Profielboek Hoofdstuk 2.9
Geriatrische gezondheidsproblemen
Profielboek Hoofdstuk 2.9
Geriatrische gezondheidsproblemen
Lesdoelen
Je kunt uitleggen welke veelvoorkomende geriatrische gezondheidsproblemen bij ouderen kunnen voorkomen en kunt symptomen herkennen
Je kunt uitleggen wat jouw rol is bij zorg en preventie
Je leert:
- welke geriatrische gezondheidsproblemen veel al voorkomen bij ouderen
- wat de mogelijke oorzaken zijn van veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij ouderen
- hoe je symptomen van gezondheidsproblemen kunt herkennen
- wat jouw rol is bij zorg en preventie
Inleiding
Als helpende kun je oudere cliënten ondersteunen met gezondheidsproblemen of die zich zelf minder goed kunnen verzorgen.
Als helpende ondersteun je deze kwetsbare ouderen met hun verschillende problemen.
Als helpende lever je een bijdrage door goed te begrijpen wat hun problemen zijn en stimuleer je ze om zo veel mogelijk nog zelf te doen. Je geeft adviezen om problemen te voorkomen.
Daarom is kennis hebben over geriatrische gezondheidsproblemen als helpende belangrijk.
Ouder worden
Als wij als mensen ouder worden verandert ons lichaam en kunnen we gezondheidsproblemen krijgen en/of niet goed meer voor ons zelf zorgen.
Ouderen met gezondheidsproblemen en ouderen die niet goed meer voor zichzelf kunnen zorgen, worden kwetsbaren ouderen genoemd.
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij ouderen
Gezondheidsproblemen die veel voorkomen bij ouderen, noemt men ook wel geriatische gezondheidsproblemen.
Geriatrische gezondheidsproblemen komen bij ouderen vaker voor dan bij jongeren
Veelvoorkomende geriatrische gezondheidsproblemen zijn:
Diabetes mellitus
Hart- en vaatziekten
Incontinentie
Gehoorverlies
Zichtvermindering
Geheugenverlies
Mobiliteitsproblemen
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij ouderen
Incontinentie
Is het ongewild verliezen van urine of ontlasting;
Wordt vaak veroorzaakt door aandoeningen zoals spierzwakte of zenuwbeschadiging;
Kan tot huidproblemen (irritaties) en infecties leiden;
Kan tot schaamte en in ergste geval tot eenzaamheid leiden.
Twee vormen van incontinentie:
1. Urine-incontinentie
- Is het ongewild verliezen van urine;
2. Ontlastingsincontinentie
- Is het ongewild verliezen van vaste of vloeibare ontlasting.
Vrouwen hebben vaker last van urine-incontinentie dan mannen.
Schaamte kan bij incontinentie een rol spelen en kan tot het zich terugtrekken leiden en eenzaamheid: wees je hiervan bewust!
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij ouderen
Gehoorverlies
Wordt meestal veroorzaakt door natuurlijke slijtage van het gehoor;
Bepaalde signalen wijzen op gehoorverlies;
Kan gevolgen hebben voor iemand.
Veelvoorkomende signalen van gehoorverlies zijn:
Moeite hebben met het volgen van gesprekken (vooral in een lawaaierige omgeving);
De neiging hebben om het volume van de televisie of radio hoger te zetten.
Wees je als helpende bewust van de gevolgen van het gehoorverlies voor de cliënt, zoals:
het ontstaan van onveilige situaties in het verkeer: aankomend verkeer niet goed horen;
verdriet hebben;
Angst ervaren en minder zelfvertrouwen hebben en zich daardoor minder zelfstandig voelen;
Zich sociaal terugtrekken, wat tot eenzaamheid kan leiden.
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij ouderen
Zichtvermindering
Is een veelvoorkomend probleem bij ouderen;
Kan het leven van iemand behoorlijk beïnvloeden;
Kan variëren van een beetje slechter zien tot ernstige blindheid;
Veelvoorkomende oorzaak is staar;
Kan leiden tot minder zelfstandig zijn en minder plezier hebben in het leven;
Kan behandeld worden met een operatie.
Staar:
Is een aandoening die zich langzaam ontwikkelt en waarbij de les van het oog troebel wordt en iemand wazig gaat zien. Dit kan later in het dagelijkse leven flinke problemen geven.
Staar
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij ouderen
Geheugenverlies
Kan verschillende oorzaken hebben
Kan variëren van milde tot ernstige vormen;
Kan betrekking hebben op recent opgeslagen informatie of lang geleden op geslagen informatie;
Is van invloed op het vermogen om nieuwe informatie te leren en te onthouden;
Kan ervoor zorgen dat iemand minder zelfstandig wordt;
Kan leiden tot verwardheid, het kwijtraken van tijd en plaats;
Kan leiden tot frustratie, angst, depressief voelen;
Kan leiden tot een sociaal isolement;
Geeft signalen (tekenen) af.
Ernstige vormen van geheugenverlies zijn de ziekte van Alzheimer of andere vormen van dementie.
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij ouderen
Oorzaken van geheugenverlies:
Normale veranderingen in de hersenen door ouderdom;
Ziektes zoals alzheimer en ander vormen van dementie;
Problemen met de bloedvaten in de hersenen;
Bijwerkingen van medicijnen;
Emotionele factoren zoals stress, angst depressie;
Te kort aan bepaalde voedingsmiddelen en ongezonde gewoontes, zoals te veel alcohol drinken
Om geheugenverlies te herkennen, let je als helpende op de volgende signalen:
Iemand stelt steeds dezelfde vragen of vertelt steeds dezelfde verhalen;
Iemand heeft moeite om belangrijke data of afspraken te onthouden;
Iemand vergeet wat er kort geleden is gezegd of gebeurd;
Iemand verandert in het nemen van beslissingen of bij het oplossen van problemen;
Iemand weet niet meet welke dag, tijd of plaats het is;
Iemand heeft moeite met het volgen van uitleg of het plannen van taken.
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij ouderen
Mobiliteitsproblemen
Zijn problemen m.b.t. de mobiliteit / het bewegen;
Variëren van een beetje tot ernstige problemen m.b.t. het bewegen;
Kan verschillende oorzaken hebben, doch vaak is het een combinatie van verschillende factoren;
Kan tot het gebruik van hulpmiddelen leiden;
Kunnen grote gevolgen hebben voor het dagelijkse leven van iemand;
Kunnen leiden tot verminderde zelfstandigheid, verhoogd valrisico en sociale isolatie
Veelvoorkomende gezondheidsproblemen bij ouderen
Oorzaken van mobiliteitsproblemen:
Osteoporose
Artritis
Artrose
Neurologische (ofwel zenuw) aandoeningen, zoals: een beroerte, de ziekte van Parkinson, neuropathieën
Zwakkere spieren
Evenwichtsproblemen
Multimorbiditeit
Komt bij ouderen vaak voor;
Betekent: meerdere gezondheidsproblemen tegelijk
Voorbeeld van multimorbiditeit:
- Zowel diabetes hebben en als gevolg hiervan problemen hebben met het hart- en
vaatstelsel.
Voor jou als helpende is het belangrijk dat je de gezondheidsproblemen herkent.
Zorg en preventie
Zorg dat het in het huis van de cliënten veilig is. Adviseer om:
- losse kleedjes te verwijderen
- te zorgen voor goede verlichting: vooral in gangen en op trappen
- antislipmatten in de badkamer te gebruiken
2. Adviseer de cliënt om gezond en gevarieerd te eten om spieren en botten sterk te houden;
3. Adviseer de cliënt om voldoende te drinken om uitdroging en duizeligheid te voorkomen;
4. Moedig de client aan om dagelijks te bewegen om spieren sterk te houden en de balans te verbeteren;
5. Adviseer het gebruik van hulpmiddelen om veiliger te kunnen lopen en vallen te
voorkomen;
6. Stimuleer regelmatige doktersbezoeken om gezondheidsproblemen tijdig te herkennen en te
behandelen;
7. Bied als helpende hulp bij dagelijkse activiteiten op het gebied van de adl. Dit kan vallen voorkomen en de veiligheid verbeteren;
8. Informeer de cliënten en zijn naasten over valpreventieprogramma’s.
Moeilijke woorden en Begrippen
Kwetsbare ouderen, Geriatrische gezondheidsproblemen
Incontinentie, urine-incontinentie, ontlastingsincontinentie
Geheugenverlies, gehoorverlies
Zichtvermindering, staar, wazig, troebel
Milde
Ziekte van Alzheimer, dementie
Sociaal isolement
Mobiliteitsproblemen
Osteoporose, Artritis, Artrose
Neurologische aandoeningen
Beroerte
Ziekte van Parkinson
Neuropathieën
Multimorbiditeit
Valpreventieprogramma’s