Vooraf
Voor het einde van de timer, zorg je dat je klaar bent voor de les (dus niet pas als de timer voorbij is....)
Lessonup
Gebruik je eigen naam (smiley/emoji mag)
Gebruik elke keer dezelfde naam!
minute
second
Rules!
We respecteren elkaar en elkaars spullen; we laten elkaar uitspreken en behandelen elkaar met respect.
Je komt goed voorbereid naar de les; materiaal goed voor elkaar, ingelezen, etc.
Eten, drinken of naar het toilet doen we zoveel mogelijk na de les of in de pauze
De telefoon blijft in de tas, broekzak (o.i.d) tenzij anders wordt aangegeven.
We gebruiken de laptop uitsluitend voor schooldoeleinden
Vooraf
Voor het einde van de timer, zorg je dat je klaar bent voor de les (dus niet pas als de timer voorbij is....)
Lessonup
Gebruik je eigen naam (smiley/emoji mag)
Gebruik elke keer dezelfde naam!
minute
second
Rules!
We respecteren elkaar en elkaars spullen; we laten elkaar uitspreken en behandelen elkaar met respect.
Je komt goed voorbereid naar de les; materiaal goed voor elkaar, ingelezen, etc.
Eten, drinken of naar het toilet doen we zoveel mogelijk na de les of in de pauze
De telefoon blijft in de tas, broekzak (o.i.d) tenzij anders wordt aangegeven.
We gebruiken de laptop uitsluitend voor schooldoeleinden
De lage landen
(1050-1700)
Kenmerkende aspecten
De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarische urbane samenleving
De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden
Leidende vraag:
Wat maakte de opkomst van een stedelijke burgerij in de Nederlandse gewesten mogelijk (1050-1302)?
Nederland bestaat in 1050 uit zelfstandige gewesten (graafschappen/hertogdommen). Leg uit hoe deze situatie in de vroege middeleeuwen is ontstaan?
De lage landen 1050
Na het uiteenvallen van het Frankische rijk maakt Vlaanderen deel uit van West-Francië
Later van het Koninkrijk Frankrijk (987)
De lage landen op dat moment geen politieke eenheid
De gewesten bestaan uit zelfstandige hertogdommen/graafschappen (leenstelsel)
Vlaanderen
Moerasachtig en bosrijk gebied
Kustgebied > veel overstromingen
Veel vruchtbare grond > grote graan opbrengst
Door opkomst steden (Antwerpen, Gent, Brugge) neemt de vraag naar voedsel toe.
Ontwikkelingen vroege middeleeuwen:
Grootschalige ontginning moerasgebied / ontbossing
Aanleggen dijken langs de kust
Ontwikkeling van een nieuwe ploeg
Tweeslagstelsel > drieslagstelsel
Bevolkingsgroei maakt nieuwe ontginning noodzakelijk
situatie vroege middeleeuwen
Leg uit waarom deze grootschalige ontginning vooral op initiatief van edelen en kloosters waren.
Vlaanderen
Door toename voedselproductie en bevolking, kon een deel van de bevolking zich op andere ambachten richten.
Ambachtslieden vestigen zich in nederzettingen/steden die regionale marktfunctie hadden.
Sinds Romeinse rijk amper gebruik meer van geld. Door opkomst van handelsnetwerken werden er weer meer munten geslagen.
Ontstaan van een monetaire economie (zowel in steden als op het platteland).
situatie late middeleeuwen
De monetaire economie zorgt voor nieuwe beroepen zoals de bankier. Vooral Italianen en Joden hielden zich hier mee bezig.
Vlaanderen
Door handel en nijverheid nam de verstedelijking toe.
Vlaanderen ontwikkelde zich van een landbouwsamenleving naar een landbouwstedelijke samenleving.
De stad bood voor iedereen kansen; arm, rijk of horigen
Steden hadden werklieden nodig, horigen die (illegaal) binnen de stad waren (aspirant-Poorter) werden beschermd door de stad.
situatie late middeleeuwen
"stadslucht maakt vrij'
Verstedelijking was zowel een voordeel als een nadeel voor edelen. Leg dit uit?
Steden
Nieuwe afspraken tussen edelen en steden:
Horigen die een 'jaar en een dag' in de stad verbleven werden vrij burgers.
Om leegloop op platteland te voorkomen werden de plichten van horigen op het platteland verminderd.
Privileges werden vastgelegd in stadsrechten (uitgegeven door de edelen).
Nieuwe afspraken
Zouden deze afspraken voordelig of nadelig zijn voor de adel?
Voordelig; door de stimulans van vrijheid stegen de belastinginkomsten van de edelen
Nadelig; alleen de macht van de steden groeide hiermee, de edelen verloren hier alleen maar op
Het uitgeven van privileges leverde zowel een voordeel op voor edelen als de stad. Welke?
Homework
Lezen:
236 - 237
Maken:
2 en 3