Verlichting
De Verlichting
Lesduur is: 40 minOnderdelen in deze les
De Verlichting
Lesdoelen
Je kent de kenmerken van de verlichting;
Je weet waar de literatuur uit de Verlichting vaak over gaat;
Je weet welke nieuwe genres er toen bijkwamen of populair werden.
Samenvattend
Reformatie + renaissance -> meer nadruk op zelf denken en het individu
18e eeuw:
- wetenschappelijke revolutie
- op zoek naar natuurwetten, op alle gebieden
- lang leve de ratio! Alle problemen zullen worden opgelost
Gevolg
Algemeen idee: de burger moet worden opgevoed!
Daarvoor is kennis nodig.
Effect op literatuur
Literatuur werd gebruikt voor kennisontwikkeling:
1. uitvinding encyclopedie (niet echt literatuur, want non-fictie)
2. reisjournalen: reisverhalen over reizen naar andere landen
3. inzet kinderliteratuur voor opvoeding
Literatuur met kritiek op mens en maatschappij: 4. imaginaire reisverhalen
Samenvattend
Er waren echt reisverhalen en imaginaire reisverhalen.
Voor mensen uit dit tijd vaak lastig wat er verzonnen was + in echte reisverhalen werd er ook wel verzonnen en overdreven.
Dus pas een imaginair reisverhaal als er reflectie of kritiek is op de mens en/of de maatschappij.
Bekendste vorm = robinsonade
Hét Nederlandse voorbeeld
'Reize door het Aapenland' van J.A. Schatz (Gerrit Paape)
In apenland willen twee groepen apen mens worden.
Groep 1 -> door ander gedrag te leren
Groep 2 -> door de staart af te hakken
Groep 2 weet het volk op te jutten en krijgt zijn zin...
Afsluitende vragen
Je hebt in deze presentatie uitleg gekregen over de verlichting. Beantwoord nu de afsluitende vragen om te zien of de lesdoelen beheerst:
Je kent de kenmerken van de verlichting.
Je weet wat voor soort inhoud literatuur uit de Verlichting vaak heeft
Je weet welke nieuwe genres er toen bijkwam of populair werden
De Verlichting was van:
1400-1500
1500-1600
1600-1700
1700-1800
De verlichting kwam (direct) na
de middeleeuwen
de Romeinse tijd
de Renaissance
In de verlichting staat:
ratio/rede centraal
geloof centraal
natuur centraal
spiritualiteit centraal
Wat was het doel van literatuur uit de verlichting?
de lezer vermaken
de lezer iets leren
de lezer versterken in zijn geloof
de lezer een fantasiewereld tonen
Welke vier genres werden bedacht of waren populair tijdens de verlichting?
Leg uit wat een imaginair reisverhaal is en geef twee voorbeelden: een Engels en een Nederlands verhaal