LES 6 DEF zintuigenstelsel 19-1-2026

1 / 47
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerpleging en verzorgingMBOStudiejaar 2

In deze les zitten 47 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

AKVZ vandaag:

  • Vorige AKVZ les

  • Zintuigstelsel

Wat is een tethered cord syndroom?

Wat houdt Chiara malformatie in?

Tethered cord syndroom en Chiari malformatie

  • ruggenmerg is vast komen te zitten door afwijkend weefsel ( verkleving)  

  • Het ruggenmerg kan daardoor niet meer goed schuiven --> noodzakelijk   bij bijv. het buigen van de rug


Chiari malformatie

De kleine hersenen en/of de hersenstam is uit de 

schedel in het bovenste deel van het ruggenmergkanaal gezakt.

Wat past bij Spina Bifida Aperta?

A

Vochtblaas met alleen vocht De huis is intact

B

De huid is intact Er is abnormale haargroei op de plek van het defect

C

Vochtblaas met alleen vocht Ruggenmerg is geheel of gedeeltelijk beschadigd

D

Het ruggenmerg vertoont geen afwijkingen. Het ruggenmerg is geheel of gedeeltelijk beschadigd.

Wat past bij Spina Bifida Occulta?

A

Er is een vochtblaas waar alleen vocht in zit. Het ruggenmerg is geheel of gedeeltelijk beschadigd.

B

De huid is intact. Er is een vochtblaas waar alleen vocht in zit.

C

Het ruggenmerg vertoont geen afwijkingen. Het ruggenmerg is geheel of gedeeltelijk beschadigd.

D

Het ruggenmerg vertoont geen afwijkingen. De huid is intact.

Zintuigen: nemen waar wat er in je lichaam gebeurt

  • Reuk

  • Smaak 

  • Gevoel

  • Zicht

  • Gehoor

 

Zintuigcellen

  • Gespecialiseerde cellen of zenuwuiteinden

  • Receptoren (ontvangers) of sensoren (voelers)


Overeenkomsten:

  • Dezelfde impulsen

  • Gevoelig voor 1 prikkel

  • Hebben prikkeldrempel

  • Onderscheiden prikkelsterkte

  • Zintuigen kunnen zich aanpassen = adaptatievermogen



Verschil ontstaat als ze worden verwerkt en vertaalt in: geluid, geur, beeld, dorst


Neurotransmitter = chemische stof die elektrische prikkel kan overbrengen

Prikkeldrempel - drempelwaarde- prikkelsterkte-                      

                                                                     onderscheidingsdrempel

Prikkeldrempel = drempelwaarde

  • Prikkel  bepaalde sterkte  voordat zintuigcel op prikkel reageert

  • Prikkel niet sterk genoeg ? (drempelwaarde) komen geen neurotransitters vrij + komt geen impuls.  

  • Zintuigcellen  onderscheiden  Prikkelsterkte: Als prikkel hoger is dan drempelwaarde --> geeft zenuwcel sterkte prikkel mee aan impuls (Sterke prikkel --> meer impulsen verzonden).


  • Onderscheidingsdrempel: het minimale verschil in sterkte van een prikkel dat je kunt waarnemen.



4 soorten zintuigcellen

Reukzintuig



•Geuren waarnemen

• Waarschuwen voor gevaar (bedorven eten, gas, brand)

• Herinneringen (mooie of nare) naar boven halen

• 10.000 geuren onderscheiden

• Zo groot als een postzegel (in je neus)


Bouw reukzintuig

  • Zenuw (nervus olfactorius)

  • Slijmvlies 


2 zintuigzenuwen voor de reuk =>1 reukzenuw = 1e hersenzenuw


Reukzenuwen:-->Alleen aanvoerende (sensorische) zenuwcellen


Reukslijmvlies:

• Reukzintuigcellen

• Slijmklieren

• Steuncellen


Smaakzintuig




• Proeven is smaak + geurwaarneming

• Sructuur en temp waarneming

• Beschermende functie

• Soms wekt reflex op (bij weerzinwekkende smaak)


Bouw smaakzintuig

• Smaakzintuigcellen

• Zenuwvezels (sensorisch/afferent) van 3 hersenzenuwen

                                                                                       o Tong-keelzenuw (nervus glossopharyngeus)

                                                                                       o Aangezichtszenuw (nervus fasciales)

                                                                                       o Zwervende zenuw (nervus vagus)


Smaakzintuigcellen:

* in tongslijmvlies, achter in mond en keelholte

* gespecialiseerde epitheelcellen

* om de 10 dagen vervangen



Smaakzintuigcellen


* in groepjes bij elkaar (smaakknoppen)

* uivorm

*  top smaakknop opening = smaakporie --> steken haartje uit in slijmlaag = microvilli

*  op tong verzonken in zijwanden papillen: smaakpapillen

* In mond en keelholte liggen smaakknoppen niet in papillen (minder en in slijmvlies)



Smaakzintuigcellen --> via synapsen--> netwerk zenuwvezels (=uiteinden van 3 hersenzenuwen) --> schakelcellen hersenstam -->smaakgebied pariëtaalkwab/ wandbeenkwab


Gevoelszintuig

• Huid

• Slijmvliezen + hoornvliezen ogen

• 20 verschillende soorten gevoelszintuigcellen



Gevoelszintuigcellen in huid = altijd uiteinden gevoelszenuwcellen

Ontvangstation= tastlichaampje = knopje dat verbonden is met zenuwvezel


Hoe lopen de trillingen vanuit de gehoorgang verder door het oor?

A

Gehoorbeentjes- trommelvlies-slakkenhuis

B

Trommelvlies-slakkenhuis-gehoorbeentjes

C

Trommelvlies- gehoorbeentjes-slakkenhuis

D

Slakkenhuis-gehoorbeentjes -trommelvlies

Oor

.

Oog

.

.

De oogleden 

= huidplooien met aan  binnenkant slijmvlies. Bevatten wimpers en talgklieren. 


  • Achter het bovenste ooglid ligt de traanklier. Knipperen verspreidt traanvocht over oogbol --> uitdroging voorkomen. 


  • Het traanvocht wordt afgevoerd via de binnenste ooghoek, --> traanbuis

Het OOG: zet onderdelen op de juiste plaats







netvlies

gele vlek

oogzenuw

iris

harde oogvlies

glasachtig lichaam

Receptoren netvlies

  • Staafjes: beweging en zwart/wit vormen

  • Kegeltjes: kleuren en details.


De lens

Accommoderen:
aanpassen van de vorm
en dikte van de ooglens.


De oogspieren

Traanfilm

.

Pupilreflex

Het zintuigstelsel informeert het centrale zenuwstelsel over wat er om en in het lichaam gebeurt.

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Een prikkel is hetzelfde als een impuls, maar dan van buiten het lichaam.

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Waar ligt het reukslijmvlies?

A

De bovenste neusgang tegen de bovenkant van de neusholte.

B

De middelste neusgang tegen de zijkant van de neusholte.

C

De onderste neusgang tegen de onderkant van de neusholte.

D


De reukzenuwen zijn puur motorisch / sensorisch van aard.

A

Motorisch

B

Sensorisch

C


D


Achter in je mond- en keelholte liggen smaakzintuigcellen.

A

Waar

B

Niet waar

C


D


Het smaakgebied bevindt zich in de hersenschors in:

A

De achterhoofdskwab

B

De slaapbeenkwab

C

De voorhoofdskwab

D

De wandbeenkwab

Wat is de drempelwaarde van een zintuig?

A

De sterkste prikkel die een impuls veroorzaakt

B

De zwakste prikkel die een impuls veroorzaakt

C

Dat is de adequate prikkel

D

Dat is verschillend

Met welke zintuigcel zie je kleuren? En waar liggen deze zintuigcellen?

A

Kegeltjes - In het hoornvlies

B

Kegeltjes - In het netvlies

C

Staafjes - In het hoornvlies

D

Staafjes - In het netvlies

Om te zien moet er licht in je oog komen. Via welke onderdelen van het oog komt het licht in je oog?

A

hoornvlies, pupil, lens, glasachtig lichaam, netvlies

B

lens, pupil, hoornvlies, netvlies, glasachtig lichaam

C

hoornvlies, netvlies, pupil, lens, glasachtig lichaam

D

netvlies, glasachtig lichaam, pupil, lens, hoornvlies

Iemand die 'bijziend' is die

A

kan dichtbij niet goed zien, veraf wel.

B

kan veraf niet goed zien, dichtbij wel.

C

ziet dingen die er niet zijn

D


Planning

Huiswerk leren:


Anatomie en Fysiologie n3 : 

  • Module 10 Zenuwstelsel

  • Module 11 Zintuigstelsel


Gehandicaptenzorg 

  • module 6 --> H17, H18, H19, H20, H21