Gotiek Bouwkunst
KG Havo 4/VWO 4
Gotiek Bouwkunst
KG Havo 4/VWO 4
Gotiek 1140-1500
Stedelijke samenleving
Opkomst gildes
Hoge kathedralen en kerken =>
Architectuur: verticaliteit
Wat was ook alweer typisch Romaans?
Dikke muren
Kleine ramen
Zwaar en solide
Steunberen
Weinig decoratie exterieur =>
lisenen en (blinde) rondbogen
Gilden
Doel:
Bescherming tegen concurrentie van buiten
Opleiding
Waarborg kwaliteit
Bevordering welstand en positie
Opleiding:
Als leerling in dienst van meester (knecht)
Na een jaar gezel
Daarna rondreizn en je vestigen met eigen atelier en leerlingen => meester
Pas vanaf ca. 1400 gaat men werk signeren en spreken we van kunstenaars!
Gotiek: 1150/1250 – 1400/1550
Tussen 1137 en 1144 ontstaan bij verbouw St. Denis door abt Suger.
Verspreiding vanuit het Ȋle de France over heel Frankrijk en Europa.
Idee: de kerk (kathedraal) is een afspiegeling van de hemel op aarde. De gebrandschilderde ramen laten het goddelijk licht naar binnen schijnen. Door de ramen wordt het licht gebroken in verschillende symbolische kleuren.
Beroemdste kerken:
Frankrijk: Nôtre Dame, Reims, Amiens, Chartres, Rouen, St. Denis
Engeland: Westminster Abbey, Salisbury, Gloucester
Duitsland: Keulen, Aken, Neurenburg
Italië: Duomo (Milaan)
Kenmerken
•Spitsbogen (i.p.v. rondbogen)
•Kruisribgewelf - skeletbouw
•Bundelpijlers
•Hoge gewelven
•Grote ramen met veelkleurig glas (gebrandschilderd)
•Gotïsche vierpas
•Triforium
•Maaswerk
•Luchtboog
•Roosvenster (Rayonnant)
Verticaliteit
Gotisch:
- Kruisribgewelf
- Lichter, Grote ramen, Glas in lood
- Spitsboog, Skeletbouw
- Steunberen en luchtbogen
Romaanse gewelfconstructie
Gotische gewelfconstructie
Romaanse plattegrond
Gotische plattegrond
Chartres, kathedraal, 1194-ca.1260, plattegrond en crypte, rechts, westgevel
Kathedraal van Noyon (12e eeuw) Noyon, Frankrijk
Nôtre Dame de Reims (links)
1211-1275
Dom van Keulen
(rechts),
1248-1322
1248-1322
Nôtre Dame, Rouen, Frankrijk
1145-1468
Schaalvergroting in gotische kathedralen: v.l.n.r., Laon (ca. 1155-1235), Parijs (ca. 1163-1345), Chartres (ca. 1194-1260), Reims (ca. 1211-’75), Amiens (ca. 1220-’88)
Chartres, kathedraal Notre-Dame, 1194-ca. 1260 (nadat de eerdere kathedraal die begonnen was in 1020 zwaar was beschadigd door brand), links reconstructie van hoe de kerk had moeten worden (met negen torens)
Links: St Vitus kathedraal, Praag
Rechts: Kathedraal van Reims
Beauvais, kathedraal St. Pierre, koor exterieur en interieur, 1225-’75 en ca.1328-’35 (koor 48,5 m. hoog
Laon, kathedraal Notre-Dame, gewelven schip, plattegrond en gezicht schip richting koor
Bourges, kathedraal St. Étienne, ca. 1185-1255, linksonder doorsnede Chartres (koor), rechtsonder, Bourges, rechtsboven, plattegrond Bourges
Late gotiek (na 1250):
- Fase van de doorbroken wand
- Roosvensters groter
Late gotiek:
doorbroken wand
Kathedraal Straatsburg (13e-15e eeuw) Straatsburg, Frankrijk.
Gewelven van de Sainte Chapelle, Parijs, ca. 1242-‘48
Roset raam (Rayonnant) , kathedraal Reims, ca. 1225.
Westminster Abbey,
Londen (met waaiergewelf)
1269
Duomo (Santa Maria Nascente), Milaan
1386
Stadhuis van Leuven
(links)
Stadhuis van kortrijk
(rechts)
A. Wat zijn de gotische elementen in de kathedraal van Reykjavik-
B. Wat zijn de verschillen?
A. Wat zijn de gotische elementen in de kathedraal van Brasilia?
B. Wat zijn de verschillen?
A. Wat zijn de gotische elementen in de Sint Paulus in Neuss?
B. Wat zijn de verschillen?
A. Wat zijn de gotische elementen in de Sagrada Familia in Barcelona?
B. Wat zijn de verschillen?
Maak de volgende online Kunstboekvragen:
Blok 2.3 Romaans
Kerken: vragen 6, 7 , 9, 10
Kloosters en abdijkerken: vraag 18
Blok 2.4 Gotiek
Kerken en kathedralen: vragen 1-5
Glas in lood: vragen 16-18