mantelzorger als persoonlijke relatie van de cliënt (faciliteren).
Mantelzorger als expert, weet alles van de cliënt (afstemmen).
Deze slide heeft geen instructies
Samenwerken
Erken de mantelzorger als medehulpverlener.
Betrek de mantelzorger bij het opstellen van het zorgplan.
Bespreek wat de mantelzorger doet in zorg en ondersteuning.
Geef info over zorg, ziekte, organisatie.
Leer de mantelzorger vaardigheden.
Zorg voor goed bereikbaar aanspreekpunt voor de mantelzorger.
Deze slide heeft geen instructies
Ondersteunen
Bied een luisterend oor.
Wees alert op (dreigende) overbelasting.
Geef tips om zorg in te passen in eigen leven.
Verwijs naar ondersteuningsmogelijkheden (gespreksgroep, respijtzorg, vrijwilligers).
Geef info hoe mantelzorg vol te houden is (zorg delen met familie/vriende
Deze slide heeft geen instructies
Faciliteren
Realiseer je dat de mantelzorger in de eerste plaats kind, ouder, partner, vriend is.
Respecteer gewoontes van cliënt en mantelzorger.
Hou rekening met privacy van cliënt en mantelzorger.
Wijs de mantelzorger op het belang van eigen ontspanning.
Denk mee hoe de mantelzorger en de cliënt belangrijke elementen in hun relatie kunnen voortzetten.
Deze slide heeft geen instructies
Afstemmen
Benut kennis van de mantelzorger; vraag naar gewoontes.
Informeer bij de mantelzorger naar wensen en feiten.
Betrek de mantelzorger bij beslissingen.
Vraag de mantelzorger advies bij problemen en veranderingen.
Houd regelmatig contact met de mantelzorger.
Vraag naar grenzen en manage verwachtingen.
Neem klachten serieus
Deze slide heeft geen instructies
Het SOFA-model in verschillende fases
Contact in de beginfase
Contact in de dagelijkse praktijk
Contact in de laatste fase
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn de symptomen van een overbelaste mantelzorger?
Lichamelijk: Onder meer hoofd- of buikpijn, verhoogde bloeddruk, hyperventilatie, pijn in nek, schouder of rug, duizeligheid, toenemende vermoeidheid, afnemende eetlust of juist vraatzucht.
Psychisch: Onder meer schaamte- en schuldgevoelens, concentratieproblemen, vergeetachtigheid, lusteloosheid, slaapproblemen, snel geëmotioneerd zijn, piekeren.
Gedragsmatig: Onder meer rusteloosheid, chaotisch, onverdraagzaam, agressief, verwaarloosd uiterlijk, meer roken en drinken, gebruik van kalmerende of stimulerende middelen.
Lichamelijk
Onder meer hoofd- of buikpijn, verhoogde bloeddruk, hyperventilatie, pijn in nek, schouder of rug, duizeligheid, toenemende vermoeidheid, afnemende eetlust of juist vraatzucht.
Deze slide heeft geen instructies
Psychisch
Onder meer schaamte- en schuldgevoelens, concentratieproblemen, vergeetachtigheid, lusteloosheid, slaapproblemen, snel geëmotioneerd zijn, piekeren.
Deze slide heeft geen instructies
Gedragsmatig
Onder meer rusteloosheid, chaotisch, onverdraagzaam, agressief, verwaarloosd uiterlijk, meer roken en drinken, gebruik van kalmerende of stimulerende middelen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat doe je met een overbelaste mantelzorger?
Deze slide heeft geen instructies
Ondersteuning mantelzorgers bij overbelasting
Goed te kijken wat iemand aan kan (de draagkracht te versterken). Dit kun je verbeteren door de mantelzorger meer over de ziekte te leren. Ook help je door gezond eten, voldoende slapen en leuke dingen doen te stimuleren.
De draaglast te verminderen (de zorg en ondersteuning die de mantelzorger verleent): bijvoorbeeld door de zorg met anderen te delen, af en toe de zorg over te dragen, hulpmiddelen in te zetten.
Ga in gesprek en vraag wat de mantelzorg energie kost en waar ze energie van krijgen.
Kijk of bijvoorbeeld mantelzorgondersteuning nodig is.
Verwijs door naar initiatieven voor mantelzorgers en mantelzorgorganisaties, kijk op de pagina Informatie voor mantelzorgers op dit kennisplein.
Deze slide heeft geen instructies
Schenk jij genoeg aandacht aan mantelzorgers?
Deze slide heeft geen instructies
Discussie?
Deze slide heeft geen instructies
Stelling
Er is genoeg aandacht en tijd voor mantelzorgers.
Deze slide heeft geen instructies
Stelling
Ik reken op mantelzorg van mijn zorgvragers.
Deze slide heeft geen instructies
Stelling
Ik ken de mantelzorgers van mijn cliënten.
Deze slide heeft geen instructies
Stelling
Voor mantelzorg kies je niet, daar rol je in.
Deze slide heeft geen instructies
De ‘MantelScan’
is een instrument voor professionals om samen met zorgvragers en mantelzorgers een zorgnetwerk in kaart te brengen, waarbij aandacht is voor de kracht en risico’s van dat netwerk. De scan biedt visuele hulpmiddelen die helpen bij het structureren van alle informatie over een netwerk. Informatie over het netwerk is belangrijk, omdat zorgen vaak verder reiken dan slechts het contact tussen één zorgvrager en één mantelzorger.
https://www.zorgvoorbeter.nl/docs/PVZ/vindplaats/mantelzorg/Handreiking-mantelscan.pdf
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht:
Zorgverlening, beroep en organisatie n4,
module 1 Oriëntatie op het beroep
3 Samenwerkingspartner
alle 6 de opdrachten
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel behaald?
Je kan benoemen wat het SOFA-model inhoudt.
Je kan met behulp van het SOFA-model de samenwerking, ondersteuning en facilitering van zorg evalueren.
Deze slide heeft geen instructies
Einde
Deze slide heeft geen instructies
Stelling
Ik zie gelijk als de mantelzorger overbelast is
Deze slide heeft geen instructies