Communicatie 3
Vragen stellen en reflecteren
Communicatie 3
Vragen stellen en reflecteren
Vragen stellen
Wat weet je nog van de vorige module?
Open vragen
Gesloten vragen
Vragen stellen
Vragen die je stelt dienen relevant, duidelijk, enkelvoudig, informatie-gevend en activerend te zijn.
Gesprek voorbereiden om te voorkomen dat je emoties de overhand nemen.
Vragen stellen
OMA ( OMA thuislaten), Niet Oordelen, Meningen en Adviezen geven!
ANNA mee nemen, Altijd Navragen, Nooit Aannemen!
En nieuw erbij is OEN:
OEN = Open, Eerlijk en Nieuwsgierig. Wees dus gewoon maar een OEN.
Reflecterende vragen
Zetten iemand aan het denken over eigen ervaringen, gevoelens en keuzes.
Helpen om nieuwe inzichten te krijgen.
Mensen weten vaak meer dan ze zelf denken.
Door goed na te denken, ontdekken ze vaak zelf een oplossing.
Voorbeeld:
"Waarom is dit voor jou belangrijk?"
"Hoe zou je dit de volgende keer aanpakken?"
Reflectief luisteren tips
Geef je reflectie als een uitspraak, niet als een vraag.
Bijvoorbeeld: "Je vindt dit lastig."
Let niet alleen op woorden, maar ook op lichaamstaal, stem en gezichtsuitdrukking.
Benoem beide kanten van een situatie.
Bijvoorbeeld: "Je wilt gezond leven, maar je vindt het moeilijk om je gewoontes te veranderen."
Blijf neutraal en oordeel niet.
Laat merken dat je begrijpt wat de ander vertelt, zonder je mening te geven.
Reflecterende vragen
3 niveaus van reflecteren
Persoonlijk functioneren
Beroepsmatig handelen
Beroepsmatig handelen in de samenleving
1. Persoonlijk functioneren
Wie ben ik?
Wat vind ik belangrijk?
Wat zijn mijn doelen?
2. Beroepsmatig handelen
Hoe voer ik mijn werk uit?
Wat ging goed?
Wat kan beter?
3. Beroepsmatig handelen in de samenleving
Welke invloed heeft mijn handelen op anderen?
Hoe houd ik rekening met de omgeving en de maatschappij?
Welke rol heb ik als verpleegkundige?
Reflecteren
Je denkt na over wie je bent.
Je kijkt naar wat je belangrijk vindt, wat je motiveert en welke doelen je hebt.
Dit helpt je om jezelf beter te leren kennen en verder te ontwikkelen als persoon.
Reflecteren
Je denkt na over hoe je je werk uitvoert.
Je kijkt naar de keuzes en methoden die je gebruikt.
Je onderzoekt wat het effect van jouw handelen is.
Dit helpt je om je werk steeds beter uit te voeren.
Reflecteren
Je denkt na over hoe jouw handelen invloed heeft op anderen.
Je kijkt naar de gevolgen voor cliënten, collega's en de samenleving.
Je denkt na over jouw verantwoordelijkheid als verpleegkundige.
Dit helpt je om bewust en professioneel te handelen in de maatschappij.
Reflecteren
De drie vormen van reflectie lopen vaak in elkaar over.
Wat je denkt, doet en belangrijk vindt, heeft invloed op elkaar.
Bij reflectie kijk je altijd naar jezelf: jouw gedachten, gevoelens, keuzes en handelen.
Het doel is om van ervaringen te leren en jezelf verder te ontwikkelen.
Reflecteren
Door te reflecteren:
Leer je jezelf beter kennen.
Word je je bewust van je gevoelens en emoties.
Begrijp je beter waarom je op een bepaalde manier handelt.
Krijg je nieuwe inzichten voor een volgende situatie.
Kun je jezelf verder ontwikkelen als professional.
Hulpmiddelen
Het STARR-model helpt je om gestructureerd terug te kijken op een situatie.
Situatie → Wat gebeurde er?
Taak → Wat was jouw taak of rol?
Actie → Wat heb je gedaan?
Resultaat → Wat was het gevolg?
Reflectie → Wat heb je geleerd?
Stel jezelf hierbij vragen zoals:
Wat? – Waar? – Wanneer? – Waarom? – Hoe?
Hulpmiddelen
Het model van Korthagen helpt je om stap voor stap van een ervaring te leren.
Ervaring
Beschrijf de situatie of ervaring.
Terugblikken
Wat gebeurde er precies?
Bewustwording
Wat was belangrijk in deze situatie?
Wat dacht, voelde en deed je?
Alternatieven
Wat had je anders kunnen doen?
Uitproberen
Wat neem je mee naar een volgende keer?
Hoe ga je dit in de praktijk toepassen?
Wat is het verschil tussen reflecteren en evalueren?
Reflecteren
Je kijkt terug op je handelen.
Je onderzoekt wat je dacht, voelde en deed.
Je stelt jezelf vragen om van de situatie te leren.
Het doel is meer inzicht krijgen in jezelf en je handelen.
Evalueren
Je beoordeelt of iets goed of minder goed ging.
Je kijkt naar het resultaat of het behalen van een doel.
Reflecteren = onderzoeken, niet beoordelen
Reflecteren
Je kijkt terug op een situatie.
Je onderzoekt wat je dacht, voelde en deed.
Je vraagt jezelf af waarom je zo handelde.
Je probeert ervan te leren.
Nog niet oordelen!
Bij reflecteren gaat het niet om de vraag: "Heb ik het goed gedaan?"
Die vraag hoort bij evalueren.
➡️ Eerst onderzoeken wat er gebeurde en waarom.
➡️ Daarna pas beoordelen wat goed ging en wat beter kan.
Door niet direct te oordelen, ontstaat ruimte voor zelfonderzoek en leren van je eigen handelen.
Verschil
Bij evalueren:
Beoordeel je de resultaten van je acties.
Kijk je welke eventuele storende factoren een rol hebben gespeeld.
Trek je conclusies voor de werkwijze in soortgelijke situaties.
Verschil
Bij reflecteren:
Omschrijf je de situatie en omgeving.
Onderzoek je je gedrag.
Stel je vragen over je eigen vaardigheden.
Achterhaal je je motivatie of overtuigingen.
Sta je stil bij je identiteit.
Is er oog voor je dieperliggende drijfveren.
Wat is dan zelfreflectie?
Discipline
Schriftje
Verslag