AKVZ vandaag:
Vorige AKVZ les
Zintuigstelsel
Wat is een tethered cord syndroom?
Wat houdt Chiara malformatie in?
Tethered cord syndroom en Chiari malformatie
ruggenmerg is vast komen te zitten door afwijkend weefsel ( verkleving)
Het ruggenmerg kan daardoor niet meer goed schuiven --> noodzakelijk bij bijv. het buigen van de rug
Chiari malformatie
De kleine hersenen en/of de hersenstam is uit de
schedel in het bovenste deel van het ruggenmergkanaal gezakt.
Wat past bij Spina Bifida Aperta?
Vochtblaas met alleen vocht De huis is intact
De huid is intact Er is abnormale haargroei op de plek van het defect
Vochtblaas met alleen vocht Ruggenmerg is geheel of gedeeltelijk beschadigd
Het ruggenmerg vertoont geen afwijkingen. Het ruggenmerg is geheel of gedeeltelijk beschadigd.
Wat past bij Spina Bifida Occulta?
Er is een vochtblaas waar alleen vocht in zit. Het ruggenmerg is geheel of gedeeltelijk beschadigd.
De huid is intact. Er is een vochtblaas waar alleen vocht in zit.
Het ruggenmerg vertoont geen afwijkingen. Het ruggenmerg is geheel of gedeeltelijk beschadigd.
Het ruggenmerg vertoont geen afwijkingen. De huid is intact.
Zintuigen: nemen waar wat er in je lichaam gebeurt
Reuk
Smaak
Gevoel
Zicht
Gehoor
Zintuigcellen
Gespecialiseerde cellen of zenuwuiteinden
Receptoren (ontvangers) of sensoren (voelers)
Overeenkomsten:
Dezelfde impulsen
Gevoelig voor 1 prikkel
Hebben prikkeldrempel
Onderscheiden prikkelsterkte
Zintuigen kunnen zich aanpassen = adaptatievermogen
Verschil ontstaat als ze worden verwerkt en vertaalt in: geluid, geur, beeld, dorst
Neurotransmitter = chemische stof die elektrische prikkel kan overbrengen
Prikkeldrempel - drempelwaarde- prikkelsterkte-
onderscheidingsdrempel
Prikkeldrempel = drempelwaarde
Prikkel bepaalde sterkte voordat zintuigcel op prikkel reageert
Prikkel niet sterk genoeg ? (drempelwaarde) komen geen neurotransitters vrij + komt geen impuls.
Zintuigcellen onderscheiden Prikkelsterkte: Als prikkel hoger is dan drempelwaarde --> geeft zenuwcel sterkte prikkel mee aan impuls (Sterke prikkel --> meer impulsen verzonden).
Onderscheidingsdrempel: het minimale verschil in sterkte van een prikkel dat je kunt waarnemen.
4 soorten zintuigcellen
Reukzintuig
•Geuren waarnemen
• Waarschuwen voor gevaar (bedorven eten, gas, brand)
• Herinneringen (mooie of nare) naar boven halen
• 10.000 geuren onderscheiden
• Zo groot als een postzegel (in je neus)
Bouw reukzintuig
Zenuw (nervus olfactorius)
Slijmvlies
2 zintuigzenuwen voor de reuk =>1 reukzenuw = 1e hersenzenuw
Reukzenuwen:-->Alleen aanvoerende (sensorische) zenuwcellen
Reukslijmvlies:
• Reukzintuigcellen
• Slijmklieren
• Steuncellen
Smaakzintuig
• Proeven is smaak + geurwaarneming
• Sructuur en temp waarneming
• Beschermende functie
• Soms wekt reflex op (bij weerzinwekkende smaak)
Bouw smaakzintuig
• Smaakzintuigcellen
• Zenuwvezels (sensorisch/afferent) van 3 hersenzenuwen
o Tong-keelzenuw (nervus glossopharyngeus)
o Aangezichtszenuw (nervus fasciales)
o Zwervende zenuw (nervus vagus)
Smaakzintuigcellen:
* in tongslijmvlies, achter in mond en keelholte
* gespecialiseerde epitheelcellen
* om de 10 dagen vervangen
Smaakzintuigcellen
* in groepjes bij elkaar (smaakknoppen)
* uivorm
* top smaakknop opening = smaakporie --> steken haartje uit in slijmlaag = microvilli
* op tong verzonken in zijwanden papillen: smaakpapillen
* In mond en keelholte liggen smaakknoppen niet in papillen (minder en in slijmvlies)
Smaakzintuigcellen --> via synapsen--> netwerk zenuwvezels (=uiteinden van 3 hersenzenuwen) --> schakelcellen hersenstam -->smaakgebied pariëtaalkwab/ wandbeenkwab
Gevoelszintuig
• Huid
• Slijmvliezen + hoornvliezen ogen
• 20 verschillende soorten gevoelszintuigcellen
Gevoelszintuigcellen in huid = altijd uiteinden gevoelszenuwcellen
Ontvangstation= tastlichaampje = knopje dat verbonden is met zenuwvezel
Hoe lopen de trillingen vanuit de gehoorgang verder door het oor?
Gehoorbeentjes- trommelvlies-slakkenhuis
Trommelvlies-slakkenhuis-gehoorbeentjes
Trommelvlies- gehoorbeentjes-slakkenhuis
Slakkenhuis-gehoorbeentjes -trommelvlies
Oor
.
Oog
.
.
De oogleden
= huidplooien met aan binnenkant slijmvlies. Bevatten wimpers en talgklieren.
Achter het bovenste ooglid ligt de traanklier. Knipperen verspreidt traanvocht over oogbol --> uitdroging voorkomen.
Het traanvocht wordt afgevoerd via de binnenste ooghoek, --> traanbuis
Het OOG: zet onderdelen op de juiste plaats
netvlies
gele vlek
oogzenuw
iris
harde oogvlies
glasachtig lichaam
Receptoren netvlies
Staafjes: beweging en zwart/wit vormen
Kegeltjes: kleuren en details.
De lens
Accommoderen:
aanpassen van de vorm
en dikte van de ooglens.
De oogspieren
Traanfilm
.
Pupilreflex
Het zintuigstelsel informeert het centrale zenuwstelsel over wat er om en in het lichaam gebeurt.
Waar
Niet waar
Een prikkel is hetzelfde als een impuls, maar dan van buiten het lichaam.
Waar
Niet waar
Waar ligt het reukslijmvlies?
De bovenste neusgang tegen de bovenkant van de neusholte.
De middelste neusgang tegen de zijkant van de neusholte.
De onderste neusgang tegen de onderkant van de neusholte.
De reukzenuwen zijn puur motorisch / sensorisch van aard.
Motorisch
Sensorisch
Achter in je mond- en keelholte liggen smaakzintuigcellen.
Waar
Niet waar
Het smaakgebied bevindt zich in de hersenschors in:
De achterhoofdskwab
De slaapbeenkwab
De voorhoofdskwab
De wandbeenkwab
Wat is de drempelwaarde van een zintuig?
De sterkste prikkel die een impuls veroorzaakt
De zwakste prikkel die een impuls veroorzaakt
Dat is de adequate prikkel
Dat is verschillend
Met welke zintuigcel zie je kleuren? En waar liggen deze zintuigcellen?
Kegeltjes - In het hoornvlies
Kegeltjes - In het netvlies
Staafjes - In het hoornvlies
Staafjes - In het netvlies
Om te zien moet er licht in je oog komen. Via welke onderdelen van het oog komt het licht in je oog?
hoornvlies, pupil, lens, glasachtig lichaam, netvlies
lens, pupil, hoornvlies, netvlies, glasachtig lichaam
hoornvlies, netvlies, pupil, lens, glasachtig lichaam
netvlies, glasachtig lichaam, pupil, lens, hoornvlies
Iemand die 'bijziend' is die
kan dichtbij niet goed zien, veraf wel.
kan veraf niet goed zien, dichtbij wel.
ziet dingen die er niet zijn
Planning
Huiswerk leren:
Anatomie en Fysiologie n3 :
Module 10 Zenuwstelsel
Module 11 Zintuigstelsel
Gehandicaptenzorg
module 6 --> H17, H18, H19, H20, H21