§1.8 De invloed van de EU op de landbouw in Nederland en Polen
§1.8 De invloed van de EU op de landbouw in Nederland en Polen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
beschrijven welke macht boeren, consumenten, grootwinkelbedrijven, agri-business en overheden hebben over de toekomstmogelijkheden van landbouw en landschap in de EU;
analyseren welke gevolgen de uitbreiding van de EU en de vrijhandel in landbouwproducten hebben op landbouwbedrijven en consumenten.
Deze slide heeft geen instructies
EEG (1.7)
EEG-landen starten met Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) rond 1960
Doelen?
genoeg en betaalbaar voedsel voor alle inwoners
redelijk inkomen voor boeren
De EEG bestond oorspronkelijk uit zes landen: België, Frankrijk, Italië, Luxemburg, Nederland en West-Duitsland. Deze zes landen waren de oprichters van de Europese Economische Gemeenschap, die de basis legde voor de huidige Europese Unie
1980
Globalisering kwam in een stroomversnelling terecht -> landbouw?
internationale import en export van agrarische producten nam sterk toe
EEG maatregelen
Deze slide heeft geen instructies
Globalisering
Wereldwijde handel van landbouwproducten
Marktwerking
Grote concurrentie
-> niet voor iedereen mogelijk, kosten in ene land nou eenmaal hoger dan andere land, waarom?
De productiekosten ergens anders zijn lager dan de EU, lagere lonen, minder milieueisen.
De productiekosten zijn lager dan de EU, lagere lonen, geringere mileueisen.
Nieuw GLB:
Het is gericht op een duurzame toekomst voor Europese landbouwers en gerichtere steun aan kleinere landbouwbedrijven.
Het GLB is een partnerschap tussen samenleving en landbouw met het oog op een stabiele aanvoer van voedsel, een billijk inkomen voor de boeren, milieubescherming en levendige plattelandsgebieden.
Waarom en hoe krijgen boeren inkomenssteun?
De Europese Unie verleent boeren inkomenssteun in de vorm van “rechtstreekse betalingen” om:
als vangnet te dienen en de landbouw rendabeler te maken;
te zorgen dat er in Europa voldoende voedsel is;
hen te helpen veilig, gezond en betaalbaar voedsel te produceren;
hen te belonen voor zaken waarvoor de markt hen niet betaalt, maar die wel het algemeen belang dienen, zoals de zorg voor landschap en milieu.
Deze slide heeft geen instructies
Wat kenmerkt de NL landbouw?
Deze slide heeft geen instructies
De Nederlandse landbouwexport is de tweede ter wereld en hiermee voedt Nederland dus de wereld
Eens
oneens
Want exporteren 80 procent andere EU landen. En importeren heel veel landbouwproducren in kilo's. Meer dan we exporteren.
Nederlandse boeren hebben een hoge productiviteit per hectare grond. Hiermee wordt bedoeld dat
Boeren Efficiënt werken en de opbrengst per dier of hectare enorm hoog is
Dat er veel mensen met de hand de grond bewerken en er dus productie is.
Deze slide heeft geen instructies
Waardoor is de productiviteit van Nederlandse boeren zo hoog?
Gunstige geografische ligging van Nederland ten opzichte van andere landen
Door inzet van kunstmest
Door de inzet van kennis en technologie
Door het gunstige klimaat dat Nederland kent
Daarnaast benoemen: bestrijdingsmiddelen en budget uit de GLB gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Wat voor invloed heeft globalisering gehad op de Nederlandse agrarische sector?
Bijvoorbeeld: grootschalige landbouw, van 6 naar 34 hectare gemiddeld vanaf 1963 tot heden.
Ouderwetse grondgebonden landbouw maakt plaats voor intensieve bedrijven die gespecialiseerd zijn
Deze slide heeft geen instructies
Hoe dan?
Opbrengst per dier of hectare is zeer hoog. Oorzaken:
Gunstig klimaat
Inzet van kunstmest en pesticides
Kennis en technologie
Steun uit GLB
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Daarnaast: schaalvergroting
Grondgebonden landbouw maakte plaats voor intensieve, gespecialiseerde bedrijven
Een boer exporteert mondiaal en is
geïndustrialiseerd
Deze slide heeft geen instructies
Nederland VS.
Polen
Deze slide heeft geen instructies
Ruimtegebruik
Nederland: 41.543 km2
17 miljoen inwoners
54% agrarisch, druk van bebouwing en water
Polen: 312.679 km2 (7x groter dan Nederland)
38 miljoen inwoners
50% van de ruimte gebruikt voor de landbouw
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Nieuwe concurrentie
Polen had vroeger geen markteconomie en was geen lid van de EU.
Sinds de hervormingen stijgt de productiviteit razendsnel.
In Polen heb je nog veel kleinschalige boerenbedrijven, maar ook veel grootschalige boeren in handen van buitenlande investeerders.
Wie profiteren het meest van de Europese unie van deze twee groepen?
Deze slide heeft geen instructies
De Agri-Business
Wie hebben de meeste macht in deze keten?
Hoeveel % van de verkoopprijs gaat naar de boer?
Deze slide heeft geen instructies
Actoren (partijen)
Boeren: primaire productie landbouwproducten
Agribusiness: bedrijven die zorgen voor de rest van de productie (opslag, distributie, verwerking etc.)
Overheden en internationale organisaties: regels, controle en voedingsadvies.
Consument: bepaalt wat er gekocht wordt, dus ook wat er geproduceerd wordt.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Internationale concurrentie
Veel boeren voelen zich gedwongen steeds meer en goedkoper te produceren. Daardoor massale investeringen
Sommige boeren vertrekken naar het buitenland. Waarom?
goedkopere grondprijzen, minder milieuregels (bv naar Polen)
Deze slide heeft geen instructies
Rol van overheid en EU
De overheden stellen via wetten eisen aan een duurzamere landbouw.
Dit leidt de laatste jaren tot veel protesten van de boeren
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag
Arceer de belangrijkste zinnen in § 1.7 EN 1.8 of maak de samenvatting. Maak gebruik van NotebookLM (TIP!) en maak een mindmap van de tekst.
Klaar? Ga verder met 'test jezelf 1.7/1.8/1.9'
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies