H09

Thema C H9

  • Beheersen van specifieke gevaren

2

thema

C

H9: Elektriciteit en straling

1 / 18
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 18 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema C H9

  • Beheersen van specifieke gevaren

2

thema

C

H9: Elektriciteit en straling

9.1 Werken met elektriciteit

Gevaren bij gebruik elektriciteit:

  • elektrocutie

  • verwonding door vonk en vlambogen

  • letsel door elektrische schok

  • brand- en explosiegevaar


3

thema

C

9.1 Werken met elektriciteit

Soorten ongevallen:

  • primair ongeval
    - hierbij loopt men direct letsel op
    bijvoorbeeld: door aanraking van de fasedraad

  • secundair ongeval
    - hierbij loopt men indirect letsel op
    bijvoorbeeld: een scherp voorwerp schiet los door een elektrische schok
    of als gevolg van een schrikreactie van de trap vallen en been breken


4

thema

C

9.1 Werken met elektriciteit

Oorzaken van ongevallen:

  • defecte of ondeugdelijke machines

  • slechte of ontbrekende aardverbindingen

  • een foutieve aanleg of montage

  • een onoordeelkundig (gebrek aan goed oordeel) gebruik elektrische
    installaties en/of materialen

  • onoplettendheid, onwetendheid en onachtzaamheid

  • het aanraken van onder spanning staande delen


5

thema

C

9.1 Werken met elektriciteit

Veiligheidsmaatregelen:

  • fysieke afscherming

  • isolatie

  • dubbele isolatie

  • veiligheidsaarding

  • aardlekbeveiliging

  • het gebruik van zeer lage spanningen

6

thema

C

9.1 Veiligheidsmaatregel bij elektriciteit

Fysieke afscherming:

  • is onderspanning staande delen onbereikbaar maken

  • onbereikbaar maken door:
    ◦ het aanbrengen van afscherming
    - zoals: schakelkast
    ◦ het aanbrengen van omhulsel
    - zoals: omhulsel (omkasting) van wasmachine


7

thema

C

9.1 Veiligheidsmaatregel bij elektriciteit

Isolatie:

  • is onbereikbaar maken van onder spanning staande delen door ze te
    omgeven met een niet-geleidend materiaal (isolator).

    Voorbeelden:
    - rubber
    - keramiek
    - kunststof

8

thema

C

9.1 Veiligheidsmaatregel bij elektriciteit

Dubbele isolatie:
• naast functionele isolatie een extra isolatie (extra kunststof behuizing)

  • de metalen boorkop van een boormachine is ook geïsoleerd door
    middel van een kunststof nylon ring

  • symbool: (dubbel vierkantje op het typeplaatje)

  • let op: - dubbel geïsoleerd handgereedschap mag niet geaard zijn
    - dubbele isolatie biedt géén bescherming tegen stof én vocht!

9

thema

C

9.1 Veiligheidsmaatregel bij elektriciteit

Veiligheidsaarding:

  • is een verbinding van de uitwendige metalen delen met aarde

  • voorkomt dat bij een defect (in een elektrisch toestel) de uitwendige
    metalen delen onder spanning komen te staan

  • zoveel mogelijk aansluiten op het bestaande aardnet

  • ook een container dient men volgens de voorschriften aan te sluiten (te aarden)

  • een steiger bij niet-veilige spanningen aarden!
    - zoals: bij het gebruik van elektrisch materieel en elektrisch aangedreven
    handgereedschap wat doormiddel van leidingen en kabels zijn aangesloten,
    die langs de steiger hangen



10

thema

C

9.1 Veiligheidsmaatregel bij elektriciteit

Aardlekbeveiliging:

De aardlekschakelaar onderbreekt de stroom zodra ergens een kleine lekstroom is ontstaan.
- bijvoorbeeld door contact met het menselijk lichaam.

11

thema

C

9.1 Veiligheidsmaatregel bij elektriciteit

Aardlekbeveiliging:

  • Een aardlekschakelaar biedt geen 100% veiligheid want:
    • de schakelaar slaat om bij 30 mA, lager kan ook gevaarlijk zijn
    • biedt géén bescherming tegen:
    - overstroom
    - opwarming
    - kortsluiting

  • Regelmatig testen van de aardlekschakelaar is verplicht!



thema

C

9.1 Tijdelijk elektrisch materieel

Bouwstroomaansluitkast:

  • moet gecontroleerd worden op zichtbare schade

  • mag niet overbelast worden (geldt ook voor voedings- en verlengkabels!)

  • er mogen alleen geschikte draden en kabels gebruikt worden

  • aardlekschakelaar per uitgaande voeding: 30mA


13

thema

C

9.1 Tijdelijk elektrisch materieel

Kabelhaspel:

  • kabel moet je helemaal afrollen om oververhitting te voorkomen

  • kabel mag je niet overbelasten;
    - kabel moet geschikt zijn voor het vermogen
    van de aangesloten apparaten
    - houd rekening met het maximaal toelaatbare vermogen
    in opgerolde en afgerolde toestand

14

thema

C

9.1 Statische elektriciteit

Statische elektriciteit:

  • is de opbouw van elektrische spanning, anders dan in reguliere
    elektriciteitssystemen.




15

thema

C

9.1 Statische elektriciteit

Statische elektriciteit:

• kan ontstaan door:

• roeren van vloeistoffen of door stroming door kunststof leidingen

• wrijving van de lucht door opstijgende gas- en dampbellen

• wrijving van kleding over huid

• pneumatisch transport van korrels en van poeders

• verfspuiten

• drijfriemen

• en lopen over kunststof vloerbedekking




16

thema

C

9.1 Statische elektriciteit

Voorzorgsmaatregelen:

  • antistatische schoenen en kleding gebruiken

  • goederen zodanig vastleggen dat er geen wrijving kan ontstaan

  • de stroomsnelheid van vloeistoffen in leidingen beperken/verlagen

  • door de valhoogte van vloeistoffen in een opslagtank beperken

  • het aarden van pijpleidingen, apparatuur en tanks

  • het toevoegen van antistatisch materiaal aan vloeistof



17

thema

C