Bij welke samenleving past deze afbeelding?
Landbouwstedelijke samenleving
Industriële samenleving
Bij welke samenleving past deze afbeelding?
Landbouwstedelijke samenleving
Industriële samenleving
Wat is een grondwet?
Een belangrijke wet
Een document met belangrijke wetten
De rechten en plichten van iedereen in het land
Een wet waar iedereen zich aan moet houden
Waar of niet waar: Nederland is een constitutionele monarchie
Waar
Niet waar
Wat is de kern van het liberalisme?
Vrijheid
Gelijkheid
Geloof
Waar of niet waar: De grondwet van 1848 is liberaal
Waar
Niet waar
Waar of niet waar: Rijke burgers waren liberaal
Waar
Niet waar
5.3 De sociale kwestie
Lesdoelen
Aan het einde van de les kan ik:
Uitleggen waarom de woonomstandigheden zo slecht waren
Verklaren waarom de werkomstandigheden zo slecht waren (fabriekseigenaren, arbeiders en overheid)
De kern van de sociale kwestie uitleggen
Voorbeelden van sociale wetten geven
De kern van het socialisme uitleggen
Arbeiders
Door industriële revolutie trekken honderdduizenden naar de stad
Fabriekseigenaren bouwen arbeiderswoningen zo goedkoop mogelijk
Gevolg: slechte woonomstandigheden
Om hoge winst te maken proberen eigenaren de kosten laag te houden
Gevolg: lage lonen, géén bescherming
Door de hoge werkloosheid kunnen arbeiders géén eisen stellen
De overheid doet niets (want liberaal)
Verbetering
In de 19de eeuw beginnen discussies over de woon- en werkomstandigheden
Dit is de sociale kwestie
Via onderzoeken, kranten en boeken worden verhalen verspreidt over uitbuiting
1833: verbod op kinderarbeid in Engeland
Op initiatief van de Tweede Kamer komt in NL de eerste sociale wet in 1874:
Het Kinderwetje van Van Houten
Óók de arbeiders beginnen te strijden voor betere omstandigheden in vakbonden
Waar of niet waar: Arbeiders waren socialist
Waar
Niet waar
Wat is de kern van het socialisme?
Vrijheid
Gelijkheid
Geloof
Waar of niet waar: De liberalen willen dat de overheid een grotere rol speelt
Waar
Niet waar
Socialisme
Halverwege de 19de eeuw ontstaat het socialisme
Kern: gelijkheid (door ingrijpen van de overheid)
Het socialisme is gebaseerd op de ideologie van Karl Marx
Via een revolutie zouden de arbeiders de productiemiddelen gelijk verdelen
In plaats van revolutie proberen arbeiders dit via het parlement te bereiken