7.3: Ontleedbare stoffen: enkelvoudige ionen
7.3: Ontleedbare stoffen: enkelvoudige ionen
Verbindingen
Er zijn zo'n 110 elementen, die kunnen met een chemische reactie niet ontleed worden.
Meeste stoffen: verbindingen. Dus een combinatie van 2 of meer elementen, zoals: H2O (water) of C6H12O6 (glucose)
Deze stoffen zijn ontleedbaar.
Verbindingen
Je kunt ook verbindingen hebben tussen een metaal en een niet-metaal. Dat noem je: ionaire verbindingen
b.v NaCl
Vaak is het positieve ion afkomstig van een metaal, en het negatieve ion van een niet-metaal.
Ionen
Atomen kunnen elektronen opnemen en afstaan. Als dat gebeurd, dan krijg je meer of minder elektronen dan dat er protonen zijn: niet even veel plusjes als minnetjes.
Op zo'n moment heb je dus: een ion.
Enkelvoudig positief ion
Als een atoom een elektron afstaat, dan heeft deze dus meer protonen (p+) dan elektronen (e-). Dit atoom is dan positief geladen.
Enkelvoudig negatief ion
Een atoom dat elektronen (e-) opneemt bevat meer elektronen dan protonen (p+).
De lading van dit ion is dan dus negatief.
Naamgeving en lading
Namen van metaalionen (positieve ionen) zijn vrij makkelijk: je pakt de naam van het metaal, zoals aluminium, en plakt daar -ion achter: aluminium-ion.
Naamgeving van negatieve ionen is moeilijker: in veel gevallen komt het achtervoegsel -ide en vervolgens ook nog -ion er achter: chloor atoom, en chloride-ion. In het geval van zwavel en zuurstof lijken de namen helemaal niet meer op de atoomnamen: sulfide-ion en oxide-ion.
Dubbele lading?
Het ijzer-ion is een bijzondere: die kan zowel een +2 als een +3 lading hebben.
In dat geval wordt de ion-lading met Romeinse cijfers aangeduid:
ijzer(II)-ion heeft een +2 lading: Fe2+
ijzer(III)-ion heeft een +3 lading: Fe3+
Dit is keukenzout: NaCl
Verhoudingsformule
Na+-ionen en Cl--ionen zijn op een bepaalde manier gerangschikt in de stof.
NaCl is in dit geval een verhoudingsformule
omdat deze iets zegt over de verhouding
waarin een natrium-ion en een chloride-ion
voorkomen in de stof.
In dit geval is dat: 1 : 1
Voor alle zouten geld: de totale negatieve lading is gelijk aan de totale positieve lading. Netto is de lading dus neutraal.
Opstellen verhoudingsformules
Opstellen doe je zo:
Noteer de naam (in woorden) van het zout
Zet de symbolen van de ionen tussen haakjes achter elkaar. Zet altijd het positieve ion voorop
De totale lading moet neutraal zijn: in totaal dus even veel plus als min. Zet dus een index bij de symbolen. (Ze moeten zo simpel mogelijk zijn, dus niet meer deelbaar door 2 bijvoorbeeld)
Vereenvoudig de formule door de haakjes en de ladingen weg te laten.
Voorbeeld: Calciumbromide
Noteer de naam (in woorden) van het zout
1. Calciumbromide
Voorbeeld: Calciumbromide
Zet de symbolen van de ionen tussen haakjes achter elkaar. Zet altijd het positieve ion voorop
1. Calciumbromide
2. (Ca2+)(Br-)
Voorbeeld: Calciumbromide
De totale lading moet neutraal zijn: in totaal dus even veel plus als min. Zet dus een index bij de symbolen.
1. Calciumbromide
2. (Ca2+)(Br-)
3. (Ca2+)(Br-)2
Voorbeeld: Calciumbromide
Vereenvoudig de formule door de haakjes en de ladingen weg te laten.
1. Calciumbromide
2. (Ca2+)(Br-)
3. (Ca2+)(Br-)2
4. CaBr2
Huiswerk: alle opdrachten 7.3