Gedenk te sterven of Pluk de dag?
Welk motto hoort bij welk beeld? En welk past bij jou?
Gedenk te sterven of Pluk de dag?
Welk motto hoort bij welk beeld? En welk past bij jou?
Vul de juiste vorm van het werkwoord in je schrift in.
1 Meer dan de helft van de leerlingen ___ een voldoende. (halen)
2 Ruim 50% van de troepen ___ in het zuiden gelegerd. (zijn)
3 De meeste leerlingen ___ naar school. (fietsen)
4 Een klein percentage van de abonnees ___ ontevreden. (zijn)
5 De familie Brand ___ van plan de tuin op te knappen. (zijn)
6 Gisteren ___ een aantal klasgenoten te laat. (komen)
3 minuten alleen, dan 2 minuten met je buur. Verschillen? Overtuig elkaar.
Aan de slag
1 haalt 2 is 3 fietsen
4 is 5 is 6 kwam / kwamen (allebei goed)
Welke regel zit hierachter? Leg het uit in je eigen woorden.
De kern van het onderwerp bepaalt de persoonsvorm.
Schrap de toevoegingen. Meer dan de helft van de leerlingen: de helft.
De helft, een deel, een percentage, de familie: enkelvoud.
De meeste leerlingen: meervoud, want de kern is leerlingen.
Een aantal, een tweetal: allebei goed. Enkelvoud klinkt formeler.
Twijfel je? Lees de zin zonder toevoegingen: de helft haalt een voldoende.
Bron: Dick Pak, Taaldilemma's 3, quiz 1, en Onze Taal
Gedenk te sterven of Pluk de dag?
Welk motto hoort bij welk beeld? En welk past bij jou?
Twee motto’s (3 min)
Terugblik: van middeleeuwen naar 17de eeuw (4 min)
Bredero over Amsterdam (10 min)
Vooruitblik en huiswerk (2 min)
Nieuwsquiz (15 min)
Je weet wat er vóór de 17de eeuw kwam en wat er in de 17de eeuw veranderde.
Je kunt een 17de-eeuws gedicht lezen en uitleggen wat het zegt over Amsterdam.
Noem een tekst uit de middeleeuwen die je kent.
Wie of wat stond in de middeleeuwen centraal?
Wie schreef die teksten? Weet je hun namen?
Middeleeuwen
ca. 500 tot 1500
God en de kerk centraal
Het leven is een wachtkamer voor het hiernamaals
Gedenk te sterven
Schrijvers vaak anoniem
Renaissance
vanaf de 15de eeuw, eerst in Italië
Wedergeboorte van de klassieken: Homerus, Ovidius, Vergilius
Humanisme: de mens centraal
Schrijvers met een naam
17de eeuw
1600 tot 1700
Bloeitijd van de Republiek
Geloof blijft belangrijk, maar het leven telt ook
Pluk de dag
ca. 1450 De boekdrukkunst: nieuwe ideeën verspreiden zich snel
1517 Luther en de reformatie: strijd over het geloof
1568-1648 De Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje
1585 Antwerpen valt: vluchtelingen nemen kennis en geld mee naar het noorden
1602 De VOC wordt opgericht: Amsterdam wordt een wereldstad
Het sonnet
Een sonnet heeft 14 versregels met een strak ritme en regelmatig eindrijm:
twee strofen van 4 regels (kwatrijnen)
twee strofen van 3 regels (terzinen)
Tussen de eerste 8 regels (octaaf) en de laatste 6 regels (sextet) is er sprake van een wending, ook wel volta genoemd.
Pagina 138 Kern
Gerbrand Adriaensz. Bredero, sonnet over Amsterdam (1622). Kern blz. 194, regel 1-8
Regel 9-14
1 Waarin gaat Amsterdam Rome overtreffen? Noem er drie.
2 Wie komen Amsterdam om hulp smeken? Hoe noemt Bredero hen?
3 Is dit gedicht trots, opschepperig of een voorspelling die uitkwam?
1 Raad (bestuur), kracht, oorlogsbeleid en geld
2 Verre volken, en Bredero noemt hen naar hun huidskleur
Niet al goud wat er blinkt: de term Gouden Eeuw komt uit de 19de eeuw en is nu beladen. Denk aan de slavenhandel en de armoede (blz. 195).
3 Steek je vingers op: 1 trots, 2 opschepperig, 3 voorspelling
Deze periode
Warenar (Hooft en Coster, 1617): een vrek met een pot goud
Magnus
Vondel over Van Oldenbarnevelt
Een moderne bewerking van Warenar, per bedrijf
Literatuurtoets in TP2 (telt 4x)
Week 45
Lees § 19 Pluk de dag, grijs blz. 194-201.
Wit blz. 178-181: maak opdracht 1 tot en met 5 en 9.